ពិភពលោក

យោងតាមវចនានុក្រមខ្មែរ សម្លុយគឺជា ស្លៀក​សំពត់​ឱ្យ​ស្លុយ គឺ​ស្លៀក​សំពត់​ទម្លាក់​ជាយ​ម្ខាង​ចុះ​ក្រោម​ទាំងអស់ (បែប​យ៉ាង ស្លៀក​ស្បង់, ស្លៀក​សារុង) : សម្លុយ​សំពត់; ស្លៀក​សម្លុយ ។ គុ. ដែល​ស្លុយ​ចុះ, ដែល​ផ្ទុយ​ពី​ចង​ក្បិន : សំពត់​សម្លុយ ។ ចំណែកពាក្យស្លុយ គឺត្រូវបានបកស្រាយក្នុងវចនានុក្រមថា យារ​ដោយ​សម្រុង : សំពត់​ស្លុយ, ស្លៀក​សម្លុយ​ស្លុយ​ហៀរ​កែង ។ ទោះជាយ៉ាងណា នារីខ្មែរតាមចម្លាក់ និងគំនូរ និយមបង្ហាញកំភួនជើង ដូច្នោះសម្លុយខ្មែរគឺត្រឹមហ្នឹង ។ ដោយជនជាតិខ្មែរចេះស្លៀកសម្លុយ តាំងពីសម័យនគរភ្នំ…

ជាទូទៅ សម្លៀកបំពាក់ទាំងអស់ ត្រូវបានផលិតសម្រិតសម្រាំងណាស់ សម្រាប់មេដឹកនាំនីមួយៗជាពិសេស គឺ មេដឹកនាំបក្ស ណាសុី អាល្លឺម៉ង់ ដែលជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការសម្រាប់ជាតិសាសន៍ដទៃ តែទន់ភ្លន់សម្រាប់ជាតិ សាសន៍ឯង Adolf Hitler ។ ថ្ងៃនេះខ្ញុំសុំណែនាំពីក្រុមហ៊ុនដែលមានម៉ាកល្បីតាំងពីសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី១ គឺ Hugo Boss ជាម៉ាកដ៏ល្បីល្បាញដែលមានអាយុកាល ៩០ឆ្នាំ គិតចាប់ពីថ្ងៃបង្កើតក្រុមហ៊ុនថ្មី ហើយក្រុមហ៊ុននេះជាក្រុមហ៊ុនតែមួយគត់ ដែលរ៉ាប់រង ឈុតសម្លៀកបំពាក់តាំងពីថ្នាក់ទាប រហូតដល់ថ្នាក់ខ្ពស់នៃគណបក្ស ណាសុី អាល្លឺម៉ង់ ។ ជាមួយនឹងការច្នៃម៉ូតដ៏ប៉ិនប្រសព្វ និងការដេរដ៏ប្រណីត ដែលធ្វេីឱ្យ Adolf…

Bulge ជាសមរភូមិចុងក្រោយដែល អាល្លឺម៉ង់ ធ្វើការវាយលុកទៅលើទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្ត ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដែលគិតចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤៤ ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៤៥ មុននឹងចាញ់ជាបន្តបន្ទាប់ ។ ការវាយលុកនេះ ក្នុងគោលដៅកាច់ផ្តាច់ផ្លូវរបស់កងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្ត និងបន្តដំណើរឆ្ពោះទៅ អឺរ៉ុបខាងកើត ដើម្បីកាន់កាប់អឺរ៉ុបទាំងមូល ព្រមទាំងជាផ្លូវដើម្បីអោយ អាល្លឺម៉ង់ អាចឡោមព័ទ្ធកងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្ត មុននឹងអាមេរិកមកដល់ ម្យ៉ាង ជាការបិទផ្លូវការចូលមកដល់នៃកងទ័ពអាមេរិក នៅកំពុងផែ Antwerp ប្រទេស បែលហ្សុិក ។ ទោះ អាល្លឺម៉ង់ ខ្លាំងយ៉ាងណាក៏ពិបាកវាយទប់ជាមួយនឹងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្ត…

កាលពីមុនរហូតដល់សព្វថ្ងៃ ស្ត្រីមិនត្រូវគេឱ្យតម្លៃ និងត្រូវបានគេជិះជាន់រហូត តែការពិតទៅក៏មានស្ត្រីពូកែៗជាច្រើនរូបដែរ ដែលបានជាប់ឈ្មោះនៅក្នុងទំព័រប្រវត្តិសាស្រ្តថា ជាអ្នកដឹកនាំដ៏អង់អាច។ ដោយមនុស្សស្រីទាំងនោះសុទ្ធតែមានចំណេះដឹង ភាពឆ្លាតវៃ រឹងមាំ និងជាអ្នកដឹកនាំដ៏អស្ចារ្យ ។ តោះមកស្គាល់ពីប្រវត្តិស្ត្រីដ៏អស្ចារ្យ រួមទាំងការតស៊ូ និងការលះបង់របស់ស្ត្រីទាំងនេះទាំងអស់គ្នា៖ # ក្សត្រី Zenobia (ឆ្នាំ ២៤០-២៧៥) ជាម្ចាស់ក្សត្រីក្នុងចក្រភព Palmyrene ប្រទេសស៊ីរី ដែលបានធ្វើការក្រោកឈរប្រឆាំងនឹងចក្រភពរ៉ូម៉ាំងក្នុងសត្សវត្សរ៍ទី៣។ ម្ចាស់ក្សត្រីក៏បានច្បាំងយកប្រទេសអេហ្ស៊ីប អាណាតូលី លីបង់ និងរ៉ូម៉ាំងយូដាបានសម្រេចផងដែរ។ # ព្រះចៅផារ៉ាអុង Cleopatra ( ឆ្នាំ…

អ្នកដែលចូលចិត្តមើលរឿងប្រវត្តិសាស្ត្រ ឬមើលភាពយន្តដែលនិយាយពីប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គ្រាមលោក លើកទី២ ប្រាកដជាធ្លាប់លឺពាក្យមួយម៉ាត់ ជាពិសេសនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តរឿង ” Mid Way “  ដែលជា វណ្ណកម្មរបស់ Liongate ដែលចាក់បញ្ចាំងនៅចុងឆ្នាំ ២០១៩ ដែលជាសង្គ្រាមផ្លូវទឹករវាងមហាអំណាចសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពជប៉ុន ។ ” យក្ស “ សម្តៅទៅលើមហាអំណាច ដែលមានរឹទ្ធានុភាព តែមិនសូវបញ្ចេញថ្វីដៃនៅលើសមរភូមិណាមួយឡើយ ។ សហរដ្ឋអាមេរិក ជាដែនទ្វីបដែលនៅឆ្ងាយ មានសមុទ្រពីរព័ទ្ធជុំវិញ គឺមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិច និងមហាសមុទ្រប៉ាសុីហ្វិច ដោយសារតែមូលហេតុនេះហើយ ទើបបណ្តាប្រទេសមហាអំណាច ក៏ដូចជា…

៦ មិថុនា ១៩៤៤ ​ជា​ថ្ងៃគម្រប់ខួប  ដែល​កង​ទ័ព​សម្ព័ន្ធ​មិត្តបាន​បើក​ប្រតិបត្តិការ​យោធា​ដ៏​ធំ​បំផុត​នៃ​ប្រវត្តិ​សង្គ្រាមលោក​លើក​ទីពីរ។ ​ប្រមុខ​រដ្ឋ រដ្ឋាភិបាល ឥស្សរជន​នយោបាយ​កំពូលៗ​លើ​​ពិភពលោក មិន​តិច​ជាង​១៩​រូប បាន​មក​ចូល​រួម មាន​ជា​អាទិ៍​ លោក​ប្រធានាធិបតី​បារាំង​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់អូបាម៉ា ព្រះ​មហាក្សត្រីយ៍​ អេលីហ្សាប៉ែត​​ទី​ពីរ របស់​អង់គ្លេស និង​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី លោក​ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី ពូទីន លោកស្រី​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​អាល្លឺម៉ង់ មែរកិល។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ពិធី​រំលឹក​ខួប ដ៏​អឹកអធឹកនេះ ត្រូវ​បាន​អាប់​អួរ​រស្មី​បន្តិច ដោយ​ហេតុ​តែ វិបត្តិ​អ៊ុយក្រែន​​ ដែល​បាន​រុញ​ច្រាន​បស្ចឹម​លោក​និង​រុស្ស៊ី​មិត្ត​រួម​អាវុធ​ក្នុង​សម័យសង្គ្រាម​លោក​លើក​ទីពីរ កំពុង​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​គ្នា​ដូច​ក្នុង​សម័យ​សង្គ្រាម​ត្រជាក់។ ប្រតិបត្តិការ​យោធា​ថ្ងៃ​ទី ៦ មិថុនា…

ក្នុងកំឡុងពេលពិភពកម្ពុជាកំពុងតែស្ថិតសភាពលំបាកក្រោមអាណាណិគមបារាំង ពិភពលោកទាំងមូលបាននឹងកំពុងធ្លាក់នៅក្នុងជ្រោះសង្គ្រាមយ៉ាងជ្រៅដែលកើតឡើងពីការដណ្តើម ដែនដីអាណានិគម ពីសំណាក់មហាអំណាចដែលមានស្រាប់ នឹងមហាអំណាចដែលទើបនឹងលិចឡើងថ្មីនាចុងសតវត្សទី ២០ ។ ពិតណាស់ អ្នកទាំងអស់គ្នាប្រាកដជាជ្រាបច្បាស់ពីមហា អំណាចក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ គឺមាន បារាំង អង់គ្លេស រុស្សុី ហើយមហាអំណាចដែលលេចមុខថ្មី ហើយមកដណ្តើមដែនដីអាណានិគមពីមហាអំណាចដែលមានស្រាប់នោះគឺ អាល្លឺមង់ ។ នៅ​អឺរ៉ុប គេឃើញ​មាន​មហាអំណាច​ធំៗ​ចំនួន ៥ ដែល​​ប្រកួតប្រជែងគ្នា​ រហូត​ដល់​ឈាន​ទៅ​ផ្ទុះ​ជា​សង្រ្គាម​លោក​លើកទី១ គឺ​រួមមាន អង់គ្លេស បារាំង អាល្លឺម៉ង់ រុស្ស៊ី និង​អូទ្រីសហុងគ្រី។ នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ទាំងនេះ ​មហាអំណាច​ធំជាងគេ​បំផុត…

ច្បាស់ណាស់មានមនុស្សជាច្រើន ប្រាកដជាមិនស្គាល់តំបន់មួយនេះទេ តែបើលឺឈ្មោះអាចស្រមៃដល់មេដឹកនាំ ណាម្នាក់ ។ មែនហើយ Starlinggrad គឺសម្តៅលើមេដឹកនាំផ្តាច់ការ Starling ដែលជាមេដឹកនាំបក្សគុម្មនីសយ៍ រុស្សុី ហើយ Starlinggrad ជាឈ្មោះទីក្រុងសម្រាប់រំលឹកដល់ មេដឹកនាំរបស់ រុស្សុី Starling ។ ថ្ងៃនេះខ្ញុំសូមរំលឹកពីសង្គ្រាមដ៏ធំបំផុតនៃ សង្គ្រាមលោកលើកទី២ ជាសង្គ្រាមដែល ហុីត្លែ បញ្ជូនទាហានឈ្លាន ពានច្រើនបំផុតប្រចាំប្រវត្តិសាស្ត្រ ។ ហុីត្លែ ក្រោយពីធ្វើការចរចារចងសម្ព័ន្ធត្រីភាគីជាមួយ រុស្សុី មិនបានសម្រេច ក៏បញ្ជូនទ័ពឈ្លានទានប្រទេស រុស្សុី នាថ្ងៃទី…

នៅថ្ងៃទី០៦ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤៥ គ្រាប់ នុយក្លេអែរ មួយគ្រាប់មានឈ្មោះថា Little Boy បានទម្លាក់ពីលើយន្តហោះនៅទីក្រុង Hirosima ហើយបាន សម្លា ប់មនុស្ស ១២៩០០ នាក់ និងគ្រាប់បែកទីពីរឈ្មោះថា Fat man នាវេលា ម៉ោង ៩:១៥ នាទី ព្រឹក បានទម្លាក់ពីលើយន្តហោះទៅលើទីក្រុង Nagasaki ដោយបាន ស ម្លា ប់ ជីវិតមនុស្សជាង ២២៦០០០នាក់ …

ជាទូទៅមនុស្សទាំងឡាយតែងលឺឈ្មោះប្រទេសដែលស្ថិតនៅប្លុកមហាអំណាចពិភពលោកនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដែលមាន អង់គ្លេស បារាំង អាល្លឺម៉ង់ រុស្សុី និងសហរដ្ឋអាមេរិច តែច្បាស់ជាមិនលឺពី អេស្បាញ ទេ ។ អេស្បាញ ជាប្រទេសមួយដែលមនុស្សទូទៅស្គាល់ និងចំណាំ តាមរយះទេសភាពដ៏ស្អាត និងសម្បូរទៅពិភពបាល់ទាត់ តែបែរជាអវត្តុមានក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ។ Francisco Franco ជាប្រមុខដឹកនាំនៃប្រទេស អេស្បាញ តាមពិតទៅ អេស្បាញ ជាប្រទេសដែលស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់ បារាំង ក្រោយពេលដែលបាន បារាំង ដួលរលំ អេស្បាញ បានធ្វើការចរចារជាសម្ងាត់…

នៅលើពិភពលោកនេះ ប្រទេសដែលមានអាកាសត្រជាក់មានច្រើនណាស់ គ្រាន់តែប្រទេសខ្លះត្រជាក់តិច ត្រជាក់ច្រើន វាអាស្រ័យទៅតាមលក្ខណះភូមិសាស្ត្រ ក៏ដូចជាទ្វីបអង់តាតិច ដែលជាតំបន់ត្រជាក់បំផុតនៅ លើពិភពលោកនេះ ។ ប្រទេស រុស្សុី ជាប្រទេសដែលមានអាកាសធាតុ ដែលមានលេខរៀងទី៣ បន្ទាប់ពី អង់តាតិច និង ការហ្សាក់ស្ថាន ហេតុផលនេះហើយទើបមិនងាយមានប្រទេសណាអាចឈ្លានពាន រុស្សុី បានឡើយ ។ យើងអាចដឹងពី ឧទាហរណ៍ស្រាប់នៃ ណាប៉ូឡេអុង បូណាផាត ដែលបរាជ័យយ៉ាងអាម៉ាស់ និងត្រូវគេនិរទេសខ្លួន លើសពីនេះទៅទៀត ប្រទេសដែលស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់ ណាប៉ូឡេអុង ក៏ចាប់ផ្តើមរើបំរាស់ ក្រោយពីកងទ័ព…

ម៉ាសេដន (Macedonian) គឺជាប្រទេសមួយដែលកកើតឡើងក្រោយសម័យកាល ក្រិច គឺនៅឆ្នាំ ៨០០ មុនគ្រឹសករាជ ហើយសព្វថ្ងៃតំបន់នេះគឺជាតំបន់ស្វយ័តរបស់ ក្រិច ។ Alexander កាលពីសម័យកាលបុរាណ គឺជាកូនសិស្សរបស់ អារីស្តូត ដែលជាទស្សនវិទូរបស់ ក្រិច ។ Alexander ដែលមានវ័យត្រឹម ២០ឆ្នាំ បានឡើងគ្រងរាជ ក្រោយពីបិតាត្រូវគេលបធ្វើឃាត នៅឆ្នាំ ៣៣៦មុន គ្រឹសករាជ។ Alexander គឺជាបញ្ញវន្តមួយរូប ដែលមានជំនាញខាងកំណាព្យ និងទស្សនវិជ្ជា ហើយក៏ជាមនុស្សពូកែខាងសិកសង្គ្រាមផងដែរ គឺជំនាញខាងទ័ពសេះ ។…

សាសនា ជាអបិយជំនឿរបស់មនុស្សទូទៅនៅទូទាំងពិភពលោក សាសនា ជាមាត្រាដែលបង្រៀន និងតម្រង់មនុស្សអោយយល់ដឹងពី បុណ្យបាប និងបង្រៀនមនុស្សអោយចេះធ្វើអំពើល្អទៅតាមទ្រឹស្តីផ្សេងៗដែលបានចែងក្នុងគម្ពីទៅតាមជំនឿនីមួយៗ ។ មិនខុសទេ ទោះបីជាអឺរ៉ុប ជាទ្វីបដែលមានភាពជឿនលឿនជាងគេបង្អស់ និងមានវប្បធម៌ពោរពេញដោយភាពរុងរឿងក៏ដោយ តែក៏មានប្រវត្តិធ្លាប់ប្រកាប់ប្រចាក់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសាសនា និងពោរពេញដោយ ភាពសាហាវយង់ឃ្នង់លើសពីអ្វីដែលហៅថា “មាត្រានៃសាសនា” ។ បើនិយាយពីសង្គ្រាម គឺតែងតែមានពាក្យ “លោហិត” និង “អាវុធ” ចុះបើ “លោហិត” និង “អាវុធ” ស្ថិតនៅក្រោមគម្ពីរនៃសាសនា តើវានឹងទៅជា យ៉ាងណា ។ បើគិតជាសរុបនៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នេះ គ្រឹសសាសនាជាសាសនាដែលមានអ្នកគោរពច្រើនជាងគេបង្អង់នៅលើពិភពលោក…

ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោកសព្វថ្ងៃ មានមនោគមវិជ្ជាពីរប្រភេទដែលមាននយោបានខុសគ្នាស្រឡះ ដែលម្ខាងប្រកាន់របបមូលធននិយម ម្ខាងប្រកាន់របបកសិករ ដែលកសិករជាអ្នកកាន់អំណាច ដែលរបបទាំងពីរជារបបផ្ទុយគ្នាស្រឡះ និងបង្កអោយមាការមើលមុខគ្នាមិនចំ ដូចយើងដឹងស្រាប់ដែលបច្ចុប្បន្នមាន ប្រទេស រុស្សុី ដែលប្រកាន់របបកុម្មុនីស និង សហរដ្ឋអាមេរិច ប្រកាន់យករបបសេរី ហើយប្រទេសទាំងពីរ តែងមានជម្លោះគ្នាដែលបង្កអោយមានសង្គ្រាមត្រជាក់ ដែលជះឥទ្ធិពលដល់ប្រទេសផ្សេងៗនៅលើពិភពលោកនេះ ។ ស្តែងពី របបកុម្មុនីស ដែលមានប្រវត្តិចេញពី ទស្សនះវិទូ កាលមាក្ស៍ ដែលមានសញ្ជាតិដើមជាជនជាតិ អាល្លឺម៉ង់ បានផ្លាស់ទីទៅនៅប្រទេសបារាំង ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ ១៨៤៥ ដែលសម័យកាលនោះ ប្រទេសបារាំងជាប្រទេសដែលសម្បូរទៅដោយ ទស្សនះវិទូ រួមទាំងអ្នកសង្គមនិយមជ្រុលមួយក្រុម…

ជ្វីប (Jew) ជាជនជាតិដែលមានភាពវៃឆ្លាតជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក យើងដឹងស្រាប់ហើយដូចជាប្រទេស អុីស្រាអែល ដែលជាប្រទេសដែលបានទទួលឯករាជដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ និងធ្វើសង្គ្រាមឈ្នះ អស់សត្រូវដែលតាមព្យាបាទប្រទេសនេះ ។ យើងអាចសង្កេតមើលទៅជ្រុងម្ខាងទៀតដូចជា Mark Zuckerberg, Steve Job, Billgate, Albert Einstein ជាដើម ដែលអ្នកទាំងនេះសុទ្ធតែជាជនជាតិជ្វីប និងជាតួអង្គយ៉ាងសំខាន់នាសម័យកាល iphone 11X pro ។ ជនជាតិ ជ្វីប មិនមែនត្រឹមជាជនជាតិដែលឆ្លាតជាងគេនោះទេ ថែមទាំងជាជនជាតិដែលសម្បូរទៅដោយទស្សនវិជ្ជាដែលអាចអោយ អឺរ៉ុប រើបំរាស់ពីវណ្ណះសក្តិភូមិ ក៏ដូចជាផ្លាស់ប្តូរគំនិត ឬគេហៅបានម្យ៉ាង…