ពិភពលោក

ព័ត៌មានអំពីផែនទីនៃនគរហ្វុណន (សតវត្សរ៍ទី១-៦)

ថ្ងៃចន្ទ ទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ · ០០:៥៧

ការស្វែងរកផែនទីជាក់លាក់នៃអាណាចក្រខ្មែរ ឬនគរមន (ហៅថា “ហ្វុណន” ក្នុងឯកសារចិន) ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១-៦ គឺជារឿងដ៏ស្មុគស្មាញ ដោយសារកង្វះឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រដែលផ្តល់ព័ត៌មានភូមិសាស្ត្រច្បាស់លាស់ និងផែនទីបុរាណដែលនៅសល់។ ទោះជាយ៉ាងណា ខ្ញុំអាចផ្តល់នូវការពណ៌នាអំពីទឹកដីនៃនគរហ្វុណន ដែលជានគរដំបូងបង្អស់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ដោយផ្អែកលើឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការស្រាវជ្រាវបុរាណវិទ្យា។ ព័ត៌មានអំពីផែនទីនៃនគរហ្វុណន (សតវត្សរ៍ទី១-៦) ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ: នគរហ្វុណន (ឬនគរភ្នំ) ត្រូវបានគេជឿថាស្ថិតនៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គក្រោម ដែលរួមមានផ្នែកខ្លះនៃប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន និងភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសវៀតណាម។ រាជធានីសំខាន់របស់នគរហ្វុណនគឺ វ្យាធបុរ (Vyadhapura) ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវខ្លះសន្មតថាស្ថិតនៅជិតទីប្រជុំជនបាណាម ក្នុងខេត្តព្រៃវែង ឬក៏នៅជិតភ្នំដា ក្នុងខេត្តតាកែវ។ ទឹកដីនៃនគរហ្វុណនលាតសន្ធឹងពីភាគអាគ្នេយ៍នៃកម្ពុជា (តំបន់កម្ពុជាក្រោម) ទៅដល់ផ្នែកខ្លះនៃភាគខាងត្បូងវៀតណាម…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

កំណត់ត្រាជ្រើសរើសដៃគូជីវិតរបស់ ជូគឺ លាង (Zhuge Liang) និងមេរៀនសម្រាប់ជំនាន់ក្រោយ

ថ្ងៃអាទិត្យ ទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ · ២៣:១២

កំណត់ត្រាជ្រើសរើសដៃគូជីវិតរបស់ ជូគឺ លាង (Zhuge Liang) និងមេរៀនសម្រាប់ជំនាន់ក្រោយ ជូគឺ លាង (Zhuge Liang, ១៨១-២៣៤ គ.ស.) ដែលជាអ្នកយុទ្ធសាស្ត្រ និងជាមន្ត្រីនៃរដ្ឋ ស៊ូហាន (Shu Han) ក្នុងសម័យត្រីភាគី (Three Kingdoms) មិនត្រឹមតែល្បីខាងបញ្ញា និងយុទ្ធសាស្ត្រយោគ្យប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានរឿងរ៉ាវគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍អំពីការជ្រើសរើសដៃគូជីវិតរបស់គាត់ផងដែរ។ កំណត់ត្រាអំពីការជ្រើសរើសភរិយារបស់គាត់ គឺ លោកស្រីហួង យ៉េយីង (Huang Yueying) បានក្លាយជាប្រភពនៃមេរៀនដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ជំនាន់ក្រោយ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើគុណតម្លៃខាងផ្លូវចិត្ត និងបញ្ញា…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ និងការកសាងអង្គរ

ថ្ងៃសៅរ៍ ទី២១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ · ១៥:២២

ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ និងការកសាងអង្គរ ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ (Suryavarman II) គឺជាស្តេចខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញមួយអង្គនៃរាជវង្សអង្គរ ដែលបានឡើងសោយរាជ្យនៅអំឡុងឆ្នាំ ១១១៣ ដល់ប្រមាណឆ្នាំ ១១៥០។ ទ្រង់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាស្តេចដ៏អស្ចារ្យ ដែលមិនត្រឹមតែបានកសាងប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលជានិមិត្តរូបនៃអរិយធម៌ខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែទ្រង់ក៏បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្រួបបង្រួមជាតិខ្មែរ និងពង្រីកឥទ្ធិពលនៃចក្រភពខ្មែរ។ ការកសាងប្រាសាទអង្គរវត្ត សារៈសំខាន់នៃអង្គរវត្ត៖ ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ បានបញ្ជាឱ្យកសាងប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលជាប្រាសាទធំជាងគេនៅលើពិភពលោក និងជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មដ៏អស្ចារ្យនៃអរិយធម៌ខ្មែរ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងជាប្រាសាទឧទ្ទិសថ្វាយព្រះវិស្ណុ និងជាផ្នែកមួយនៃរាជធានីអង្គរ។ គោលបំណង៖ អង្គរវត្តមិនត្រឹមតែជាកន្លែងសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជានិមិត្តរូបនៃអំណាច និងភាពរុងរឿងនៃរាជាណាចក្រខ្មែរ។ ការសាងសង់ប្រាសាទនេះបានបង្ហាញពីសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងវិស័យស្ថាបត្យកម្ម វិស្វកម្ម និងសិល្បៈ។ លក្ខណៈពិសេស៖ ប្រាសាទអង្គរវត្តល្បីល្បាញដោយសារចម្លាក់សិលាដ៏ល្អិតល្អន់…

ពិភពលោក

ស្ងាត់ៗ! ចិន សម្រុកទិញមាសទុកជិត ២តោន កាលពីក្នុងខែឧសភា ព្រោះមូលហេតុធំៗ ៣នេះ

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ · ១៦:១១

ស្ងាត់ៗ! ចិន សម្រុកទិញមាសទុកជិត ២តោន ក្នុងខែឧសភា ព្រោះមូលហេតុធំៗ ៣នេះ នៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ធនាគារកណ្តាលចិន (People’s Bank of China – PBoC) បានបន្តការទិញមាសជាលើកទី៧ជាប់ៗគ្នា ដោយបន្ថែមមាស ១.៩តោនទៅក្នុងទុនបំរុងរបស់ខ្លួន ធ្វើឱ្យទុនបំរុងមាសសរុបកើនដល់ ២,២៩៦តោន ឬស្មើនឹង ៦.៧% នៃទុនបំរុងរូបិយប័ណ្ណបរទេសសរុប។ ការទិញមាសនេះបានធ្វើឡើងស្ងាត់ៗ ប៉ុន្តែបង្ហាញពីយុទ្ធសាស្ត្រយ៉ាងច្បាស់លាស់របស់ចិនក្នុងការពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ច។ ខាងក្រោមនេះជាមូលហេតុធំៗ ៣ ដែលជំរុញឱ្យចិនសម្រុកទិញមាស៖ ១. ទុនបំរុង និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ ជាក្សត្រខ្មែរដែលបានកសាងអង្គរឡើងមុនគេបង្អស់ និងបង្រួបបង្រួមជាតិខ្មែរឱ្យរួមតែមួយ

ថ្ងៃពុធ ទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ · ០០:២៩

ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ (គ.ស. ១១១៣–១១៥០) ជាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរដ៏លេចធ្លោមួយព្រះអង្គនៃសម័យអង្គរ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកបង្រួបបង្រួមជាតិខ្មែរ និងជាអ្នកបង្កើតគ្រឹះសម្រាប់ភាពរុងរឿងនៃអាណាចក្រអង្គរ។ ទោះបីជាព្រះអង្គមិនមែនជាអ្នកកសាងអង្គរឡើងមុនគេបង្អស់ (ព្រោះអង្គរត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១ នៅអំឡុងឆ្នាំ ៨៨៩) ប៉ុន្តែព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពង្រីក និងបង្រួបបង្រួមអាណាចក្រខ្មែរ ដែលបានដាក់គ្រឹះសម្រាប់ការកសាងប្រាសាទអង្គរវត្តនៅក្រោយមក។ ខាងក្រោមនេះជាកេរតំណែលសំខាន់ៗរបស់ព្រះអង្គ៖ ## ១. ការបង្រួបបង្រួមជាតិខ្មែរ – **បញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិល**៖ នៅសតវត្សទី១១ អាណាចក្រខ្មែរបានឆ្លងកាត់ភាពចលាចល និងសង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងដោយសារការប្រជែងរាជបល្ល័ង្ក។ ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ បានឡើងសោយរាជ្យនៅឆ្នាំ ១១១៣ បន្ទាប់ពីទម្លាក់ព្រះបាទធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី១។ ព្រះអង្គបានបង្រួបបង្រួមអាណាចក្រដែលបែកបាក់ ដោយបញ្ចប់ជម្លោះផ្ទៃក្នុង និងបង្កើតស្ថិរភាពនយោបាយ។ – **ការពង្រីកទឹកដី**៖…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ប្រវត្តិសាស្រ្ត៖តើព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧បានបន្សល់នូវកេរតំណែលអ្វីខ្លះសម្រាប់កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ?

ថ្ងៃពុធ ទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ · ០០:២៣

ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ (គ.ស. ១១៨១-១២១៨) ជាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរដ៏ឆ្នើមមួយព្រះអង្គនៃសម័យអង្គរ ដែលបានបន្សល់នូវកេរតំណែលដ៏សំខាន់ជាច្រើនសម្រាប់កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ ទាំងផ្នែកសាសនា ស្ថាបត្យកម្ម សង្គម និងនយោបាយ។ ខាងក្រោមនេះជាកេរតំណែលសំខាន់ៗ៖ ១. **ការកសាងប្រាសាទ និងស្ថាបត្យកម្ម** – **ប្រាសាទបាយ័ន**៖ ជាប្រាសាទដ៏ល្បីល្បាញ និងជានិមិត្តរូបនៃសម័យអង្គរ ដែលមានរចនាបថបាយ័ន្ត និងមុខថ្ម (ហៅថា “ស្នាមញញឹមអង្គរ”) ដែលតំណាងឱ្យព្រះអវលោកេស្វរៈ និងភាពរុងរឿងនៃរាជាណាចក្រខ្មែរ។[] – **ប្រាសាទផ្សេងទៀត**៖ ព្រះអង្គបានកសាងប្រាសាទជាច្រើន ដូចជា ប្រាសាទតាព្រហ្ម ប្រាសាទព្រះខ័ន ប្រាសាទបន្ទាយក្តី និងប្រាសាទនៅតាមបណ្តាខេត្ត ដូចជា…

Pink Maroon Minimalist Aesthetic Simple Presentation (1)

គន្លឹះថែរក្សាស្បែកដែលមិនចាំបាច់ចំណាយច្រើន

ថ្ងៃអង្គារ ទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ · ២២:៥៦

ផឹកទឹកឲ្យបានច្រើន ផឹកទឹកក្តៅអ៊ុនៗមួយកែវពេលពោះទទេជារៀងរាល់ព្រឹក យ៉ាងហោចណាស់ផឹកទឹកប្រហែល 2000ml ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីបំពេញជាតិទឹកក្នុងរាងកាយ និងជួយឱ្យរាងកាយជំរុញការរំលាយអាហារឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ ការបរិភោគផ្លែប៉េងប៉ោះ៖ ការបរិភោគផ្លែប៉េងប៉ោះមួយផ្លែជារៀងរាល់ថ្ងៃ វាមានផ្ទុកវីតាមីន C ដ៏សម្បូរបែប ការទទួលទានជាទៀងទាត់ពិតជាអាចធ្វើឱ្យសុខភាពរបស់អ្នកប្រសើរឡើង។ ការគ្រប់គ្រងជាតិស្ករ៖ ញ៉ាំស្ករ និងជាតិផ្អែមតិច ដូចជាបង្អែម តែទឹកដោះគោ ភេសជ្ជៈមានជាតិហ្កែរជាដើម ជាតិស្ករច្រើនពេកនឹងប៉ះពាល់ដល់ការសំយោគខូឡាជែន(collagen) ធ្វើឱ្យស្បែកគ្រើម និងលឿង ហើយថែមទាំងកើតមុនទៀតផង។ 4.ផឹកទឹកក្រូចឆ្មា៖ ព្យាយាមពិសារទឹកក្រូចឆ្មាជារៀងរាល់ថ្ងៃ ប៉ុន្តែមិនត្រូវចេញក្រៅក្រោមពន្លឺថ្ងៃបន្ទាប់ពីពិសាររួចហើយនោះទេ ព្រោះក្រូចឆ្មាជាអាហារម្យ៉ាងដែលងាយនិងរងប្រតិកម្មពីពន្លឺអាទិត្យណាស់ វានឹងស្រូបកាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយូឡេ ហើយជំរុញការផលិតជាតិមេឡានីន។ ការត្រាំជើង៖ ការត្រាំជើងរបស់អ្នកក្នុងទឹកក្តៅប្រហែល 30…

Inspiration

#រឿងចម្លែកៗដែលពិបាកបកស្រាយពីការរស់នៅរបស់មនុស្សសព្វថ្ងៃ ៖

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៣០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ · ១៤:៣៩

-ស្រឡាញ់ផ្កា តែកាច់ផ្កា-និយាយថាស្រលាញ់គ្នា តែធ្វេីឱ្យគ្នាឈឺចាប់ -ស្រឡាញ់សត្វ តែដាក់ខ្នោះ ដាក់ច្រវាក់ ដាក់ទ្រុង-ទៅហាត់ប្រាណ តែជិះជណ្ដើរយន្ដ-ជិះម៉ូតូ ជិះឡាន ទៅធាក់កង់ ទៅរត់នៅក្នុងក្លឹប-ស៊ីកប់ៗក្រឡើត ដើម្បីយកកម្លាំងទៅសម្រកទម្ងន់-ម្ចាស់ក្លឹបហាត់ប្រាណដុះក្បាលពោះស្អុយ-ជុំគ្នាហូបអីដើម្បីបង្កើនភាពស្និទ្ធស្នាល តែមុខឈ្ងោកចុចទូរស័ព្ទ ថតរូបបង្ហោះ ហើយឆ្លើយឆ្លងសារមិត្តនៅក្នុងទូរស័ព្ទ-ញញឹមក្នុងតែរូបថត ខាងក្រៅមុខស្ងួត ពោរពេញដោយភាពស្មុគស្មាញ-ទៅដល់ឋានព្រះចន្ទរាប់លានម៉ែត្របានងាយជាងទៅលេងផ្ទះបងប្អូន ឬអ្នកជិតខាង-និយាយថាទៅដើរលេង តែជិះឡាន ជិះម៉ូតូ-ប៉ូលីសឱ្យពាក់មួកការពារក្បាលខ្លួនឯង តែអត់ពាក់មួកខំជិះគេចពីប៉ូលីស គេចបានសប្បាយចិត្ត-ស្រីៗស្លៀកខ្លី ខំប្រឹងទាញបិទបាំង ខ្លះយកគ្រឿងផ្សេងៗមកបាំងក៏មាន-ផឹកស្រាច្រើនអស់លុយច្រើនហើយពិបាកខ្លួនច្រើន នៅតែផឹកច្រើន-អ្នកមានលុយគេមិនសូវបង្ហាញ បង្ហាញតែអ្នកមិនសូវមាន-អ្នកធ្វើការដើម្បីជាតិមិនសូវបានមាត់ អ្នកពូកែមាត់បែរជាប់ឈ្មោះស្នេហាជាតិ-អ្នកប្រឹងស៊ីមិនធាត់ អ្នកប្រឹងអត់មិនស្គម-អ្នករៀនពូកែរកស៊ីឲ្យគេ អ្នករៀនមិនសូវចេះ មិនបានរៀន រកស៊ីខ្លួនឯង-អ្នកសរសេរសៀវភៅ “វិធីក្លាយជាសេដ្ឋី”…

វិធីងាយៗ ៣ យ៉ាងដើម្បីរក្សាសក់របស់អ្នកឱ្យរលោង និងដុះវែង ស្អាតតាមបែបធម្មជាតិ

ថ្ងៃអង្គារ ទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ · ១៥:៤៤

តាមរយៈការរួមផ្សំវិធីថែរក្សាសក់ទាំងនេះ អ្នកនឹងមានសក់ស្អាត មានសុខភាពល្អ និងដុះវែងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយមិនខ្វល់ខ្វាយអំពីសក់ខូច ជ្រុះញឹកញាប់ ឬ ពុកផុយឡើយ។ មិនថាស្ថិតក្នុងស្ថានភាពបែបណានោះទេ វិធីទាំាង៣នេះនឹងជួយស្តារសក់របស់អ្នកឱ្យស្រស់ស្អាតឡើងវិញត្រឹមរយៈពេលដ៏ឆាប់រហ័សបំផុត៖ ១.សម្អាតស្បែកក្បាលរបស់អ្នកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ៖ ការលាងសម្អាតស្បែកក្បាលគឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយដើម្បីរក្សាសក់ឱ្យដុះឡើងវិញ រលោង និងកំណត់ស្ថានភាពសក់។ មនុស្សជាច្រើនតែងតែផ្តោតលើការលាងសំអាតសក់របស់ពួកគេ ដោយភ្លេចថាស្បែកក្បាលគឺជាកន្លែងដែលត្រូវការការយកចិត្តទុកដាក់បំផុត។ ការថែរក្សាស្បែកក្បាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវ អាចជួយកម្ចាត់ជាតិខ្លាញ់ ញើស និងសារធាតុកខ្វក់ដែលលើស ខណៈពេលដែលធ្វើអោយសក់មានសុខភាពល្អពីគល់ដល់ចុង។ នៅពេលកក់សក់ អ្នកគួរតែផ្តោតលើការម៉ាស្សាស្បែកក្បាល និង ឫសសក់ថ្នមៗ ដោយចុងម្រាមដៃរបស់អ្នក សម្រាប់ការលាងសម្អាតប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ លើសពីនេះ បន្ថែមជំហានជម្រុះស្បែកក្បាលម្តងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ដើម្បីកម្ចាត់កោសិកាស្បែកដែលងាប់ ការពារឫសសក់ដែលស្ទះ និងជំរុញចរន្តឈាម។…

ប្លែកៗ

រង់ចាំមើលទាំងអស់គ្នា! តាមរយៈការទស្សន៍ទាយរបស់លោកយាយពិការភ្នែក ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចនឹងកើតឡើង ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២៥ ខាងមុខនេះទៅ

ថ្ងៃចន្ទ ទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ · ១៩:១០

តាមទំនាយរបស់លោកយាយពិការភ្នែក Baba Vanga មនុស្សជាតិនឹងត្រូវវិនាសទាំងស្រុងក្នុងឆ្នាំ 5079 តើការទស្សន៍ទាយទាំងនេះជាករពិតដែរឬទេ? លោកយាយ Baba Vanga ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា Vangeliya Pandeva Gushterova គឺជាអាថ៌កំបាំងជនជាតិប៊ុលហ្គារីជាស្ត្រីពិការភ្នែកដែលត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារសមត្ថភាពព្យាករណ៍របស់គាត់។ យោងតាម The Sun Balkan Nostradamus ដែលសម្ដៅលើហោរាសាស្រ្តបារាំងដ៏ល្បីល្បាញត្រូវបានគេនិយាយថាបានទស្សន៍ទាយ 9/11 និងសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ លោកយាយ Baba បានទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ 1996 ប៉ុន្តែ មនុស្សគ្នានៅតែរង់ចាំការទស្សន៍ទាយមួយចំនួនដែលគាត់បានធ្វើមុនពេលគាត់ស្លាប់។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យោងតាមរបាយការណ៍ផ្សេងៗ ការទស្សន៍ទាយដ៏ចម្លែកចុងក្រោយបំផុតដោយ Vanga…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

អាថ៌កំបាំងចម្លែកៗក្នុងពិភពលោក ដែលអ្នកប្រហែលជាមិនធ្លាប់ឮ

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ · ១៤:៣៦

អាថ៌កំបាំងចម្លែកទាំងនេះនៅតែជាសំណួរដែលមិនមានចម្លើយ ហើយវានៅតែជាករណីដែលធ្វើឱ្យមហាជនមានការងឿងឆ្ងល់មកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ដូច្នេះបើអ្នកចង់ដឹងថារឿងចម្លែកៗទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ ហើយតើវាអាថ៌កំបាំងកម្រិតណានោះ តោះមកតាមដានទាំងអស់គ្នា៖ ១.ស្នាមជើងរបស់អារក្សសាតាំង៖ នៅព្រឹករដូវរងារមួយក្នុងឆ្នាំ 1855 អ្នកស្រុកនៅទីក្រុង Devon ប្រទេសអង់គ្លេសបានភ្ញាក់ពីដំណេក ហើយបានរកឃើញបាតុភូតចម្លែកមួយ ដោយស្នាមជើងជាច្រើនដែលមានប្រវែងប្រហែល 10 សង់ទីម៉ែត្រត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងស្រទាប់ព្រិលក្រាស់ដែលលាតសន្ធឹងពី 60 ទៅ 160 គីឡូម៉ែត្រ។ វាក៏លេចឡើងនៅលើដំបូលជញ្ជាំង និងសូម្បីតែនៅក្នុងបំពង់បង្ហូរទឹក។ អ្នកស្រុកនៅទីនេះមានជំនឿថា បាតជើនេះអាចជារបស់សត្វ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអ្វីដែលចម្លែកនោះគឺថាពួកគេលេចឡើងនៅកន្លែងដែលមិនអាចចូលទៅដល់ជាច្រើន។ រឹតតែចម្លែកជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺពួកវាទាំងអស់នៅត្រង់ ជំនួសឱ្យការឆ្លាស់គ្នាឆ្វេង និងស្តាំ ដូចសត្វធម្មតាដើរ។ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ នៅតែមិនទាន់មានទ្រឹស្ដីដែលអាចពន្យល់អំពីអត្ថិភាពនៃស្នាមជើងទាំងនោះនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែមនុស្សជឿថាវាជាដានជើងរបស់អារក្សសាតាំង។…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ប្រវត្តិ ព្រះបាទ ហ៊ុន ទៀន ឬ ព្រះបាទ កៅណ្ឌិន្យទី១ ជាស្តេចនៃអាណាចក្រភ្នំ និងជាអ្នកកសាងរាជវង្សខ្មែរដំបូងបង្អស់

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ · ១៤:២២

ទឹកដីនៅតាមដងទន្លេមេគង្គភាគខាងក្រោម ហើយនិងក្នុងដែនដីសណ្ដនៃទន្លេនេះ បានត្រូវខ្មែរមួយក្រុមដែលមានជំនឿទៅលើសត្វនាគ ឬដែលជឿថា បុព្វបុរសដូនតារបស់ខ្លួន មានអម្បូរមកពីពូជនាគ រស់នៅតាំងពីយូរលង់មកហើយ។ ឯកសារចិន របស់ លោក កាំង ថៃ ដែលបានមកទស្សនានគរភ្នំនៅពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី៣នៃគ្រិស្ដសករាជ បានរៀបរាប់ថា ប្រហែលជាក្នុងឆ្នាំ៥០នៃគ្រិស្ដសករាជ មានជនជាតិឥណ្ឌា ជាព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ ហ៊ុន ទៀន បានធ្វើដំណើរពីប្រទេសឥណ្ឌា តាមកោះខាងត្បូងមកអាណាចក្រភ្នំ។ ហេតុដែលបណ្ដាលអោយព្រាហ្មណ៍ ហ៊ុន ទៀន ធ្វើដំណើរមកកាន់នគរភ្នំ នេះ ព្រោះយប់មួយព្រះបាទ ហ៊ុន ទៀន បានយល់សប្ដិឃើញថា ទេវតាដែលបីបាច់ថែរក្សាព្រះអង្គ បានធ្វើអំណោយធ្នូទិព្វមួយដល់ព្រះអង្គ…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ ជាក្សត្រខ្មែរដែលបានកសាងអង្គរឡើងមុនគេបង្អស់ និងបានបង្រួបបង្រួមជាតិខ្មែរឱ្យរួមតែមួយ

ថ្ងៃពុធ ទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ · ២០:៣៥

នៅក្នុងអតីតកាល ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរគឺជាមហាណាចក្រដ៏ធំធេង និងជាអាណាព្យាបាលរបស់ប្រទេសជាច្រើនផង។ នៅក្នុងនោះរួមមាន ដូចជា ប្រទេសចំប៉ា សៀម ភូមា ។ល។ រហូតមកដល់សព្វកាលបច្ចុប្បន្ននេះ កិត្តិនាមរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរនេះនៅតែល្បីល្បាញជាប់តរហូតមក។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាជីវប្រវត្តិព្រះមហាក្សត្រខ្មែរដ៏ខ្លាំងពូកែខាងសឹកសង្គ្រាម និងជាក្សត្រដែលកសាងសមទ្ធិផលយ៉ាងច្រើនដល់កម្ពុជាយើង រួមមាន ប្រាសាទព្រះវិហារ អង្គរវត្ត ។ល។ ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរមួយអង្គដែលជាអ្នកផ្ដួចផ្ដើមសំណង់ស្ថាបត្យកម្មដ៏ល្បីល្បាញ និងជានិមិត្តរូបនៃប្រទេសកម្ពុជាគឺ ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២។ ព្រះអង្គឡើងគ្រងរាជ្យនៅដើមសតវត្សទី១២ បន្ទាប់ពីបានធ្វើគត់ព្រះរាជាពីរអង្គ ដែលសោយរាជ្យមុនព្រះអង្គឡើងគ្រងរាជ្យ។ ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ (ឆ្នាំ១១១៣-ឆ្នាំ១១៥០) ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ គឺជាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរសម័យអង្គរដ៏ល្បីល្បាញមួយព្រះអង្គ។ ស្នាព្រះហស្ដដ៏សំខាន់ជាងគេក្នុងរាជ្យរបស់ព្រះអង្គ គឺការដឹកនាំស្ថាបនាប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្អគ្មានពីរនៅលើពិភពលោកយើងនេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ការរកឃើញ ប្រាសាទអង្គរវត្ត របស់លោក “ឆាលី អុីមម៉ូញែល បួលវ៉ក” (Charles-Emile Bouillevaux)

ថ្ងៃសុក្រ ទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ · ១៦:១០

ប្រាសាទ អង្គរវត្ត ឬ នគរវត្ត (អង់គ្លេស: Angkor Wat) or (Nokor Wat) ជាប្រាសាទ ដែលធំបំផុត នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានមាឌដ្ឋានលើផ្ទៃដីទំហំ ១៦២,៦ ហិចតា ដោយស្មើនឹង (1,626,000 m2) ។ រចនាសម្ព័ននៃសំណង់ប្រាសាទត្រូវ បានចាត់ទុកជាស្ថាបត្យកម្មដ៏កំពូល នៃ អច្ឆរិយៈវត្ថុរបស់ពិភពលោក ដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងស.វទី១២ ដោយព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ ដែលជាព្រះមហាក្សត្រ នាសម័យកាល ចក្រភពខ្មែរ ប្រាសាទនេះសាងសង់ ដើម្បីឧទ្ទិសឱ្យ ព្រហ្មញ្ញសាសនា នៃលទ្ធិជំនឿលើ ព្រះវិស្ណុ ដូចនេះហើយ ប្រាសាទអង្គរវត្តត្រូវបានគេសន្មតថា ជាប្រាសាទសាសនា ដែលធំបំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលជាប់ក្នុងកំណត់ត្រាពិភពលោក “ហ្គីនណេស” (Guinness…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ចាំងឈាន វីរបុរសជាតិរបស់ចិន «វិថីសូត្រ» ដែលបានបើកផ្លូវឱ្យប្រទេសចិនមានទំនាក់ទំនងទៅទិសខាងលិច

ថ្ងៃសៅរ៍ ទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ · ២២:៤៣

មនុស្សតិចណាស់ស្គាល់លោក ចាំងឈាន (Zhang Qian) ប៉ុន្តែចិនបានចាត់លោកជាវីរបុរសជាតិ ព្រោះលោកគឺជាអ្នកបើកផ្លូវអោយប្រទេសចិនមានទំនាក់ទំនងទៅទិសខាងលិច ពោលគឺលោកជាអ្នកបើក « វិថីសូត្រ » ដំបូងបង្អស់របស់ចិន ។ ដើម្បីតទល់នឹងការគំរាមកំហែងរបស់សាសន៍ Xiongnu ដែលជាកុលសម្ព័ន្ធដ៏ខ្លាំងក្លានៅទីវាលម៉ុងហ្គោលីសម័យនោះ ព្រះអធិរាជចិនបានចាត់អោយលោក ចាំងឈាន ទៅទិសខាងលិចដើម្បីទាក់ទងជាមួយកុលសម្ព័ន្ធ Yuezhi ដែលត្រូវពួក Xiongnu សំលាប់ស្តេច (ពួក Xiongnu បានយកលលាដ៍ព្រះកេសស្តេចនេះ ធ្វើជាក្លាំផឹកស្រា) ហើយបំបែកខ្ចាត់ខ្ចាយរត់ទៅរស់នៅក្នុងតំបន់ តាស៊ា (ចន្លោះប្រទេស Afghanistan, Tadjikistan និង…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

សិង្ហបុរីៈ ពីកោះក្រីក្រតូចមួយ ក្លាយជានាគនៅអាស៊ី!

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ · ០៩:១៦

យោងទៅតាមភូមិសាស្ត្រយើងក៏អាចសន្និដ្ឋានបានផងដែលថា កោះសឹង្ហបុរីជាតំបន់មួយដែលស្ថិតចំណុចកណ្ដាលនៃចន្លោះកោះតូចៗជុំវិញ និងជាពិសេសនោះកោះដីគោកធំៗចំនួន៣ ដែលមានដូចជា ដែនដីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ទាំងខាងជើង និងខាងកើត ព្រមទាំងដែនដីកោះឥណ្ឌូនេស៊ីគៀបពីខាងត្បូង និងខាងលិច។ ហេតុដូច្នេះហើយ នៅសតវត្សទី១៣ ដដែលនោះ កោះសឹង្ហបុរីបានក្លាយទៅជាកំពង់ផែ ឬជាតំបន់ជំនួញមួយដ៏មមាញឹក ជាហេតុនាំអោយឥទ្ធិពលរបស់ព្រះរាជា Sang Nila Utama កាន់តែថយចុះ ជាពិសេសនៅចុងសតវត្សទី១៤។ នៅក្នុងសតវត្សទី១៧ ដែនកោះមួយនេះចាប់ផ្តើមមានការរុករាញពីពួកជនជាតិមកពីតំបន់អឺរ៉ុប ជាក់ស្តែងក្នុងគ.ស. ១៥១១ ជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ បានបង្ហាញវត្តមានជាដំបូងនៅលើកោះមួយនេះ។ បន្ទាប់ពីព័រទូយហ្គាល់ ជនជាតិហូឡុង ក៏បានបានបង្ហាញវត្តមានបន្ថែមទៀតនៅលើកោះមួយនេះ ព្រមទាំងមានចម្បាំងជាមួយម្ចាស់ស្រុកទៀតផង។ នៅថ្ងៃទី ២៨…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

មិននឹកស្មានសោះថា ជីវិតប្រធានាធិបតីអាមេរិចទី ១៦ Abraham Lincoln ហែលឆ្លងទុក្ខវេទនាដល់ថ្នាក់នេះ

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ · ០៩:១៦

បរទេស ៖ មិនថាអ្នកក្រឬអ្នកមានទេ គឺជោគជ័យឡើងដោយការខំប្រឹងតស៊ូដូចតែគ្នាទាំងអស់ គ្មានឱកាសឬសំណាងណាមួយរត់មករកយើងដោយឯកឯងនិងមិនធ្វើអ្វីមួយសោះនោះទេ គឺយើងរត់ទៅចាប់យកឱកាសឬសំណាងនោះដោយខ្លួនរបស់យើងផ្ទាល់ ។ ជាពិសេស តើអ្នកដឹងទេ?បុគ្គលជោគជ័យដូចជានាយករដ្ឋមន្រ្តី ,មហាសេដ្ឋី និងអ្នកជំនួញល្បីៗជុំវិញពិភពលោកសុទ្ធតែឆ្លងកាត់រឿងរ៉ាវដ៏ជូរចត់គ្រប់ៗគ្នាទម្រាំសម្រេចដល់គោលដៅដែលខ្លួនចង់បាន។ ទៀតសោត បើយើងក្រឡេកមកមើល ប្រធានាធិបតីអាមេរិកមួយរូបលោក ABRAHAM LINCOLN ទម្រាំគាត់ក្លាយខ្លួនជាប្រធានាធិបតីកាន់កាប់អំណាចទាំងមូលតើគាត់ឆ្លងកាត់រឿងរ៉ាវលំបាកលំបិនយ៉ាងខ្លះ ? តោះមកអានទាំងអស់គ្នា ៖ 1816 – គ្រួសារត្រូវគេបណ្តេញចេញពីផ្ទះជួល 1818 – ម្តាយត្រូវទទួលមរណភាព 1831 – ចាប់ផ្តើមរកស៊ី តែឡុងចុងខាតចុងខាតដើម 1832 –…

ប្លែកៗ

ដើមឆ្នាំមិនអំណោយផលសោះ! យន្តហោះមួយគ្រឿងរបស់ Alaska Airlines ជ្រុះទ្វារខណៈកំពុងហោះហើរ

ថ្ងៃសៅរ៍ ទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ · ២០:៣៥

យន្តហោះ B737MAX9 មួយគ្រឿងរបស់ Alaska Airlines បានជួបឧប្បត្តិហេតុជ្រុះទ្វាយន្តហោះខាងក្រោយខណៈពេលកំពុងហោះលើអាកាស។ យោងតាមអ្នកដំណើរបានឱ្យដឹងថា យន្តហោះបានចុះចតជាបន្ទាន់នៅឯអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Portland រដ្ឋ Ore។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Alaska Airlines បានផ្អាកដំណើរការយន្តហោះ Boeing 737 Max 9 របស់ខ្លួននៅថ្ងៃសុក្រ បន្ទាប់ពីជើងហោះហើរដែលដំណើរការដោយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នេះបានចុះចតជាបន្ទាន់នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Portland ក្នុងរដ្ឋ Oregon នៅល្ងាចនោះ ដោយសារតែបញ្ហាសម្ពាធពាក់កណ្តាលអាកាស ដែលអ្នកដំណើរបាននិយាយថា បានបំផ្ទុះបំណែកនៃតួយន្តហោះ។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បាននិយាយថា Alaska Airlines Flight…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ប្រទះឃើញចម្លាក់បដិមាថ្មភក់ចំនួន៦នៅខ្លោងទ្វារខាងត្បូងរបស់ប្រាសាទតាព្រហ្ម!!!

ថ្ងៃសៅរ៍ ទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ · ១៨:០៥

ក្រុមការងារជូសជុលប្រាសាទបុរាណរបស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរានៅការដ្ឋានប្រាសាទតាព្រហ្ម បានប្រទះឃើញចម្លាក់បដិមាបុរាណធ្វើពីថ្មភក់ចំនួន៦ដុំនៅក្នុងការដ្ឋានដែលពួកគេកំពុងតែជួសជុល។ បុរាណវិទូនៃនាយកដ្ឋានអភិរក្សប្រាសាទ និងបុរាណវិទ្យារបស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា អ្នកស្រី នេត ស៊ីមន មានប្រសាសន៍ថា ចម្លាក់ថ្មបុរាណដែលគេប្រទះឃើញនោះ មានដូចជា រូបព្រះពុទ្ធគង់ភ្នែនប្រក់នាគចំនួន២ រូបលោកកេស្វរៈចំនួន១ រូបព្រះពុទ្ធគង់ភ្នែនប្រក់នាគបាក់ព្រះកេសទម្រង់សមាធិ និងបាក់ព្រះហស្តទាំងសងចំនួន២ និងថ្មកំពូលហោជាង ដែលមានចម្លាក់រូបព្រះពុទ្ធគង់ភ្នែន មានទេពទ្រពីក្រោម១ផ្ទាំងទៀត។ អ្នកស្រី នេត ស៊ីមន បន្តទៀតថា រូបចម្លាក់ទាំងនោះបានកប់នៅក្រោមកំណកដីរបស់ខឿនខ្លោងទ្វារខាងត្បូងនៃប្រាសាទតាព្រហ្ម ហើយក្រុមការងារបានប្រទះឃើញនៅពេលដែលអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាសហការជាមួយស្ថាប័នស្រាវជ្រាវបុរាណវិទ្យាឥណ្ឌា(ASI)ចាប់ផ្ដើមការងារជួសជុលខ្លោងទ្វារនេះឡើងវិញ ដោយបានរើថ្មនៃរចនាសម្ពន្ធខ្លោងទ្វារដែលនៅរាយប៉ាយដើម្បីរៀបចំទៅតាមទីតាំងដើមឡើងវិញតាមបច្ចេកទេសអាណាស្ទីឡូ កាលពីពាក់កណ្ដាលខែវិច្ឆិកា៕ អត្ថបទ៖ ឆាយ ផាន់នី រូបភាព៖ លោក យី សុថា/ភោគ…

ពិភពលោក

អានហើយភ្ញាក់ខ្លួនព្រើត! មេរៀនជីវិតដ៏សោកសង្រេងរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកកែសម្ផស្សដ៏ល្បីល្បាញប្រទេសសិង្ហបុរី

ថ្ងៃចន្ទ ទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ · ០៦:១៦

វេជ្ជបណ្ឌិត Richard Teo ត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាវេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកវះកាត់កែសម្ផស្សដ៏ល្បីឈ្មោះមួយរូបនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី ដ្បិតថាលោកបានលាចាកលោកនេះទៅអស់រយៈពេលជាង៧ឆ្នាំមកហើយ តែឈ្មោះរបស់លោកនៅតែដក់ជាប់ក្នុងការចងចាំរបស់មនុស្សជាច្រើន ជាពិសេសគឺ បណ្ដាំចុងក្រោយដែលលោកបានរៀបរាប់អំពី មុខមាត់ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងឋានៈដែលលោកមាន វាមិនមែនជាសុភមង្គលពិតនៅក្នុងជីវិតគាត់នោះឡើយ ចំណុចនេះហើយដែលបានធ្វើឱ្យលោក Richard មានការស្ដាយក្រោយខ្លាំងបំផុតមុនពេលលោកបាត់បង់ជីវិត។ ១. នៅអាយុ ២០ ឆ្នាំ ៖ រង្វាស់នៃសុភមង្គល គឺទ្រព្យសម្បត្តិ កើតមកក្នុងគ្រួសារដែលការលំបាកខ្លាំង ដូច្នេះហើយទើបក្មេងប្រុសTeo Keng Siang (ឈ្មោះពិតរបស់វេជ្ជបណ្ឌិត) តែងតែមានអារម្មណ៍ចង់ផ្លាស់ប្តូរជីវិតខ្លួនឯ។ តាំងពីក្មេងមកគាត់គិតថា គាត់ត្រូវតែជោគជ័យខ្លាំង ព្រោះមានតែភាពជោគជ័យទេទើបអាចឱ្យជីវិតលោកមានភាពរីករាយ។…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ៖ ការសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ «ស្ពានហាលខាងលិច នៃប្រាសាទអង្គរវត្ត» បង្ហាញពីជោគជ័យជាប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីមួយទៀតនៃទំនាក់ទំនងការទូតក្នុងរយៈពេល ៧០ឆ្នាំ រវាងកម្ពុជា និងជប៉ុន

ថ្ងៃអាទិត្យ ទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ · ២២:៥៦

AKP សៀមរាប ថ្ងៃទី០៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ – ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មានព្រះរាជឱង្ការថា ការប្រារព្ធព្រះរាជពិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ «ស្ពានហាលខាងលិចនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត» នៅចំពីមុខនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលជាស្នាព្រះហស្ត និងជានិមិត្តរូបដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នៃមហាវីរក្សត្រ សម័យអង្គរ ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ គឺជាព្រឹតិ្ដការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ មានតម្លៃជាសាកលពិតប្រាកដ។ ទាំងនេះ ពិតជាបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីជោគជ័យជាប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីមួយទៀត នៃទំនាក់ទំនងការទូតដ៏ស្អិតល្មួតក្នុងរយៈពេល៧០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ រវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសជប៉ុន ដែលផ្តើមជាផ្លូវការដំបូងក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣។ ក្នុងព្រះរាជពិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការស្ពានហាលខាងលិច នៃប្រាសាទអង្គរវត្ត នៅខាងមុខបរិវេណប្រាសាទអង្គរ ក្នុងខេត្តសៀមរាប នាព្រឹកថ្ងៃទី០៤…