ពិភពលោក

Knongsrok 1
គ្រួសារ

​ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័នទី២ ជាក្សត្រខ្មែរ​ដែលបានកសាងអង្គរឡើងមុនគេបង្អស់ និងបង្រួបបង្រួមជាតិខ្មែរឱ្យរួមតែមួយ

នៅក្នុងអតីតកាល ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរគឺជាមហាណាចក្រដ៏ធំធេង និងជាអាណាព្យាបាលរបស់ប្រទេសជាច្រើនផង។ នៅក្នុងនោះរួមមាន ដូចជា ប្រទេសចំប៉ា សៀម ភូមា ។ល។ រហូតមកដល់សព្វកាលបច្ចុប្បន្នេះ កិត្តិនាមរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរនីមួយនៅតែល្បីល្បាញជាប់តរហូតមក។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាជីវប្រវត្តិព្រះមហាក្សត្រខ្មែរដ៏ខ្លាំងពូកែខាងសឹកសង្គ្រាម និងជាក្សត្រ​ដែលកសាងសមទ្ធិផលយ៉ាងច្រើនដល់កម្ពុជាយើង រួមមាន ប្រាសាទព្រះវិហារ អង្គរវត្ត ។ល។ ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​មួយ​អង្គ​ ដែល​ជា​អ្នក​ផ្ដួចផ្ដើម​សំណង់​ស្ថាបត្យកម្ម​ដ៏​ល្បីល្បាញ និង​ជា​និមិត្ត​រូប​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺ ​ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័នទី២។ ព្រះអង្គ​ឡើង​គ្រងរាជ្យ​នៅ​ដើម​សតវត្ស​ទី​១២ បន្ទាប់​ពី​បាន​ធ្វើ​គត់​ព្រះរាជា​ពីរ​អង្គ ដែល​សោយរាជ្យ​មុន​ព្រះអង្គឡើងគ្រងរាជ្យ។ ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័នទី២ (ឆ្នាំ​១១១៣-ឆ្នាំ​១១៥០) ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័នទី២​ គឺ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​សម័យ​អង្គរ​ដ៏​ល្បីល្បាញ​មួយ​ព្រះអង្គ។ ស្នា​ព្រះហស្ដ​ដ៏​សំខាន់​ជាង​គេ​ក្នុង​រាជ្យ​របស់​ព្រះអង្គ គឺ​ការ​ដឹក​នាំ​ស្ថាបនា​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត​ដ៏​ល្អ​គ្មាន​ពីរ​នៅ​លើ​ពិភពលោក​យើង​នេះ។…

Cover White
ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ហេតុអ្វីកូនក្រមុំ ត្រូវពាក់ស្បៃនៅលើក្បាល នៅថ្ងៃរៀបការ?

ការស្លៀកសំលៀកបំពាក់នៅក្នុងថ្ងៃមង្គលការ គឺតែងតែមានភាពខុសគ្នាទៅតាមប្រពៃណី ប្រទេស សាសនា ឬ តំបន់នីមួយៗនៅជុំវិញពិភពលោក។ ចំណែកឯនៅប្រទេសលោកខាងលិច ឬប្រទេសដែលមានការរៀបចំរបៀបបរទេសឯណោះវិញ យើងឃើញថាកូនក្រមុំគឺតែងតែពាក់ស្បៃនៅលើក្បាលក្នុងថ្ងៃរៀបមង្គលការរបស់ពួកគេ ដែលជាហេតុធ្វើអោយមនុស្សមួយចំនួនមានចម្ងល់ជាខ្លាំងថាមកពីមូលហេតុអ្វី? តាមពិតទៅ ស្បៃដែលកូនក្រមុំពាក់នៅលើក្បាលនោះគឺជានិមិត្តរូបនៃភាពថ្លៃថ្នូរ និងជាការគោរពប្រតិបត្តិ ដែលត្រូវបានសាសនាជាច្រើនបានចាត់ទុកថា វាជានិមិត្តរូបនៃការគោរពចំពោះស្ត្រី។ ហើយចំពោះរ៉ូបពណ៌សវិញ គឺតំណាងអោយភាពបរិសុទ្ធនៃព្រហ្មចារីយ៍របស់ស្រ្តីដេលរៀបការនោះ។ គួរអោយដឹងដែរថា ស្បៃដែលកូនក្រមុំពាក់នៅលើក្បាលក្នុងថ្ងៃរៀបការនោះគឺមានប្រវត្តិមកពីទីក្រុងរ៉ូម ប្រទេសអ៉ីតាលី ដែលកាលពីសម័យបុរាណគេជឿជាក់ថា ស្បៃនេះគឺអាចការពារស្រ្តីពីវិញ្ញាណអាក្រក់ ហើយវាក៏ជាការគោរពចំពោះស្រ្តីផងដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀតស្ត្រីខ្លះបានចាត់ទុកស្បៃនេះគឺជាគ្រឿងលម្អដ៏ស្រស់ស្អាតជាងគេបំផុតនៅក្នុងថ្ងៃរៀបការដោយមិនអាចខ្វះបានឡើយ ព្រោះថាវាជារបស់ដែលពោរពេញទៅដោយអត្ថន័យយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ ដូច្នេះហើយទើបស្បៃនេះត្រូវបានគេយកទៅច្នៃប្រឌិតជាម៉ូតផ្សេងៗគ្នាជាមួយនឹងក្រណាត់ដ៏មានតម្លៃ និង មានភាពស្រស់ស្អាតបំផុតសម្រាប់ស្ត្រីជាកូនក្រមុំ ដើម្បីធ្វើទៅតាមប្រពៃណីរបស់ប្រជាជនលោកខាងលិច និង ជាការលម្អខ្លួនអោយមានភាពស្រស់ស្អាត។ យ៉ាងណាមិញ…

Cover Presh Chav
ទេសចរណ៍

មិននឹកស្មានសោះថាកាលពីមុន អ្នកតាព្រះចៅដែលបងប្អូននិយមទៅកាត់ឆុង គឺជាព្រះអទិទេពខ្មែរ

ទីសក្ការៈអ្នកតាព្រះចៅ  ដែលមានទីតាំងនៅលើវត្តភ្នំ ដែលជាបូជីយដ្ឋានរបស់ប្រទេសកម្ពុជា និងមានប្រវត្តិដ៏យូរលង់នៃការសាងសង់ទីក្រុងភ្នំពេញនោះ ត្រូវបានប្រជាជនខ្មែរគោរពបូជាមិនដែលអាក់ខានរាល់ពេលទៅទស្សនាវត្តភ្នំ ជាពិសេសគឺជាកន្លែងដ៏ល្បីសម្រាប់កាត់ឆុងសម្រាប់អ្នកមានស្រឡាយ ឬជំនឿបែបចិនផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យគ្រប់គ្នាយល់ថា អ្នកតាព្រះចៅ គឺជាអ្នកតាបែបចិន។ តែបើយោងតាមរូបថតកាលពីកំឡុងចុងសតវត្សទី១៩ បានបង្ហាញថា សំណង់ទីសក្ការៈអ្នកតាព្រះចៅ  កាលពីមុនស្ថិតនៅក្នុងភាពស្រឡះ និងមានលក្ខណៈជាខ្មែរនៅឡើយ។ តាមរយៈរូបភាពយើងកត់សម្គាល់ឃើញថានៅផ្នែកខាងក្នុងមានតម្កល់នូវទេវរូប ដែលតាមរឿងព្រេងនិទាន គឺជាទេវរូប ដែលសាងពីថ្ម ព្រះហស្ថមានកាន់ ដំបង និងស័ង្ខ ដែលអាចអោយយើងសន្និដ្ឋានបានថា ទេវរូបនេះគឺជាទេវរូប ព្រះវិស្ណុ ដែលជាទេពរក្សាលោក ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នយើងពុំបានដឹងទេថា ទេវរូបដើម នៃអ្នកតាព្រះចៅនេះស្ថិតនៅទីណានោះទេ ឬក៏ទេវរូបនេះត្រូវបានបាត់បង់នៅពេលវេលាណាទេ។ ដោយបច្ចុប្បន្នយើងនៅឃើញមានតែ…

Cover China Silk
ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ចាំងឈាន វីរបុរសជាតិរបស់ចិន «វិថីសូត្រ» ដែលបានបើកផ្លូវឱ្យប្រទេសចិនមានទំនាក់ទំនងទៅទិសខាងលិច

មនុស្សតិចណាស់ស្គាល់លោក ចាំងឈាន (Zhang Qian) ប៉ុន្តែចិនបានចាត់លោកជាវីរបុរសជាតិ ព្រោះលោកគឺជាអ្នកបើកផ្លូវអោយប្រទេសចិនមានទំនាក់ទំនងទៅទិសខាងលិច ពោលគឺលោកជាអ្នកបើក « វិថីសូត្រ » ដំបូងបង្អស់របស់ចិន ។ ដើម្បីតទល់នឹងការគំរាមកំហែងរបស់សាសន៍ Xiongnu ដែលជាកុលសម្ព័ន្ធដ៏ខ្លាំងក្លានៅទីវាលម៉ុងហ្គោលីសម័យនោះ ព្រះអធិរាជចិនបានចាត់អោយលោក ចាំងឈាន ទៅទិសខាងលិចដើម្បីទាក់ទងជាមួយកុលសម្ព័ន្ធ Yuezhi ដែលត្រូវពួក Xiongnu សំលាប់ស្តេច (ពួក Xiongnu បានយកលលាដ៍ព្រះកេសស្តេចនេះ ធ្វើជាក្លាំផឹកស្រា) ហើយបំបែកខ្ចាត់ខ្ចាយរត់ទៅរស់នៅក្នុងតំបន់ តាស៊ា (ចន្លោះប្រទេស Afghanistan, Tadjikistan និង…

New Copy
ប្លែកៗ

ការទស្សន៍ទាយព្រឹត្តិការណ៍ និងគ្រោះមហន្តរាយទាំង១០ ដែលនឹងកើតមាននៅលើពិភពលោក ក្នុងឆ្នាំ ២០២២នេះ

ចាំមើលថា តើហោរាល្បីៗលើពិភពលោកពីររូបគឺ Nostradamus និង Vanga និយាយអំពីព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗដែលអាចកើតឡើងនៅឆ្នាំ២០២២ខាងមុខនេះ។ ១. ព្យាការី Nostradamus ទំព័រដើម ទំនាយ Nostradamus ជាភាសាបារាំង ឈ្មោះពិតគឺ Michel de Nostredame កើតនៅថ្ងៃទី ២១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៥០៣ បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី ២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៥៦៦ ។ គាត់គឺជាគ្រូពេទ្យ យព្យាបាលរោគ អាថ៌កំបាំងជ្វីហ្វ ហោរា។…

New Copy
ប្លែកៗ

បន្ទាន់! ប្រទេសទីមួយនៅអាស៊ី “សិង្ហបុរី” បានរកឃើញករណីវីរុសកូវីដបម្លែងថ្មី “Omicron” ចំនួន 2 ករណី

(30 ខែវិច្ឆិកា 2021) ៖ ក្រសួងសុខាភិបាលសិង្ហបុរីបានជូនដំណឹងថា អាជ្ញាធរសិង្ហបុរី កំពុង​បង្កើន​ការ​ធ្វើ​តាម និងធ្វើតេស្តរក COVID សម្រាប់បុគ្គលិកនៅអាកាសយានដ្ឋាន Changi បន្ទាប់ពីរកឃើញអ្នកដំណើរពីរនាក់ ដែលផ្ទុកជំងឺកូវីដបម្លែងថ្មី “Omicron”។ បន្ទាប់ពីចាកចេញពីទីក្រុង Johannesburg អា​ព្រិច​ខាងត្បូង ឆ្ពោះទៅទីក្រុងស៊ីដនី នៃប្រទេសអូស្ត្រាលី ដោយអ្នកដំណើរនៅលើជើងហោះហើរសិង្ហបុរីអ៊ែរឡាញ ត្រូវបានពិនិត្យរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដបម្លែងថ្មី “Omicron”។ ការឆ្លងនៅថ្ងៃទី ២៦ ខែវិច្ឆិកា មុនពេលចាកចេញនៅថ្ងៃបន្ទាប់ និងទទួលបានលទ្ធផលតេស្តវិជ្ជមាន។ មុនពេលផ្ទេរទៅប្រទេសអូស្ត្រាលី។ ក្រសួងសុខាភិបាលសិង្ហបុរីបាននិយាយថា “អ្នកធ្វើដំណើរភាគច្រើននៅតែស្ថិតក្នុងតំបន់ឆ្លងកាត់នៅអាកាសយានដ្ឋាន Changi ។…

KNONGSROK
ប្រវត្តិសាស្រ្ត

យូរី ហ្គាហ្គារីនៈ មនុស្សដំបូងគេ បានមើលឃើញផែនដីទាំងមូលពីលើអាកាស

ពីបុរាណកាលមក អ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនរូបដែលលើកអំណះអំណាងទៅតាមហេតុផល វិទ្យាសាស្ត្រកី្ត ហេតុផលសាសនាក្តី ហេតុផលជំនឿរៀងៗខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងរាងរបស់ភពផែនដី ដោយមួយចំនួនថារាងមូល មួយចំនួនថារាងស្វែល…ជាដើម។ តែហេតុផលទាំងនោះត្រូវបានបញ្ចប់តាមរយៈការផ្ទិតយក និងមើលឃើញជាក់ស្តែងដោយផ្ទាល់ភ្នែកមនុស្សម្នាក់ ដែលត្រូវគេចាត់ទុកជាវីរៈបុរសក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ ដែលបានហោះមើលជុំវិញពីលើអាកាស ផ្ទិតយករូបភាពផែនដីទាំងមូលមុនគេបង្អស់ពោលគឺលោក យូរី ហ្គាហ្គារីន (Yuri Gagarin) ។ តើ យូរី ហ្គាហ្គារីន ជានរណា? យូរី ហ្គាហ្គារីន គឺជាជនជាតិរុស្សី ដែលបានកើតនៅថ្ងៃទី០៩ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៣៤ ស្ថិតនៅតំបន់មួយភាគខាងលិចទីក្រុងម៉ូស្គូ។ ដ្បិតកើតក្នុងវណ្ណៈកម្មករក្តី តែក្នុងវ័យកុមារភាព ហ្គាហ្គារីន…

Cover Universe
ប្លែកៗ

សញ្ញាព្រមានពីច្បាប់ចក្រវាឡទាំង ១០ ដែលអ្នកត្រូវតែសង្កេត ធ្វើការកែប្រែ និងបញ្ឈប់ភ្លាមៗ

ច្បាប់ចក្រវាឡ ឬច្បាប់សកលលោក គឺជាច្បាប់ធម្មជាតិដែលមិនអាចមានអ្វីបកស្រាយបាននោះទេ ដោយភាគច្រើនច្បាប់មួយនេះត្រូវបានមនុស្សល្បីៗ និងមនុស្សជោគជ័យជាច្រើនជឿទុកចិត្ត ដោយការគិតរឿងល្អនឹងនាំមកនូវរឿងល្អ ការគិតអវិជ្ជមាននឹងនាំមកនូវអវិជ្ជមាន។ តើអ្នកធ្លាប់មានអារម្មណ៍ខុសប្រក្រតី ឬដឹងរឿងហេតុឱ្យហេតុមុនមានរឿងអ្វីកើតឡើងដែរឬអត់? មនុស្សជាច្រើនយល់ថាវាជាញាណពិសេស តែការពិតវាប្រហែលជាមិនមែនជាញាណពិសេស ឬវិញ្ញាណទី៧ណាមួយឡើយ តែរឿងដែលកើតឡើងសុទ្ធតែមានហេតុផល ហើយអាចមកពីការព្រមានពីច្បាប់ចក្រវាឡ។ ដោយក្នុងនោះ ច្បាប់ចក្រវាឡ ក៏បានបង្ហាញពីសញ្ញាព្រមានមួយចំនួន ដែលសញ្ញាទាំងនោះមិនសូវជាខុសប៉ុន្មាននោះទេ ដូចដែលគេថារឿងខ្លះដែលបានកើតឡើងមិនមែនថាគ្មានហេតុផលនោះទេ ដោយរឿងដែលកើតឡើងដោយគ្មានហេតុផល ឬភ្លាមៗខ្លះ ចក្រវាឡបានផ្តល់សញ្ញាដើម្បីព្រមានអ្នកឱ្យប្រយ័ត្នប្រយែង ឬសង្កេតឱ្យបានម៉ត់ចត់ បើមានអ្វីកើតឡើងខុសប្រក្រតី សូមប្រញាប់ធ្វើការកែប្រែវាទៅ។ តោះ មកដឹងពីសញ្ញាទាំង ១០ ដែលកើតឡើងភ្លាមៗដោយមិនបានព្រាងទុក ដូចខាងក្រោម៖ ១. សុខៗស្រាប់តែគោះជើងខ្លួនឯង…

1
ប្លែកៗ

ការបាត់ខ្លួនយ៉ាងអាថ៌កំបាំងរបស់យន្តហោះ MH 370 របស់ប្រទេសម៉ាឡេស៉ី

កាលពីជាង ៦ ឆ្នាំមុន មានករណីការបាត់យន្តហោះមួយគ្រឿងម៉ាក MH 370 បានធ្វើឱ្យកើតមានជាចម្ងល់ជាច្រើនពីសំណាក់មហាជន។ ដោយគ្មាននរណាម្នាក់ដឹងពីព័ត៌មានពិតប្រាដក និងមូលហេតុនៃការបាត់ខ្លួនរបស់យន្តហោះ ជើងហោះហើរលេខ ៣៧០ របស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ម៉ាឡេស៊ីអ៊ែរឡាញនោះទេ។ យ៉ាងណាមិញ វានៅតែស្ថិតនៅតែជាអាថ៌កំបាំង និងមិនទាន់មានតម្រុយណាមួយអាចធ្វើឱ្យរកឃើញបំណែកយន្តហោះនៅឡើយទេ។ យន្តហោះមួយគ្រឿងម៉ាក Boeing 777 200 មានជើងហោះហើរ MH 370 មានផ្ទុកអ្នកដំណើរចំនួន ២៣៩នាក់ របស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ម៉ាឡេស៊ី Air Line ដែលបានបាត់ខ្លួនយ៉ាងអាថ៌កំបាំងនៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៤ ពោលគឺបានបាត់ខ្លួនប្រមាណជាង…

AP
ប្រវត្តិសាស្រ្ត

អាមេរិកចំណាយរាប់ពាន់លានដុល្លារ​បង្កើតកងទ័ពនិង​ហ្វឹកហាត់កងទ័ពអាហ្វហ្គានីស្ថាននៅទីបំផុតផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់តាលីបង់ទាំងស្រុង

កងកម្លាំងសន្តិសុខជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថានបានសាងសង់ និងបណ្តុះបណ្តាលដោយចំណាយពេលអស់ ២ ទស្សវត្សរ៍ គិត​ជាទឹក​ប្រាក់ចំនួន ៨៣ ពាន់លានដុល្លារ តែកងកម្លាំងអាហ្វហ្កានីស្ថានបានដួលរលំយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងទាំងស្រុង ខណៈដែលក្នុងករណីខ្លះចុះចាញ់ដោយគ្មានការបាញ់កាំភ្លើងសូម្បីតែមួយគ្រាប់ ដែលជាអ្នកទទួល ផលចុងក្រោយនៃការវិនិយោគរបស់អាមេរិកគឺតាលីបង់។ ពួកគេមិនត្រឹមតែដណ្តើមយកអំណាចនយោបាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានកម្លាំងសព្វាវុធដែលបន្សល់ទុកដោយអាមេរិកផងដែរដូចជាកាំភ្លើង គ្រាប់រំសេវ ឧទ្ធម្ភាគចក្រនិងអ្វីៗជាច្រើនទៀត។ ក្រុមតាលីបង់បានរឹបអូសឧបករណ៍យោធាទំនើប ៗ ជាច្រើននៅពេលដែលពួកគេបានវាយលុកលើកងកម្លាំងអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដែលបរាជ័យក្នុងការការពារមជ្ឈមណ្ឌលក្នុងស្រុក ទីក្រុងតូចៗ។ ការចំណេញដ៏ធំបានកើតឡើងរួមទាំងយន្តហោះប្រយុទ្ធនានា នៅពេលដែលពួកតាលីបង់វាយសម្រុកនិងបានរំកិលទីក្រុង និងមូលដ្ឋានយោធារបស់ខ្លយន ដោយល្បឿនគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល ហើយ​ចុងក្រោយទទួលបានពានរង្វាន់ធំបំផុតគឺទីក្រុងកាប៊ុលកាលពីចុងសប្តាហ៍។ មន្រ្តីការពារជាតិអាមេរិកម្នាក់បានបញ្ជាក់ថាណតាលីបង់បានប្រមូលគ្រឿងសព្វាវុធ និងឧបករណ៍របស់​ទាហានអាហ្វហ្កានីស្ថានដែលផ្គត់ផ្គង់ដោយអាមេរិកគឺធំសម្បើមណាស់។ មន្ត្រីរូបនេះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យពិភាក្សាអំពីបញ្ហានេះជាសាធារណៈទេ ហើយដូច្នេះបាននិយាយក្នុងលក្ខខណ្ឌអនាមិក។ កន្លែង​ខ្លះ​ទាហានអាហ្វហ្គានីស្ថានមិន​បាន​ប្រយុទ្ធតទល់ជាមួយតាលីបង់​ទេ ហើយ​ពួក​គេ​សុខចិត្តប្រគល់អ្វីៗដូចជារថយន្ត…

Untitled 1
ពិភពលោក

អង់គ្លេសនិយាយថាតាលីបង់គ្រប់គ្រងអាហ្វហ្កានីស្ថានហើយ «យើងនឹងមិនត្រឡប់ក្រោយឡើយ»

រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិអង់គ្លេសបាននិយាយនៅថ្ងៃចន្ទទី ១៦ ខែសីហាថាតាលីបង់កំពុងគ្រប់គ្រងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន ហើយកងកម្លាំងអង់គ្លេសនិង​ណាតូនឹងមិនវិលត្រឡប់មកប្រយុទ្ធជាមួយក្រុមបះបោរឡើយ។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិលោក Ben Wallace បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ Sky News ថា“៖ ខ្ញុំទទួលស្គាល់ថាក្រុមតាលីបង់កំពុងគ្រប់គ្រងប្រទេស” ។ ខ្ញុំចង់និយាយថាអ្នកមិនចាំបាច់ធ្វើជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ ដើម្បីដឹងថាយើងនៅទីណានោះទេ”។ នៅពេលសួរថាតើចក្រភពអង់គ្លេសនិងណាតូនឹងវិលត្រឡប់ទៅអាហ្វហ្គានីស្ថានវិញពេលណា លោក Wallace បាននិយាយថា៖“ពេល​នេះយើង​មិន​ត្រូវ​និយាយ​រឿង​នេះទេ តែយើងនឹងត្រលប់មកវិញនៅ​ថ្ងៃណាមួយ”។ Wallace បាននិយាយថាផ្នែកយោធានៃអាកាសយានដ្ឋានកាប៊ុលមានសុវត្ថិភាព ហើយអង់គ្លេសកំពុងធ្វើអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលអាចធ្វើបានដើម្បីជម្លៀសពលរដ្ឋអង់គ្លេស និងអាហ្វហ្កានីស្ថានដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយអង់គ្លេស។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖“ គោលដៅរបស់យើងគឺ…ច្រកចេញដែលមា​មនុស្សប្រហែល ១២០០ ទៅ ១៥០០នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃតាមតែសមត្ថភាពយន្តហោះរបស់យើងអាចផ្ទុក ហើយយើងនឹងរក្សាលំហូរនោះ” ។ ចក្រភពអង់គ្លេសបានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងស្ថានទូតរបស់ខ្លួនចេញទីក្រុងកាប៊ុលតាមព្រលានយន្តហោះ។…

Untitled 11
ពិភពលោក

ហេតុអ្វីកោះសិង្ហបុរីបំបែកដែនដីចេញពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ទាំងដែលសិង្ហបុរីខ្លួនឯងមិនចង់បំបែក?

– ប្រទេសសិង្ហបុរីគឺជារដ្ឋកោះអធិបតេយ្យភាពមួយ ដែលធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃដែនដីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ប៉ុន្តែត្រូវបានបំបែកទៅជាប្រទេសឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី៩ ខែសីហាឆ្នាំ១៩៦៥។ – ប្រទេសសឹង្ហបុរីធ្លាប់ជាមជ្ឈមណ្ឌលសំខាន់មួយសម្រាប់ផលប្រយោជន៍នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់អង់គ្លេសក្នុងសម័យអាណានិគម។ – ប្រទេសសិង្ហបុរីធ្លាប់ជារដ្ឋមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋចំនួន១៤ របស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីស្ថិតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងជើងខ្សែអេក្វាទ័រ មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ប្រទេសព្រុយណេ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងប្រទេសថៃ។ សិង្ហបុរីជារដ្ឋកោះអធិបតេយ្យមួយដែលធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃដែនដីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ប៉ុន្តែត្រូវបានបំបែកចេញទៅជាប្រទេសឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី៩ ខែសីហាឆ្នាំ១៩៦៥។ នេះដោយសារតែភាពខុសគ្នាខាងសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ។ ១. ប្រវត្តិសាស្ត្រម៉ាឡេស៊ី បុព្វបុរសម៉ាឡេស៊ីដំបូងបង្អស់ភាគច្រើនជាជនចំណាកស្រុកពីចិន និងទីបេ ហើយបង្កើតជានគរម៉ាឡេតូចៗ នៅសតវត្សរ៍ទី២ ឬទី៣។ នៅពេលដែលផ្លូវពាណិជ្ជកម្មត្រូវបានបង្កើតឡើង វប្បធម៌ឥណ្ឌា និងសាសនា…

History Of Football
កីទ្បា

តើបាល់ទាត់មានតាំងពីសម័យកាលណា? មានប្រភពមកពីណា? ហើយមានដំណើរវិវត្តន៍យ៉ាងណាខ្លះ?

តាមការស្រាវជ្រាវ និងឯកសារពីសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោក បានអោយដឹង ថា កីឡាប្រភេទនេះត្រូវបានមនុស្សជាតិបង្កើតឡើងជាយូរលង់ណាស់មកហើយ។ កីឡាបាល់ទាត់បានចាប់កំណើតលើភពផែនដីយើងនេះ ដែលមានអាយុប្រមាណ ៣០០០ឆ្នាំហើយ។ កីឡាបាល់ទាត់មានប្រភពកំណើតដំបូងនាតំបន់អាស៊ីរបស់យើង ពោលគឺនៅទឹកដីនៃប្រទេសចិនបុរាណ។ នាសម័យបុរាណកាល គេឃើញកីឡាប្រភេទនេះគ្មានបែបបទត្រឹមត្រូវ និងលក្ខណៈច្បាស់លាស់នោះឡើយ ពោលគឺនាសម័យបុរាណនៃប្រទេស ចិន  ប្រជាជនចិនបានសំលៀងថ្មអោយមានរាងមូល និងធ្វើការគប់ ទាត់ បោះអោយគ្នាលេងតែប៉ុណ្ណោះ មានន័យថាគឺអាចប្រើប្រាស់វិធីគ្រប់បែបយ៉ាងដោយសេរី។ ក្នុងការបញ្ជាក់ កីឡាប្រភេទនេះនាសម័យកាលនោះមិនត្រូវបានគេហៅថាកីឡាបាល់ទាត់ពេញលេញនោះទេ ប៉ុន្តែគេអាចហៅថាកីឡាបាល់។ រហូតមកចន្លោះ ២០០ មុន គ.ស ក្នុងរជ្ជកាលហាន នៃប្រទេសចិនបច្ចុប្បន្ន មានមនុស្សចាប់ផ្តើមទាមទារអោយមានការលេងជាលក្ខណៈប្រើប្រាស់ជើង (ទាត់) ជាផ្លូវការទើបគេអាចនិយាយបានថា…

Cover Teeth
ប្រវត្តិសាស្រ្ត

មិនមែនទើបតែមានទេ! ការពត់ធ្មេញ មានតាំងពីរាប់ពាន់ឆ្នាំមុនមកម្ល៉េះ

ការពត់ធ្មេញបានក្លាយជារឿងធម្មតាទៅហើយនៅក្នុងសម័យនេះ ព្រោះបច្ចេកវិទ្យាកាន់តែទំនើបប៉ុន្តែមានភ័ស្តុតាងដែលបង្ហាញថាការពត់ធ្មេញមានតាំងពីសម័យបុរាណមកម្ល៉េះ។ វាស្តាប់ទៅគួរអោយចម្លែកចម្លែកណាស់ដែលគំនិតនៃការពត់ធ្មេញនេះត្រូវបានគេរកឃើញតាំងពីសតវត្សរ៍មុនៗ ព្រោះមនុស្សសម័យនោះក៏ចង់បានធ្មេញត្រង់និងស្នាមញញឹមល្អឥតខ្ចោះដែរ ប៉ុន្តែពួកគេបានធ្វើវាដោយឧបករណ៍ចម្លែកៗ។ យោងតាមការរកឃើញខាងបុរាណវិទ្យា គ្រោងឆ្អឹងម៉ាំមីមួយចំនួនត្រូវបានគេរកឃើញមានបំណែកដែកជាប់នឹងធ្មេញរបស់ពួកគេ។ អ្នកស្រាវជ្រាវបាននិយាយថាខ្សែដែលធ្វើពីស្បែកសត្វដែលត្រូវបានគេហៅថា “ ពោះវៀនឆ្មា” ត្រូវបានគេយកភ្ជាប់ទៅនឹងធ្មេញ ហើយគួរបញ្ជាក់ផងដែរថាមានផ្នូរមួយនៅប្រទេសអេហ្ស៊ីប ដែលត្រូវបានគេរកឃើញថាសាកសពនោះយកលួសមាស ចងធ្មេញដើម្បីអោយត្រង់។ នៅសម័យនោះមិនមានការជឿនលឿនណាមួយក្នុងវិធីតំរឹមធ្មេញនោះទេ រហូតដល់សតវត្សរ៍ទី ១៨។ នៅឆ្នាំ ១៧២៨ លោក Pierre Fauchard បានសរសេរសៀវភៅមួយដែលមានចំណងជើងថា “ ពេទ្យធ្មេញ” ហើយនិយាយអំពីឧបករណ៍មួយដែលមើលទៅដូចជាសម្រាប់ការពារធ្មេញនិងជួយអោយធ្មេញស្ថិតក្នុងទីតាំងត្រឹមត្រូវ។ក្រោយមកនៅឆ្នាំ ១៧៥៧ លោកបានកែលម្អឧបករណ៍នោះអោយប្រសើរជាងមុន ហើយថែមទាំងស្រាវជ្រាវឃើញថាធ្មេញដុះទាល់គួរតែត្រូវយកចេញដើម្បីចៀសវាងការកើនឡើងនៃធ្មេញ។ នៅដើមទសវត្ស ១៩០០ ការពត់ធ្មេញបានក្លាយជាមួយរឿងដែលពេញនិយម…

Cover Nature 1
ដើរកម្សាន្ត

មិនថាស្អាត ទំនើប ស្កឹមស្កៃបែបណា ធម្មជាតិគង់តែយកត្រលប់មកវិញដូចរូបភាព ២៥សន្លឹកនេះ

ផែនដី ត្រូវបានអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តជាច្រើនមូលមតិគ្នាថាមានអាយុកាលប្រមាណជា ៤.៦ពាន់លានឆ្នាំមកហើយ ដែលជាអាយុដ៏វែងអន្លាយ និងបានទ្រទ្រង់អាយុជីវិតសត្វលោក មនុស្ស រុក្ខជាតិ និងរបស់មានជីវិតនៅលើផែនដីប្រកបដោយភាពសុខសាន្ត ក្រោមធម្មជាតិដ៏ខៀវស្រងាត់។ យ៉ាងណាមិញ មនុស្សកាន់តែមានភាពជឿនលឿន និងពោរពេញដោយបច្ចេកវិទ្យាទំនើបពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ហើយដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍នូវទំនើបកម្មរបស់ខ្លួនបាន មនុស្សបានបំពានទៅលើធម្មជាតិជាច្រើន ដូចជាការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើយកឈើប្រើប្រាស់ ទន្ទ្រានដីធម្មជាតិ ដើម្បីពង្រីកជម្រករបស់មនុស្ស រួមទាំងសម្រាប់ការសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗគ្មានទីបញ្ចប់។ កត្តាទាំងនេះបានធ្វើឱ្យធម្មជាតិដែលធ្លាប់ផ្តល់ភាពសុខសាន្តដល់មនុស្ស ប្រែក្លាយជាបង្កមហន្តរាយសងត្រលប់វិញដល់មនុស្សទៅវិញដែលបំផ្លាញធម្មជាតិទាំងនោះ ពិសេសមិនថាអ្នករីកចម្រើនកម្រិតណា ទំនើបដល់លំដាប់ខ្ពស់ក៏ដោយ នៅទីបញ្ចប់ធម្មជាតិគង់តែទន្ទ្រានយកត្រលប់មកវិញចៀសមិនផុត។ -មិនថាសំណង់ធំ ស្អាត ស្កឹមស្កៃ មហិមា ប៉ុនណាគង់តែត្រូវចាស់ ទ្រុឌទ្រោម ដួលរលំ បាក់បែក ទៅតាមពេលវេលា…

Cover Apsara 1
ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ម៉ូតសក់ដ៏ប្លែកៗ របស់អប្សរានៅប្រាសាទអង្គរវត្តកម្ពុជា

រូបអប្សរា គឺ​​ជា​ផ្នែក​ដ៏​សំខាន់​មួយ​នៅ​ក្នុង​ចំលាក់​នានា​លើ​ប្រាសាទ​បុរាណខ្មែរ។ ចំលាក់​នៅ​លើ​ប្រាសាទ​ខ្មែរ​មាន​រូប​ស្ត្រី​សួគ៌ពីរ​ប្រភេទ៖ រូប​មួយ​បង្ហាញ​ ពី​លក្ខណៈ​កំពុង​តែ​រាំ ឬរៀប​ចំ​នឹង​រាំ មាន​ឈ្មោះ​ថា​អប្សរា និង​មួយ​ទៀត​មាន​រូប​ភាព​ឈរ​នៅ​នឹង​ថ្កល់ មុខ​មើល​ទៅ​មុខ មាន​លក្ខណៈ​ជា​អ្នក​ការ​ពារ​ប្រាសាទ ​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ទេវតា។ រូប​ចំលាក់​អប្សរា​មាន​ច្រើន​នៅ​លើ​ប្រាសាទអង្គរវត្ត។ ហើយអ្នក​ប្រាជ្ញ​បាន​រាប់​ឃើញ​ថា មាន​រូប​អប្សរា​ចំនួន​ច្រើន​ជាង ១ ៨៦០ នៅ​លើ​ប្រសាទ​សវ.​ទី​១២​នេះ ខ្លះ​ឆ្លាក់​លើ​សសរ ខ្លះ​លើ​ជញ្ជាំង ខ្លះ​លើ​កំពូល​ប្រសាទ។ ការ​សិក្សា​មួយ ដែល​បាន​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩២៧ ដោយ​លោក​ Sappho Marchal បាន​រៀប​រាប់​អំពី​ម៉ូត​សក់ ការតុប​តែងលើ​​ក្បាល សំលៀក​បំពាក់ ជំហរ គ្រឿង​អល្លង្ការ និង​ផ្កា​លំអ ដែល​លោក​…

Cover Skor 1
ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ស្គាល់ទេ ស្គរមហោធឹកសំរិទ្ធិ នៅប្រទេសកម្ពុជា

#ស្គរមហោធឹកសំរិទ្ធិនៅប្រទេសកម្ពុជា អស់លោកអ្នកអានពិតជាបានជ្រាបខ្លះមកហើយនូវវត្តមានស្គរមហោធឹកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាមរយៈព័ត៌មានដែលសំបូរបែបសព្វថ្ងៃ។ក្នុងអត្ថបទដ៏ខ្លីនេះខ្ញុំនឹងបន្ថែមឬរលឹកនូវរឿងទាំងនេះវិញដោយយោងលើសំណេរដៃខ្លីៗរបស់លោកបណ្ឌិតមីសែលត្រាណេដែលសង្ឃឹមថាអ្នកអាននឹងមិនមានការធុញទ្រាន់នោះទេ ។ ១. វត្តមានរាយប៉ាយនៃស្គរមហោធឹក នៅប្រទេសកម្ពុជាគេបានរកឃើញស្គរមហោធឹកនេះនៅលើខេត្តមួយចំនួនមានជាអាទិ សៀមរាប បន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង កំពត កំពង់ស្ពឺ ព្រៃវែង តាកែវ កំពង់ចាម….និង ស្ទឹងត្រែង ។ នៅខាងលើប្រទេសកម្ពុជាដែលធ្លាប់ជាអតីតដែនដីរបស់យើងដែរនោះ គេបានរកឃើញវត្តមានស្គរនេះនៅខេត្ត ណាន ឧដ្រាទិត ឈៀងរ៉ៃ សុខោទ័យ ….សំយុងចុះក្រោមរហូតដល់នគនស្រីធម្មរាជ….ហើយសសៀរជាប់ព្រំដែនយើងមានជាអាទិ ត្រាត អូប៊ុន មុខតាហាន…និង នគនបឋម ។ល។ រីនៅប្រទេសវៀតណាម កន្លែងដែលល្បីល្បាញជាងគេគឺនៅ ដុងសឺង នាភាគខាងជើង…

KNONGSROK
ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ប្រាសាទតុប ខាងលិច ៖ ជាប្រាសាទវិសេសដែលមានលក្ខណៈស្ថាបត្យកម្មជាសម័យកណ្ដាល!

#ប្រាសាទតុប ខាងលិច ជាប្រាសាទវិសេសដែលមានលក្ខណៈស្ថាបត្យកម្មជាសម័យកណ្ដាល ដែលមានន័យជាប្រាង្គប្រាសាទសម្រាប់ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ឬ ជាព្រះប្រាង្គចេតិយដែលគេឧបកិច្ចតម្កល់ព្រះសិរីរិកធាតុ ក្នុងន័យគោរពចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលប្រាង្គកណ្ដាល ក្នុងចំណោមប្រាង្គទាំង៣ បានធ្វើស្រោបពីលើប្រាង្គឯកប្រាសាទចាស់សម័យអង្គរ នាអំឡុងស.វ.ទី៩~១០ ក្រោយពីប្រាសាទចាស់ បានដួលរលំទៅ ប្រហែលនា ស.វ.ទី ១៣ និងអំឡុង ឆ្នាំ ១៤៥៦? ( តារយៈការធ្វើតេស្តដោយ កាបូន វិទ្យុសកម្ម) ទើបមានការរៀបចំរៀបថ្មឡើងវិញ ជាប្រាង្គ លុះមួយសតវត្សក្រោយមក អំឡុង ស.វ.ទី ១៦~១៧ ទើបមានសាងប្រាង្គ២ អមបន្ថែមទៀត និង…

Thumnail Logo
ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ព្រះសិរព្រះនារាយណ៍ធ្វើពីថ្មភក់មួយបំណែករកឃើញនៅប្រាសាទត្រពាំងផុង

ព្រះសិរព្រះនារាយណ៍មួយបំណែកខាងស្តាំត្រូវបានក្រុមការងារជួសជុលប្រាសាទត្រពាំងផុងប្រទះឃើញនៅខាងក្នុងតួប៉មកណ្តាលនៃប្រាសាទនេះ។ បំណែកព្រះសិរធ្វើពីថ្មភក់ដែលមានកម្ពស់៣៨ស.ម ទទឹង២០ស.ម និងកម្រាស់១៨ស.មនេះ មានព្រះភក្ត្រមួយចំហៀងខាងស្តាំ ដែលនៅលើព្រះភក្ត្រនោះ មានសល់ទ្រនុងចិញ្ចើម ព្រះនេត្រ ចុងច្រមុះ បបូរមាត់បន្តិច និងស្លឹកត្រចៀកមួយចំហៀង។ រីឯនៅផ្នែកខាងលើ មានម្កុដរាងស៊ីឡាំងដែលគ្របត្រឹមថ្ងាសទៅតាមជើងសក់នៅជុំវិញពីផ្នែកខាងមុខដល់ខាងក្រោយ។ លោក ឈូក សុម៉ាឡា មន្ត្រីក្រុមចុះបញ្ជីវត្ថុសិល្បៈនៃនាយកដ្ឋានអភិរក្សប្រាសាទក្នុងឧទ្យានអង្គរ និងបុរាណវិទ្យាបង្ការនៃអជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានឱ្យដឹងថា បំណែកព្រះសិរនៃបដិមានេះនៅសល់ផ្នែកខ្លះដែលអាចឱ្យយើងធ្វើការកំណត់សម្គាល់បានថាជាព្រះសិររបស់បដិមាព្រះនារាយណ៍ ពោលគឺពុំមែនជាព្រះសិវៈ រឺព្រះហរិហរៈឡើយ។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា បើតាមលោកយល់ បដិមានេះទំនងជាស្ថិតក្នុងរចនាបថគូលែន ដោយព្រះភក្ត្រនៃបដិមារាងធំខ្លី ចិញ្ចើមដាច់មិនជាប់គ្នាទេ រីឯលក្ខណៈសម្គាល់ពិសេសជាងនេះទៅទៀតគឺ ម្កុដរាងជាស៊ីឡាំងខ្ពស់ទៅលើ ដែលនេះហើយជាលក្ខណៈនៃបដិមាសាស្ត្រក្នុងរចនាបថគូលែន។ ម្យ៉ាងវិញទៀត បើយើងគិតទៅលើសំណង់ប្រាសាទត្រពាំងផុងនោះទៀតសោត ក៏មានអ្នកស្រាវជ្រាវបានអះអាងរួចមកហើយថា…

Thumnail Logo​១
ប្រវត្តិសាស្រ្ត

កម្រងរូបថតលើទឹកដីអង្គរខេត្តសៀមរាបកាលពីជាង២០០ឆ្នាំមុន

ថ្ងៃនេះយើងនឹងលើកយករូបភាពអតីតកាលដ៏កម្រយកមកបង្ហាញជូនលោកអ្នកទាំងអស់គ្នាឲ្យបានទស្សនា ហើយរូបថតទាំងនេះជារូបថតរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាយើងដែលរស់នៅលើទឹកដីអង្គរខេត្តសៀមរាប កាលពីជាង ២០០ ឆ្នាំមុន ដែលនឹងបង្ហាញពីរបៀបរស់នៅមួយចំនួននិងការស្លៀកពាក់កាលពីអតីតកាល។ តើទិដ្ឋភាពនៅពេលនោះមានអ្វីខុសប្លែកពីបច្ចុប្បន្ននេះខ្លះ? ហើយប្រសិនបើយើងប្រៀបធៀបអតីតកាលជាមួយបច្ចុប្បន្នដែលយើងបានឃើញ យើងប្រាកដជាអាចយល់ថាការរស់នៅរបស់ប្រជាជនយើងបានជឿនលឿននិងប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំងយ៉ាងណា។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់សូមទៅទស្សនាទាំងអស់គ្នា៖ ប្រភពរូបភាព ៖ រាជិនីលង្វែក Reachny LongVek អត្ថបទ៖ Mr. Fun Cambodia

Thumnail Logo
ប្លែកៗ

គំនិតស្ថាបត្យកម្មហាងកាហ្វេព្រៃ ដែលមានការឆ្នៃប្រឌិតខ្ពស់និងមានភាពទាក់ទាញខ្លាំង

ស្ថាបត្យករមួយរូបឈ្មោះ Thilina Liyanage បានសរសេររៀបរាប់នៅលើបណ្តាញសង្គមFacebookរបស់ខ្លួន ទាក់ទងនឹងគំនិតស្ថាបត្យកម្ម ហើយរូបភាពហាងកាហ្វេមួយដែលនៅក្នុងព្រៃមួយនេះ លោកបាននិយាយថាវាគឺជាគំនិតសាបត្យកម្មចុងក្រោយរបស់លោកហើយ។ ចង់ដឹងថាហាងកាហ្វេមួយនេះមានរូបរាងស្រស់ស្អាតយ៉ាងណានោះ សូមទស្សនារូបភាពខាងក្រោម៖ ប្រពភ៖ Thilina Liyanage អត្ថបទ៖ Mr. Fun Cambodia