ប្រវត្តិសាស្រ្ត

មកស្គាល់កាំភ្លើង៥ប្រភេទបម្រើក្នុងវិស័យសង្គ្រាមយូរជាងគេបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តយោធា

ថ្ងៃពុធ ទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ · ១៧:០៦

នៅក្នុងសង្គ្រាមការបង្ហាញអាវុធថ្មីជារឿយៗអាចនាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅលើសមរភូមិ ហើយថែមទាំងផ្តល់ឱ្យភាគីម្ខាងណាមួយនោះ នូវគុណសម្បត្តិលើសលប់សម្រាប់ជ័យជំនះលើការប្រយុទ្ធ។ ដូច្នេះបច្ចេកវិទ្យាយោធាពិតជារីកចម្រើនជឿនលឿនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយអ្នកផលិតស្វែងរកអាវុធល្អចុងក្រោយនិងអស្ចារ្យបំផុត។ នោះហើយជាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យអាវុធទាំងប្រាំនេះមានលក្ខណៈពិសេស ហើយពួកវាទទួលបានការសាកល្បងជាច្រើនជំហានព្រមទាំងប្រឡូកក្នុងសង្គ្រាមមួយទៅសង្គ្រាមមួយទៀតហូហែរ។ 1. British Land Pattern Musket កាំភ្លើងមួយនេះត្រូវបានគេណែនាំលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៧២២ហើយវាបានក្លាយជាកាំភ្លើងស្ដង់ដាររបស់កងទ័ពចក្រព័ទ្ធអង់គ្លេសជាង១០០ឆ្នាំមកហើយ។ទាហានកាន់កាំភ្លើងនេះហៅវា Brown Bess ហើយវាក៏ប្រើប្រាស់ទូទាំងពិភពលោកនាសម័យនោះដែរ។ ក្នុងសង្គ្រាមមួយចំនួនដូចជា សង្គ្រាមបដិវត្តន៍អាមេរិក ឬសង្គ្រាមបដិវត្តន៍រដ្ឋាតិចសាស់ Brown Bess ប្រើប្រាស់ទាំងពីគូភាគី។ នៅឆ្នាំ១៨៣៨កាំភ្លើងនេះត្រូវបានដាក់ឲ្យចូលនិវត្តន៍ដើម្បីងាកមកប្រើប្រាស់កាំភ្លើងជំនាន់ថ្មីវិញ។ 2. 3-line rifle M1891 វាត្រូវបានគេស្គាល់ជាផ្លូវការ ថា Mosin-Nagant។ M1891 បានបម្រើក្នុងជួរកងទ័ពរបស់ចក្រភពរុស្ស៊ី ក៏ដូចជាសហភាពសូវៀត…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ហេតុអ្វី ម៉ៅ សេទុងមិនលុកលុយកោះតៃវ៉ាន់? ភាគ២

ថ្ងៃសៅរ៍ ទី៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ · ១២:៤៧

តពីលេខមុន!!! កំពូលចារកម្មសម្ងាត់! មនុស្សម្នាក់ដែលលោក ម៉ៅពឹងជាមុខជាមាត់ឲ្យកាន់កិច្ចការជាចារកម្មលើការវាយយកកោះតៃវ៉ាន់គឺលោក Cai Xiaogan ដែលជាកំពូលចារកម្មដ៏ជំនាញបំផុតកាន់ដំណែងជាមេបញ្ជាការកងទ័ពចិនដែលបង្កប់ខ្លួនក្នុងក្រុងតៃប៉ិ។ លោកកើតនៅឆ្នាំ១៩០៨ហើយជាមនុស្សមានមានសញ្ជាតិតៃវ៉ាន់ដែលធំឡើងក្រោមការគ្រប់គ្រង់របស់ចក្រព័ត្តិជប៉ុន។ ក្នុងឆ្នាំ១៩២០គាត់បានចាកចេញពីកោះតៃវ៉ាន់ក្នុងនាមជាយុវជនម្នាក់មករករៀនសូត្របន្តនៅក្រុងសៀងហៃ។នៅសៀងហៃ គាត់មានផ្ទះនៅឆ្ងាយពីសាលារៀន ហើយគាត់ជាមនុស្សម្នាក់ដែលឯកោ និងតែងតែត្រូវបានគេបដិសេធមិនរាប់រក។ បែបនេះហើយបានធ្វើឲ្យគាត់ងាយទទួលមនោគមវិជ្ជាកម្មុយនីស្ត។ បន្ទាប់ពីបំពាក់បំប៉នអស់មួយរយៈ Cai បានចូលរួមជាមួយកងទ័ពលោកម៉ៅ សេទុងហើយប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល ROC។ សក្តានុពលបញ្ញារបស់ Cai គឺអាចមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់ ហើយដូចជាអ្វីដែលល្អបំផុតនិងអស្ចារ្យបំផុតដែលគាត់ត្រូវបានគេចាត់ឱ្យទៅកាន់ដំណែងជានាយកដ្ឋាននយោបាយរបស់កងទ័ពក្រហម។ គាត់ពូកែសរសេរហើយទទួលបានឋានៈជាមន្រ្តីឃោសនាការ។ ទីបំផុតគាត់បានក្លាយជាជនជាតិតៃវ៉ាន់តែមួយគត់ដែលបានរស់រានមានជីវិតនៅប្រតិបត្តិការ Long March។ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមចិន – ជប៉ុនលើកទី ២ (សង្គ្រាមលោកលើកទី ២)…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ហេតុអ្វី ម៉ៅ សេទុងមិនលុកលុយកោះតៃវ៉ាន់? ភាគ១

ថ្ងៃសុក្រ ទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ · ១៧:០៥

នៅរដូវក្តៅឆ្នាំ ១៩៤៩ ចាង ខៃជៀក ព្រមទាំងរដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋចិន (ROC) របស់លោកបានបាត់មុខពីចិនដីគោកជារៀងរហូត។ ទីក្រុងសៀងហៃ និងណានជីងដែលជាទីក្រុងរដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសចិនសាធារណរដ្ឋ បានធ្លាក់ចូកណ្ដាប់ដៃកម្លាំងកុម្មុយនិស្តរបស់លោកម៉ៅ សេទុងហើយអង្គភាពកងទ័ពរបស់លោកចាង នៅទូទាំងប្រទេសចិនបានដួលរលំក្រោមទម្ងន់នៃការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំនិងការបែកខ្ញែកគ្នា។ កំពង់ផែភាគអាគ្នេយ៍របស់ប្រទេសចិនត្រូវបានស្ទះដោយសាកប៉ាល់ដឹកមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល របស់លោកចាង កងទ័ពរាប់ម៉ឺននាក់ និងទ្រព្យសម្បត្តិនានាដើម្បីធ្វើដំណើទៅកោះតៃវ៉ាន់ដែលជាផ្លូវកាត់ចុងក្រោយនៃ“ ចិនសេរី” ។ មិនយូរប៉ុន្មាន ពួកគេបានគ្រប់គ្រងកោះដាច់ឆ្ងាយជាច្រើនដែលលាតសន្ធឹងពី Zhoushan នៅភាគខាងជើងរហូតដល់ Hainan នៅភាគខាងត្បូងហើយកោះទាំងនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាដែនដីរបស់ ចាង ខាយជៀក។ វាគឺជាពេលវេលាសំខាន់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តចិនទំនើប ដែលក្រោយមកកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន (PLA) បានចាប់ផ្តើមរៀបចំផែនការការលុកលុយរបស់កោះតៃវ៉ាន់។ ចាប់ពីខែមិថុនាឆ្នាំ ១៩៤៩…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

មកស្គាល់ព្រះខ័នរាជ្យខ្មែរមានអាយុ ១០០០ឆ្នាំ ល្បីថាសម្លាប់មុន ចាំកាត់ក្តីក្រោយ

ថ្ងៃអង្គារ ទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ · ១៤:០៧

ព្រះខ័នរាជ្យ ឬហៅថាព្រះខ័នជ័យ ជាឈ្មោះសស្ត្រា ១ យ៉ាងសឹងរាប់ជាគ្រឿងកកុធភណ្ឌ សម្រាប់ ព្រះរាជាម្ចាស់ផែនដី គឺក្សត្រដែលនឹងទទួលព្រះរាជពិធីរាជាភិសេក ជាព្រះរាជាម្ចាស់ផែនដីត្រូវមានគ្រឿងសម្រាប់ រាជ្យឲ្យគ្រប់មុខ ដែលហៅរួមថា បញ្ចកកុធភណ្ឌ ឬរាជកកុធភណ្ឌ ឬក៏ហៅខ្លីថា កកុធភណ្ឌ គឺ ១. ព្រះមកុដ, ២. ព្រះវាលវីជនី (ផ្លិតធ្វើដោយរោមសត្វពណ៌ស), ៣. ព្រះខ័ន, ៤.ស្វេតច្ឆត្រ, ៥. ព្រះសុវណ្ណបាទុកា (ស្បែកជើង មាស) ។ ភណ្ឌៈទាំង ៥ យ៉ាងនេះ…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ដឹងរឿងពិតខ្លោចផ្សារ! ប្រវត្តិដែលថៃ បានយកវត្ថុសំរិទ្ធបុរាណ ពីប្រទេសខ្មែរ ២ ដង ឆ្លងពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយចុងក្រោយត្រូវភ្លើងឆេះរលាយអស់

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ · ១៤:១៦

#អត្ថបទដកស្រង់ (សៀវភៅពង្សាវតារ) នៅក្នុងសៀវភៅពង្សាវតារឃើញមានថា ថៃបានយកវត្ថុសំរិទ្ធបុរាណមកពីប្រទេសខ្មែរ ២ ដង ដំបូងគឺសម្តេចព្រះបរមរាជាធិរាជ (សាមព្រះយ៉ា, សាមពញា) វាយបានក្រុងនគរធំ នៅពុទ្ធសករាជ ១៩៧៤ (គ.ស ១៤៣១) នៅក្នុងពង្សាវតារសរសេរថាព្រះអង្គមានរាជបញ្ជាឲ្យដឹកជញ្ជូនរូបសិង្ហសត្វផ្សេងៗ ដែលស្លដោយសំរិទ្ធ យកមកកាន់ក្រុងស្រីអយុធ្យា ប្រហែល ៤០រូប ថ្វាយជាគ្រឿងពុទ្ធបូជា ទុកនៅក្នុងវត្តមហាធាតុ ។ រូបសិង្ហសត្វទាំងនោះមានរឿងក្រោយមកថា នៅក្រុងស្រីអយុធ្យាបាន ១៣៨ឆ្នាំ ដល់ព.ស ២១១២ (គ.ស ១៥៦៩) ព្រះចៅហង្សាវតីបុរេងណង វាយបានក្រុងស្រីអយុធ្យា បានបញ្ជាឲ្យជញ្ជូនទៅក្រុងហង្សាវតីទាំងអស់…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

រឿងរ៉ាវក៏កម្សត់នៅក្រោយរូបថតដ៏ល្បីល្បាញមួយក្នុងសមរភូមិ ស្ដាលីនក្រាដ មួយសន្លឹកនេះ

ថ្ងៃអាទិត្យ ទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ · ១៤:៣៤

វាគឺជារូបភាពដែលអ្នកបានឃើញរាប់ពានលើករួចមកហើយឲ្យតែពេលណាអ្នកស្វែងរករូបភាពអំពីសមរភូមិនៅទីក្រុងស្ដាលីនក្រាដនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្ដី! អ្នកប្រហែលជាមិនស្គាល់គាត់ថាជានរណា គាត់មានដំណែងអ្វីក្នុងជួរកងទ័ព ហេតុអ្វីបានជាគាត់ត្រូវស្លាប់ និងរឿងរ៉ាវមួយចំនួនទៀត។ តោះ!យើទៅស្គាល់ទាហានអាល្លឺម៉ង់ម្នាក់ឈ្មោះ Friedrich Konrad Winkler ។ Friedrich Konrad Winkler កើតនៅថ្ងៃទី២២ខែសីហាឆ្នាំ១៩០៩ក្នុងទីក្រុង Worms ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ គាត់ជាទាហានអាជីព (Berufssoldat)ដោយចំណាយពេល១២ឆ្នាំបម្រើក្នុងជួរកងទ័ពថ្មើជើងអាល្លឺម៉ង់ Wehrmacht ដែលគេស្គាល់ថា “Zwölfender“។គាត់ចាប់ផ្ដើមប្រឡូកក្នុងសង្គ្រាមដោយស្ថិតក្នុងកងរវសេនាធំលេខ៥៦(Infanterie-Regiment 56,)មុនពេលផ្ទេរមកកងពលធំលេខ៣០៥ នៃកងវីរសេនាតូចលេខ៥៧៧ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ខែតុលាហើយក្រោយមកគាត់ឡើងតួនាទីជាមេបញ្ជាការកង Grenadier-Regiment 577។ ក្រោយមក! គាត់បានក្លាយជា Kompanieführer (Company Commander) មេបញ្ជាការកងពលតូចលេខ៦នៃកងវិរសេនាធំលេខ៥៧៧( Kompanie/ Grenadier-Regiment…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ផ្នែកមួយនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២៖ មិនមែនអាល្លឺម៉ង់ សូវៀត ចិនតែប្រទេសតូចមួយនេះមានប្រជាជនស្លាប់ច្រើនជាងគេ

ថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ · ១៤:០៨

វិសាលភាពដ៏ធំសម្បើមនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ស្ទើរតែមិនអាចយល់បាន។ សង្គ្រាមមួយនេះបានបំផ្លិតបំផ្លាញស្ទើរទាំងស្រុងនៃទ្វីបអឺរ៉ុប អាស៊ីខាងកើត តំបន់សមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងអាហ្រ្វិកខាងជើង ខណៈដែលឥទ្ធិពលរបស់វាបានប៉ះពាល់ដល់គ្រប់ផ្នែកនៃភពផែនដី។ លោក Randal Olson ជំនួយការស្រាវជ្រាវផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ នៅសាកលវិទ្យាល័យ Michigan State University បានជួយពន្យល់ពីការបំផ្លិចបំផ្លាញពិតប្រាកដ នៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ពិសេសភាពអន្តរាយនៃជីវិតមនុស្សក្នុងអំឡុងពេលនោះ។ គំនូសតាងរបស់គាត់បង្ហាញភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនរបស់ប្រទេសដែលបានស្លាប់ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ។ ប្រទេសបេឡារុសទទួលរងនូវការបំផ្លិចបំផ្លាញដ៏អាក្រក់បំផុត លើសប្រទេសណាៗទាំងអស់កំឡុងសង្គ្រាម ដោយគិតជាភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនរបស់ខ្លួន។ ជាងមួយភាគបួននៃប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន(២២៩០០០០នាក់)បានស្លាប់អំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ប្រជាជនសរុបរបស់ប៉េឡារុសមុនសង្គ្រាមលោកលើកទី២គឺជាង៩១៦០០០០នាក់។ ទាក់ទងនឹងចំនួនសរុប!សហភាពសូវៀតបានទទួលរងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៃជនរងគ្រោះក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ មនុស្សប្រមាណ១៦.៨២៥.០០០នាក់បានស្លាប់ស្មើនឹងលើស១៥%ជាប្រជាជនទាំងអស់។ខណៈដែលចិនជាប្រទេសមានប្រជាជនច្រើនបំផុតក្នុងលោកបាត់បង់២០លាននាក់អំឡុង WW2។ ចំណែកអាមេរិកជាប្រទេសដាច់ស្រយាលពីគេតែរងគ្រោះក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដែរនោះគឺគាត់ទាំងរបួស…

បច្ចេកវិទ្យា

M1903 Springfield កាំភ្លើងទំនើបរបស់អាមេរិកក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ (ភាគ១)

ថ្ងៃសុក្រ ទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ · ១៦:៥៦

កាំភ្លើងប្រភេទ M1903 Springfield គឺជាកាំភ្លើងចម្បងមួយដែលប្រើដោយកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក និងកងម៉ារីនក្នុងកំឡុងពេលរយៈកាលប៉ុន្មានទសវត្សដំបូងនៃសតវត្សរ៍ទី ២០(ដើមសតវត្យទី២០ ។ វាជាកាំភ្លើងដែលរចនាដោយសហរដ្ឋអាមរិកជាផ្លូវការដែលប្រើគ្រាប់ទំហំ Caliber .30-06 ហើយវាត្រូវគេហៅថាម៉ាកModel 1903ដែលជាប្រភេតកាំភ្លើងប្រើស្នូលដែករុញគ្រាប់ ហើយប្រហោងអាចដាក់បាន៥គ្រាប់។ វាជាកាំភ្លើងដែលទាហានអាមេរិកប្រើប្រាស់ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ហើយរក្សាទុកក្នុងឃ្លាំងក្រោយសង្គ្រាមបញ្ចប់។វានៅតែជាកាំភ្លើងស្ដង់ដាសររបស់កងទ័ពអាមេរិករហូតដល់ពួកគេប្រកាសប្រើកាំភ្លើងម៉ាកថ្មី M1 Garand ក្នុងឆ្នាំ១៩៣៦។ទោះបីជាត្រូវផ្លាស់ប្ដូរកាំភ្លើងនេះនៅតែមានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ ក្នុងដើមសង្គ្រាមលើកទី២។ក្រោយចប់សង្គ្រាមប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយមកគេលែងប្រើប្រាស់ទៀតហើយ តែ M1903A4 សម្រាប់ទាហានបាញ់ស៊ីបនៅប្រើប្រាស់មួយចំនួនតូច។ មុនសង្គ្រាមវៀតណាម! វាត្រូវបានគេដាក់ឲ្យចូលនិវត្តន៍។ Background ក្រោយសង្គ្រាមអេស្ប៉ាញ-អាមេរិក(Spanish-American War) ទាហានអាមេរិកចាប់ផ្ដើមរកកាំភ្លើងថ្មីមកជំនួសកាំភ្លើងបុរាណ Krag-Jørgensen ដែលបង្កើតឡើងកាលពីឆ្នាំ១៨៩២។ កាំភ្លើងម៉ាក Krag នេះបង្ហាញភាពទន់ខ្សោយរបស់ខ្លួនអំឡុងពេលប្រយុទ្ធ។…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

តើសង្គ្រាមមួយណាដែលទាហានអាមេរិកបាត់បង់ជីវិតច្រើនជាងគេ?

ថ្ងៃពុធ ទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ · ១៥:៥៨

ប្រិយមិត្តមួយចំនួនបានដឹងរួចមកហើយថាក្នុងជម្លោះនិងសង្គ្រាមសំខាន់ៗដែលកើតឡើងក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តសម័យទំនើប ភាគច្រើនអាមេរិកតែងតែមានមុខហើយប្រាកដណាស់ថាទាហានរបស់ពួកគេបានពលីជីវិតក្នុងសង្គ្រាមដែលពួកគេបានចូលរួមនោះ។ សង្គ្រាមសំខាន់ៗដេលអាមេរិកចូលរួមមាន៖សង្គ្រាមបដិវត្តន៍អាមេរិក, សង្គ្រាមអាមរិកនិងមិកស៊ិក សង្គ្រាមស៊ីវិលអាមរិក សង្គ្រាមប្រឆាំងអេស្ប៉ាញ សង្គ្រាមលោកលើកទី១ សង្គ្រាមលើកលើកទី២ សង្គ្រាមកូរ៉េ សង្គ្រាមវៀតណាម សង្គ្រាមប្រទេសអីរ៉ាក់ សង្គ្រាមអាមេរិកក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានជាដើម។ អ្នកស្លាប់និងរបួសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមស៊ីវិល (១៨៦១-១៨៦៥) និងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ (១៩៣៩-១៩៤៥)។ រាល់សង្រ្គាមទាំងនោះ បានទាមទារជីវិតទាហានអាមេរិកជាង ១ លាននាក់។ ចំនួនដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ទាំងនេះមានទម្ងន់បន្ថែមទៀត ដោយសារចំនួនប្រជាជនអាមេរិកទាំងមូលក្នុងកំឡុងពេលសង្គ្រាមទាំងពីរមានចំនួនតិចជាងសព្វថ្ងៃ។ សរុបមកសង្គ្រាមដេលផ្ដាច់ជីវិតទាហានអាមេរិកច្រើនជាងគេគឺក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលអាមរិកដែកផ្ដាច់ជីវិតមនុស្ស ១,០៨៤,៩៣៨ នាក់ហើយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ចំនួន ១,០៧៦,២៤៥នាក់។ រូបភាពខាងក្រោមជាតារាងបញ្ជីអ្នកស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាមនានាដែលអាមរិកចូលរួម៖

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

Joseph Pilyushin កំពូលអ្នកបាញ់ស៊ីបរបស់សូវៀតក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២នៃសមរភូមិភាគខាងកើត

ថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ · ១៩:២៦

Joseph Pilyushin គឺជាអ្នកបាញ់ស៊ីបដ៏ជោគជ័យម្នាក់ដែលបានប្រយុទ្ធសង្គ្រាមលោកលើកទី២ឲ្យសហភាពសូវៀតនៅលើសមរភូមិភាគបូព៌ានិងសមរភូមិជុំវិញទីក្រុង Lengingrad ដែលជាផ្ទះរបស់គាត់នៅមុននិងក្រោយសង្គ្រាម។ ក្នុងវ័យ៣៨ឆ្នាំ Joseph ពិតជាចាស់បន្ដិចហើយពេលដែលគាត់ចូលទៅក្នុងសមរភូមិនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ប៉ុន្តែគាត់បានចូលរួមនៅក្នុងកងកម្លាំងការពារស៊ីវិល មុនពេលសង្គ្រាមហើយពេលនោះគឺជាពេលវេលានិងកន្លែងដែលគាត់បានរៀនបាញ់ស៊ីបបានយ៉ាងល្អដោយប្រកួតប្រជែងជាមួយក្រុមកាំភ្លើងស៊ីបដទៃទៀត។ ដូចទាហានជាច្រើនដទៃទៀតដែរ Joseph Pilyushin បានរងរបួសជាច្រើនដងក្នុងពេលប្រយុទ្ធហើយថែមទាំងបានបាត់បង់ភ្នែកខាងស្តាំ ដែលជាភ្នែកសម្រាប់បាញ់របស់គាត់ ព្រមតាំងរបួសដៃស្ដាំថែមទៀត។ នៅពេលនោះគាត់បានរៀនបាញ់ដៃឆ្វេងនិងតម្រង់ភ្នែកឆ្វេងម្ដងវិញ។ ទាហានក្រហមសូវៀតពេលដឹងថាគាត់មិនអាចចូលសមរភូមិបានដោយសារតែរបួសនេះ ពួកគេបានឲ្យគាត់មកកាន់សាលាហ្វឹកហាត់បាញ់ស៊ីបមួយដែលគាត់បានបង្វឹកទាហានបាញ់ស៊ីបរាប់រយនាក់ហើយរៀបចំឲ្យពួកគេចូលប្រយុទ្ធក្នុងសមរភូមិ។ តាមរយៈយុត្តិកម្មនៃការបណ្តុះបណ្តាល Snipers របស់គាត់ Joseph បានចូលក្នុងសមរភូមិជាថ្មីម្ដងទៀតរហូតដល់គាត់ត្រូវបានរងរបួសជាថ្មីម្តងទៀតនៅក្នុងខែកុម្ភៈឆ្នាំ ១៩៤៤ ។ នៅពេលនេះរបួសរបស់គាត់ មានសភាពធ្ងន់ធ្ងរហើយគាត់ត្រូវបានដកចេញពីសមរភូមិជួរមុខ ដោយកងកម្លាំងថ្នាក់ស្រុក។ ពេលយកចេញពីសមរភូមិមេបញ្ជាការបានចាប់ដៃគាត់និយាយថា៖ “ ទៅសម្រាកសិនទៅ…

បច្ចេកវិទ្យា

គ្មានអ្វីត្រូវខ្លាចទៀតទេ! រថក្រោះរបស់កូរ៉េខាងជើងរាប់ពាន់គ្រឿងសុទ្ធតែជារបស់ហួសសម័យនិងប្រើលែងកើតហើយ

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ · ១៧:៤៣

ចំណុចសំខាន់៖ រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងព្យុងយ៉ាងអាចមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្នុងដៃ ប៉ុន្តែកម្លាំងអាវុធធម្មតារបស់ពួកគេចាស់និងហួសសម័យទៅហើយ។ រថក្រោះរបស់កូរ៉េខាងជើងគឺស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមិនល្អ បើទោះបីជាមានការព្យាយាមបន្ទាន់សម័យកាល(Update)ក៏ដោយ។ អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយដែលកូរ៉េខាងជើងបានរក្សាកងទ័ពពាសដែកជាផ្នែកមួយនៃកងទ័ពប្រជាជនកូរ៉េ (KPA) ដែលមានរថក្រោះរាប់ពាន់គ្រឿងរហូតមកដល់ថ្ងៃនេះ។ រថក្រោះកូរ៉េខាងជើងនិងយានយន្តផ្នែកមេកានិចចម្បាំងមួយចំនួនសុទ្ធតែបន្សល់ទុកពីជំនាន់សង្គ្រាមត្រជាក់ពិសេសក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េហើយពួកគេបានទិញរថក្រោះថ្មីតិចតួច និងព្យាយាមជុសជុលរបស់ចាស់រាប់ពាន់គ្រឿង។ និយាយត្រឡប់ទៅកាន់សង្គ្រាមកូរ៉េ ការប្រើគ្រឿងសឹករបស់កូរ៉េខាងជើង នៅពេលកងពលតូចពាសដែកទី ១០៥ (ក្រោយមកជាកងពលធំលេខ ១០៥ )បានចូលរួមក្នុងការវាយប្រហាលើករដំបូងលើកូរ៉េខាងត្បូង។ កងពលនេះហ្វឹកហាត់និងបំពាក់ដោយសហភាពសូវៀតដេលជារថក្រោះ T-34 និង T-85 ។ កងពលលេខ ១០៥ បានដឹកនាំការវាយប្រហារដល់ពាក់កណ្តាលភាគខាងលិចនៃប្រទេស។ រថក្រោះទាំងនេះមានប្រសិទ្ធិភាព ជាពិសេសមិនត្រឹមតែប្រឆាំងនឹងកងទ័ពកូរ៉េខាងត្បូងប៉ុណ្ណោះទេ រងក្រោះទាំងនេះក៏ប្រឆាំងនឹងកងទ័ពជើងគោករបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅដំណាក់កាលដំបូងដែរ។ កងពលតូចទី ១០៥ បានយករងក្រោះទាំងនេះប្រយុទ្ធគ្រប់ទិសទាំងប៉ែកខាងត្បូងរហូតដល់Pusan Perimeter…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

រឿង៥យ៉ាងក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េដែលមិនសូវមានអ្នកដឹង

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ · ១៧:៥៣

ថ្ងៃទី ២៥ ខែមិថុនាឆ្នាំ ១៩៥០កងទ័ពកូរ៉េខាងជើងបានឆ្លងកាត់ខ្សែស្របប៉ារ៉ាឡែលទី ៣៨ (38th parallel ) លុកលុយចូលទៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ ត្រង់នេះបានធ្វើឲ្យសង្គ្រាមរយៈពេលខ្លី ហើយការបង្ហូរឈាមគ្នារវាងភាគីទាំងពីរបានកើតឡើង។ សង្គ្រាមកូរ៉េ ឬមានឈ្មោះដទៃទៀតថា “the forgotten war” ព្រោះសង្គ្រាមមួយនេះមិនបានទទួលការយកចិត្តទុកដាក់ដូចទៅនឹងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ឬសង្គ្រាមវៀតណាមនោះទេ។ ទោះបីជាមិនមានការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះវាក៏ដោយ ក៏សង្គ្រាមកូរ៉េគឺជាការបាត់បង់ដ៏ធំមួយសម្រាប់ភាគីទាំងពីរដែលពាក់ព័ន្ធទាំងប្រជាជនស៊ីវិល និងយោធា។ សូម្បីតែឥឡូវនេះ វាបានកន្លងទៅ ៧០ ឆ្នាំហើយក៏ដោយសង្គ្រាមកូរ៉េនៅតែជាជម្លោះមួយដែលគេដឹងតិចជាងជម្លោះនិងសង្គ្រាមដទៃទៀតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ សង្គ្រាមនេះចាប់ផ្ដើមដំបូងនៅថ្ងៃទី២៤ខែមិថុនាឆ្នាំ១៩៥០ដល់២៧ខេកក្កដាឆ្នាំ១៩៥៣ហើយខាងក្រោមជាចំណុចសំខាន់នៃសង្គ្រាមកូរ៉េ (Korean War)។ ខ្សែស្រប Parallel ទី៣៨នៅតែជាកន្លែងបែងចែកប្រទេសទាំងពីរ(…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

Adelbert Waldron ទាហានបាញ់ស៊ីបក្នុងសង្គ្រាមវៀតណាមផ្ដាច់ជីវិតសត្រូវ ១០៩នាក់ដោយកាំភ្លើងម៉ាកM-14

ថ្ងៃអង្គារ ទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ · ១៥:២៣

ក្នុងឆមាសទី ១ នៃឆ្នាំ ១៩៦៩ បុរសម្នាក់អាយុ ៣៦ ឆ្នាំឈ្មោះ Sgt Waldron កាន់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណលេខ ៩ របស់កងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងសង្គ្រាមនៅវៀតណាមត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាទាហានបាញ់ស៊ីបម្នាក់ផ្ដាច់ជីវិតសត្រូវ១០៩នាក់ ដែលធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជាអ្នកបាញ់ស៊ីបរបស់អាមេរិកច្រើនបំផុតរហូតដល់លោក Chris Kyle បំបែកកំណត់ត្រារបស់នៅឆ្នាំ ២០១១ ។ ទាហានបាញ់ស៊ីបបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃកងទាហានក្នុងសមរភូមិសម័យទំនើប គិតតាំងពីសម័យសង្គ្រាមបដិវត្តន៍អាមេរិកាំង នៅពេលដែលលោក Timothy Murphy ទាហានលបបាញ់សម័យនោះ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាបានសម្លាប់ទាំងលោកមេញ្ជាការកងទ័ពអង់គ្លេស Sir Francis Clerke និងឧត្តមសេនីយ៍ Simon Fraser ដោយការលបបាញ់ពីចម្ងាយ។…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

រឿង១០យ៉ាងដែលកើតឡើងក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១តែត្រូវបានគេបំភ្លេច

ថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ · ២៣:៤៩

សង្គ្រាមលោកលើកទី១បានកន្លងផុតជាង១០០ឆ្នាំរួចទៅហើយៗក៏បានរឿងរ៉ាវជាច្រើនដែលប្រិយមិត្តបានដឹង ហើយរឿងមិនទាន់បានដឹងក៏បានច្រើនលើសលប់ ហើយរឿងជាច្រើនទៀតដែលគេមិនបានកត់ត្រាក៏ច្រើនផងដែរ។ខាងក្រោមជារឿង១០យ៉ាងត្រូវគេបំភ្លេចក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១៖ ១-Guerrilla Media Tactics នៅក្នុងឆ្នាំដំបូងនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី១ អាមេរិកមិនទាន់បានប្រយុទ្ធចាប់ដៃគូជាមួយអង់គ្លេសនិងបារាំងនៅឡើយទេ។ ដើម្បីទាក់ទាញអាមេរិកឱ្យចូលប្រយុទ្ធជាមួយខ្លួន ភ្នាក់ងារអង់គ្លេសបានបង្កើតរឿងរ៉ាវជាច្រើននៅក្នុងកាសែតនិងសារព័ត៌មាន ជំរុញឱ្យអាមេរិកមានការខឹងសម្បារប្រឆាំងជាមួយប្រជាជនអាឡឺម៉ង់ដែលគ្មានទោសកំពុងរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ២. Enemy Aliens ក្នុងកំឡុងពេលសង្រ្គាមលោកលើកទីមួយ មានជនជាតិអាឡឺម៉ង់ជាង ២៥០,០០០ នាក់រស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានបង្ខំឱ្យចុះឈ្មោះនៅការិយាល័យប្រៃសណីយ៍ហើយបន្ទាប់មកយកប័ណ្ណចុះឈ្មោះនោះដាក់តាមខ្លួនជាមួយពួកគេគ្រប់ពេល។ ក្នុងចំណោមនោះ! មានជនជាតិអាឡឺម៉ង់ជាង ២០០០ នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួននិងដាក់នៅក្នុងជំរំឃុំឃាំង។ ៣. No Condoms for Doughboys អំណាចសម្ព័ន្ធមិត្តតែមួយគត់នៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ១ ដែលមិនបានផ្តល់ស្រោមអនាម័យដល់ទាហានរបស់ខ្លួនគឺសហរដ្ឋអាមេរិក។ ច្បាប់អាមេរិកពេលនោះ មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានឧបករណ៍ពន្យាកំណើត។…

ទេសចរណ៍

សិលាចារឹកមួយផ្ទាំងជាភាសាសំស្ក្រឹតត្រូវបានប្រទះឃើញនៅក្នុងប្រាសាទទន្លេស្ងួតពេលកំពុងជួសជុល

ថ្ងៃពុធ ទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ · ១៧:៣៤

ក្រុមអ្នកជំនាញអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានប្រទះឃើញសិលាចារឹកជាភាសាសំស្ក្រឹតចារលើផ្ទាំងថ្មភក់ដែលគេយកមករៀបជាគ្រឿងបង្គុំថ្មកម្រាលខ្លោងទ្វារខាងមុខប្រាង្គកណ្តាលនៃប្រាសាទទន្លេស្ងួតក្នុងពេលលាងសម្អាតថ្ម មុនយកទៅរៀបផ្គុំនៅទីតាំងដើមវិញ។ ថ្មចារឹកនេះ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានយកមករក្សាទុកក្នុងទីស្នាក់ការនៃនាយកដ្ឋានអភិរក្សប្រាសាទក្នុងឧទ្យានអង្គរនិងបុរាណវិទ្យាបង្ការ នាព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ តាមការបញ្ជាក់របស់លោក អ៊ឹម សុខរិទ្ធី ប្រធាននាយកដ្ឋានអភិរក្សប្រាសាទក្នុងឧទ្យានអង្គរនិងបុរាណវិទ្យាបង្ការ ឱ្យដឹងថា ផ្ទាំងថ្មចារឹកនេះអាចពុំមែនជារបស់មន្ទីរពេទ្យទន្លេស្ងួតទេ ប្រហែលជាគេយកចេញពីប្រាសាទណាមួយមកប្រើធ្វើជាថ្មកម្រាល ដោយរៀបដាក់ផ្កាប់ផ្ទៃមានអក្សរចារឹកទៅក្រោម។ ចំណែកផ្ទៃខាងក្រោយពុំមានអក្សរគេដាក់ផ្ងារឡើងលើ ហើយដាប់ធ្វើជាល្បាក់សម្រាប់ទ្រថ្មធ្នឹមទ្វារ។ ករណីនេះ បានធ្វើឱ្យបាត់បង់តួអក្សរមួយផ្នែក តែក៏នៅមានសេចក្តីច្រើនដែលអាចសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្ថែមបាន ហើយនេះក៏មិនចាត់ទុកជាករណីបំផ្លាញដែរ ព្រោះគេកាត់តម្រឹមឱ្យត្រូវចន្លោះដើម្បីធ្វើជាថ្មកម្រាលក្នុងការកាសាងប្រាសាទទន្លេស្ងួតពីបុរាណ។ ការយកថ្មចាស់ពីកន្លែងផ្សេងមកកសាងប្រាសាទថ្មីបន្ទាប់ ក៏ជាទម្លាប់ធម្មតានាសម័យបុរាណដែរ។ លក្ខណៈពិសេសនៃសិលាចារឹកនេះ គឺពុំទាន់មានការសិក្សានៅឡើយ ដែលសរសេរជាភាសាសំស្ក្រឹត មានចំនួន៥៥បន្ទាត់ កម្ពស់១០០ស.ម ទទឹង៤០ស.ម និងកម្រាស់២០ស.ម។ បើយោងតាមការសន្និដ្ឋានដំបូងលើលក្ខណៈតួអក្សរឆ្មារៗ…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

សហរដ្ឋអាមេរិក្នុងសម័យកាលវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកឆ្នាំ១៩២៩ អាណត្តិប្រធានាធិបតីលោក ហឺបឺត ហ៊ូវ័រ (ភាគ១)

ថ្ងៃអង្គារ ទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ · ០៤:៣៧

មហាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកឆ្នាំ១៩២៩ ឬហៅថា The Great Depression គឺជាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសាកលោកដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយនៅទសវត្សរិ៍មុនសម័យកាលសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ដូចដែលបានដឹងមកហើយ វិបត្តិមួយនេះបានកើតឡើងចេញពីសហរដ្ឋអាមេរិក ពោលគឺផ្ទុះឡើងនៅអំឡុងខែតុលា ឆ្នាំ១៩២៩។ ជារួមទៅមុនទសវត្សរិ៍ឆ្នាំ១៩៣០ សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានពិភពលោកទទួលស្គាល់ថាជាមជ្ឈមណ្ឌលរបបមូលធននិយម និងជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការលូតលាស់វិទ្យាសាស្ត្របច្ចេកទេសទំនើបគ្រប់ប្រភេទ។ តែដោយសារហេតុនេះហើយ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ក៏បានរីកសាយភាយទៅកាន់ពិភពលោកពីសហរដ្ឋអាមេរិកទៅដូចគ្នាផងដែរ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩២៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៣២ ទំហំផលិតផលឧស្សាហកម្មត្រូវបានកាត់បន្ថយប្រហែលជា៥០% នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ធ្វើឲ្យមនុស្សប្រមាណ១៣លាននាក់បាត់បង់ការងារធ្វើជាបន្តបន្ទាប់ ហើយប្រមាណ១៥លាននាក់ទៀតជាកសិករក៏បានបោះបង់ការងារចោលរួមផង សូម្បីតែប្រព័ន្ធធានារ៉ាប់រងនូវជនអត់ការងារធ្វើ អង្គការសង្គមកិច្ចនានា ឬអង្គការមនុស្សធម៌នានា ក៏បានរត់យករួចខ្លួនអស់ជាច្រើន ព្រោះតែទប់ស្កាត់មិនជាប់ ឬអន្តរាគមន៍មិនបានចំពោះការវិវត្តនៃវិបត្តិមួយនេះ។ ហេតុការណ៍នេះក៏បានជំរុញឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ រួមមានកសិករ និងកម្មករ ចាប់ផ្តើមអស់ជំនឿចិត្តលើអង្គការរដ្ឋ…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ហ្វែឌីណន់ ម៉ាហ្សេឡន់ (Ferdinand Magellan)៖មនុស្សទី១ ដែលបានធ្វើដំណើរតាមនាវាជុំវិញពិភពលោកមុនគេបង្អស់

ថ្ងៃអង្គារ ទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ · ០៤:៣៦

ពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន ដោយសារតែកំណើននៃវិទ្យាសាស្ត្រ បានកំណត់រូបរៀងច្បាស់លាស់ ទីតាំងច្បាស់លាស់ និងថែមទាំងផ្ទិតយករូបភាពគ្រប់ទីកន្លែងលើសកលលោកបង្ហាញឲ្យមនុស្សជាតិបានដឹង បានស្គាល់ បានឃើញគ្រប់ៗគ្នា។ ការធ្វើដំណើរជុំវិញពិភពលោកបច្ចុប្បន្នភាព ក៏មិនជាបញ្ហាអ្វីធំទៀតនោះដែរ ប៉ុន្តែបើក្រឡេកទៅអតីកាលប្រមាណជិត៥០០ឆ្នាំមុន បើនិយាយពីពិភពលោកមនុស្សមិនងាយនឹងកំណត់ដឹង និងស្វែងយល់ថាមានទំហំយ៉ាងណានោះឡើយ ការធ្វើដំណើរទៀតសោតកាន់តែពិបាកថែមទៀត។ លោក ហ្វែឌីណន់ ម៉ាហ្សេឡង់ គឺត្រូវបានប្រវត្តិសាស្ត្រចារ្យមកទុកថាជាអ្នកដែលបានធ្វើដំណើរជុំវិញពិភពលោកមុនគេបំផុតតាមរយៈការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹក ដោយនាវា ឬសំពៅ។ ប្រហែលជាឆ្នាំ១៤៨០ រូបគាត់បានចាប់កំណើតនៅប្រទេសព័រទុយហ្គាល់នៅក្នុងវណ្ណៈអភិជន ពោលគឺកូនប្រុសរបស់អភិបាលក្រុងមួយនៃប្រទេសនោះ។ ក្នុងវ័យសិក្សា ហ្វែឌីណន់ ម៉ាហ្សេឡង់ បានទទួលឳកាសសិក្សារៀនសូត្រនៅក្នុងរាជវាំង ដោយសារតែបុណ្យស័ក្តិរបស់ឪពុកខ្លួន។ បើតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រកត់ត្រាទុក ក្នុងវ័យសិក្សាពីកុមារភាព ជំនាញដែលរូបគាត់ចូលចិត្តបំផុតនោះគឺ តារាសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រនាវាចរណ៍។…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

អារ៉ាប់ប៊ីសាអូឌីត ប្រទេសមានផ្ទៃដីធំជាងគេ និងក្រីក្រជាងគេនៅតំបន់មជ្ឈឹមបូព៌ាមុនសតវត្សរិ៍ទី២១ បច្ចុប្បន្នជាប្រទេសស៊ីវិល័យលើលោក

ថ្ងៃអង្គារ ទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ · ០៤:៣១

បើលើកឡើងពីតំបន់មជ្ឈឹមបូព៌ា សង្កេតមើលលើផែនទីពិភពលោក យើងប្រាកដជាឃើញនូវផ្ទាំងផ្ទៃដីភាគច្រើនរបស់ប្រទេសអារ៉ាប់ប៊ីសាអូឌីត។ ប្រទេសមួយនេះ គឺមានផ្ទៃដីសរុប ២ ១៤៩ ៦៩០គីឡូម៉ែត្រក្រឡា គឺឈរចំណាត់ថ្នាក់លេខរៀងទី១២ លើសកលោកទៀតផងដែលមានផ្ទៃដីធំបំផុត។ ខណៈប្រជាជនសព្វថ្ងៃមានដល់ប្រមាណ៣៣លាននាក់ ហើយបើនិយាយពីការអភិវឌ្ឍវិញ គឺត្រូវបានពិភពលោកទទួលស្គាល់ និងឲ្យតម្លៃថាជាប្រទេសស៊ីវិល័យផងដែរ ពីព្រោះគ្រាន់តែចំណូលសេដ្ឋកិច្ចប្រចាំ២០១៩ នេះមានរហូតដល់ទៅ ១.៩សែនលានដុល្លារទៅហើយ ឈរចំណាត់ថ្នាក់លេខ១៤លើពិភពលោកថែមទៀត។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើក្រឡេកទៅអតីតកាលបន្តិចមិនយូរដល់លើសពី១០០ឆ្នាំនោះទេ ប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសនេះបានចារ្យមកទុកថា គ្រាន់តែជាប្រទេសមានផ្ទៃដីទូលាយចោល គ្មានការអភិវឌ្ឍ ប្រជាជនរស់នៅជាកុលសម្ព័ន្ធ ពោលគ្រាន់តែជាប្រទេសក្រីក្រតោកយ៉ាកមួយតែប៉ុណ្ណោះ។ នៅអំឡុងទសវត្សរិ៍ឆ្នាំ១៩២០ ប្រទេសនេះពុំទាន់នឹងមានផែនទីច្បាស់លាស់របស់ខ្លួន ខណៈក្នុងប្រទេសមានសង្គ្រាមស៊ីវិលធំរវាងក្រុមកុលម្ព័ន្ធ សាអ៊ូឌីត និងកុលសម្ព័ន្ធ វ៉ាហាប៊ី នៅឡើយ។ ប្រជាជនសរុបនៃប្រទេសអារ៉ាប់ប៊ីសាអូឌីតនាគ្រានោះសរុបមិនដល់១០លាននាក់ផង។…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

បុរេប្រវត្តិនៃប្រទេសសិង្ហបុរី និងមូលហេតុនៃការកំណត់យកឈ្មោះ Singapore

ថ្ងៃអង្គារ ទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ · ០៤:២៧

បើនិយាយពីប្រទេសកូននាគនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មិនថាលើវិស័យទេសចរណ៍ វិស័យពាណិជ្ជកម្ម វិស័យសន្តិសុខជាតិ ការអភិវឌ្ឍនោះទេ មនុស្សម្នាស្ទើរជុំវិញពិភពលោកប្រាកដជានឹកទៅដល់ សិង្ហបុរី ជាក់មិនខាន។ ជាការពិតប្រទេសកោះសិង្ហបុរីនេះ មានប្រវត្តិសាស្ត្រនៃប្រទេសរបស់ខ្លួនជាយូរណាស់មកហើយ។ ប្រសិនបើយោងទៅតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រជាក់ស្តែងនោះបានអោយដឹងថា កោះដ៏តូចមួយនេះមានមនុស្សមកតាំងទីលំនៅដំបូងនាសតវត្សទី២ នៃគ.ស.។ ហើយនៅសតវត្សទី៧ នៃគ.ស. បណ្តុំមនុស្សនៅលើកោះមួយនេះចាប់ផ្តើមមានទំនាក់ទំនងខាងផ្នែកពាណិជ្ជកម្មជាមួយបណ្តាលជនជាតិដទៃដែលមានទីតាំងក្បែរនោះ តួយ៉ាងជនជាតិម៉ាឡេស៊ី ជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី…ជាដើម។ ប៉ុន្តែការចូលមកតាំងលំនៅនេះ មិនមានលក្ខណៈជាការគ្រប់គ្រងតំបន់អ្វីនោះទេ ពោលគឺគ្រាន់តែមានវត្តមានរបស់មនុស្សដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតធម្មតាលើកោះមួយនេះតែប៉ុណ្ណោះ។ រហូតមកទល់សតវត្សទី១៣ នៃគ.ស. ដោយសារមានការហូរចូលពីសំណាក់ប្រជាជនដទៃជុំវិញ កាន់តែច្រើនឡើងទៅលើកោះមួយនេះ ស្តេច Sang Nila Utama ដែលជាព្រះរាជានៃតំបន់ Palembang (បច្ចុប្បន្នជាទីក្រុងទំហំលំដាប់ទី២…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យទំនើបនៃប្រទេសសិង្ហបុរីៈ វត្តមានមកដល់ពួកអាណានិគម និងបើកផ្លូវឯករាជ្យចេញពីម៉ាឡេស៊ី

ថ្ងៃអង្គារ ទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ · ០៤:២៥

យោងទៅតាមភូមិសាស្ត្រយើងក៏អាចសន្និដ្ឋានបានផងដែលថា កោះសឹង្ហបុរីជាតំបន់មួយដែលស្ថិតចំណុចកណ្ដាលនៃចន្លោះកោះតូចៗជុំវិញ និងជាពិសេសនោះកោះដីគោកធំៗចំនួន៣ ដែលមានដូចជា ដែនដីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ទាំងខាងជើង និងខាងកើត ព្រមទាំងដែនដីកោះឥណ្ឌូនេស៊ីគៀបពីខាងត្បូង និងខាងលិច។ ហេតុដូច្នេះហើយ នៅសតវត្សទី១៣ ដដែលនោះ កោះសឹង្ហបុរីបានក្លាយទៅជាកំពង់ផែ ឬជាតំបន់ជំនួញមួយដ៏មមាញឹក ជាហេតុនាំអោយឥទ្ធិពលរបស់ព្រះរាជា Sang Nila Utama កាន់តែថយចុះ ជាពិសេសនៅចុងសតវត្សទី១៤។ នៅក្នុងសតវត្សទី១៧ ដែនកោះមួយនេះចាប់ផ្តើមមានការរុករាញពីពួកជនជាតិមកពីតំបន់អឺរ៉ុប ជាក់ស្តែងក្នុងគ.ស. ១៥១១ ជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ បានបង្ហាញវត្តមានជាដំបូងនៅលើកោះមួយនេះ។ បន្ទាប់ពីព័រទូយហ្គាល់ ជនជាតិហូឡុង ក៏បានបានបង្ហាញវត្តមានបន្ថែមទៀតនៅលើកោះមួយនេះ ព្រមទាំងមានចម្បាំងជាមួយម្ចាស់ស្រុកទៀតផង។ នៅថ្ងៃទី ២៨…

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

Simo Häyhä កំពូលអ្នកលបបាញ់ដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តសង្គ្រាមមនុស្សជាតិ

ថ្ងៃអង្គារ ទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ · ០៤:១៤

Simo Häyhä គឺជាកំពូលអ្នកលបបាញ់ម្នាក់ដែលគេដឹងថាសម្លាប់សត្រូវបានច្រើនជាងគេនរណាៗទាំងក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តសង្គ្រាមមនុស្សជាតិ ពិសេសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ភាពវឹកវរនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ១៩៣៩។ Josef Stalin បានបញ្ជូនទាហានជាងកន្លះលាននាក់ឆ្លងព្រំដែនភាគនារតីសូវៀតទៅលុកលុយប្រទេសហ្វាំងឡង់។ ការបញ្ជូនទាហាននេះបានធ្វើជីវិតមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ត្រូវស្លាប់ហើយពេលនោះ ការចាប់ផ្ដើមនៃវីរបុរសសង្គ្រាម Simo Häyhä ក៏បានកើតឡើងផងដែរ។ សង្គ្រាមរវាងសូវៀតនិងហ្វាំងឡង់កាលនោះគេថាសង្គ្រាមរដូវរងារជាភាសាអង់គ្លេស Winter Warហើយសង្គ្រាមនោះដែលគេគិតថាហ្វាំងឡង់ជារដ្ឋទន់ខ្សោយបើធៀបទៅនឹងសូវៀតសម័យនោះប៉ុន្តែជាក្លាយអ្នកឈ្នះសង្គ្រាមនេះទៅវិញ។ ការបរាជ័យនេះពិតជាធ្វើឲ្យរុស្សីមានការភ្ញាក់ផ្អើល។ មុននឹងបញ្ជាទ័ពទៅរាតត្បាតហ្វាំងឡង់លោក ស្តាលីនបានជឿថាប្រទេសមួយនេះងាយស្រួលនឹងវាយលុក។ ហេតុផលរបស់គាត់ពិតជាត្រឹមត្រូវ។ទាហានរុស្សីដែលបញ្ជូនទៅគឺ៧៥ម៉ឺននាក់ខណៈដែលទាហានហ្វាំងឡង់មានត្រឹមប៉ុន្មានម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះ ខណៈរថក្រោះមានតែមួយក្ដាបតូច ហើយរថហោះវម្បាំងមានត្រឹមតែជាង១០០គ្រឿង។ ផ្ទុយទៅវិញ! រុស្សីមានរថក្រោះជាង៦ពាន់គ្រឿង និងយន្តហោះចម្បាំងជាង៣០០០ពាន់គ្រឿង។បែបនេះគេគិតថារុស្សីណានឹងចាញ់សង្គ្រាមមួយនេះ? ប៉ុន្តែហ្វាំងឡង់មានរបស់មួយដែលរុស្សីគ្មានគឺអ្នកចម្ការម្នាក់ដែលបានក្លាយខ្លួនជាទាហានលបបាញ់ដ៏គ្រោះថ្នាក់ឈ្មោះ Simo Häyhä។ មានកម្ពស់ត្រឹម១.៥០ម៉ែត្រគាត់ជាមនុស្សដែលមិនចេះភិតភ័យ មិនដែលខ្លាចហើយគុណសម្បត្តិទាំងនេះបានធ្វើឲ្យគាត់បានក្លាយជាអ្នកលបបាញ់ដ៏ពូកែម្នាក់។ ដូចប្រជាជនជាច្រើនក្នុងប្រទេសដែលត្រូវបំពេញភារកិច្ចជាទាហានក្នុងវ័យ២០ឆ្នាំហើយក្រោយមកគាត់បានរំសាយទៅធ្វើជាកសិករធម្មតា អ្នកជិះស្គីលើទឹកកកនិងលេងល្បែងប្រពៃណីក្នុងតំបន់ទឹកកករបស់គាត់វិញ។ ពេលទំនេរគាត់ចូលចិត្តប្រកួតប្រជែងបាញ់កាំភ្លើងប្រមាញ់សត្វតូចៗ…