ពេលខ្លះឪពុកម្តាយជួយកូន ៗ ច្រើនពេកធ្វើឲ្យគេមិនចេះធ្វើអ្វីសោះពេលធំ។ ភារកិច្ចរបស់យើងគឺជួយពួកគេឱ្យរីកចម្រើននិងទទួលបានបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនហើយវាជាការសំខាន់ណាស់ដែលមិនធ្វើឱ្យវាហួសប្រមាណដែលយើងត្រូវតែជួយរាល់ពេលនោះទេ។
តោះសូមអានលម្អិតខាងក្រោមនេះ៖
១. ហាមនិយាយជំនួស
នៅពេលដែលមានអ្នកណាសួរឈ្មោះកូន យើងគួរតែឲ្យកូននិយាយ ឬប្រាប់ឈ្មោះរបស់គេដោយខ្លួនឯង។ យើងធ្វើបែបនេះគឺ ដើម្បីឲ្យក្មេងក្លាហាន និងហ៊ាននិយាយជាសាធារណៈពេលគេធំធាត់ទៅមិនចាញ់ច្រាប់គេ។
២. ធ្វើជាមិត្តជាមួយពួកគេ (Be their friend)
ឪពុកម្តាយជាច្រើនព្យាយាមក្លាយជាមិត្តភក្តិជាមួយកូន ៗ របស់ពួកគេហើយពួកគេមិនចង់ឱ្យកូនរបស់ពួកគេមានអាថ៌កំបាំងណាមួយពីពួកគេទេ។ យើងអាចយល់បានយ៉ាងងាយស្រួលថាហេតុអ្វីបានជាឪពុកម្តាយចង់បានវាប៉ុន្តែសូមព្យាយាមពិនិត្យមើលរឿងនេះអោយកាន់តែស៊ីជម្រៅបន្តិច។ តើមិត្តគឺជាអ្វី? វាជាមនុស្សដែលអ្នកអាចនិយាយបានដោយស្មើភាពគ្នា។ បាទ / ចាសអ្នកអាចប្រាប់អ្វីដល់មិត្តភក្តិ។
ការធ្វើមិត្តជាមួយកូន ជួយឲ្យក្មេងហ៊ាននិយាយអ្វីគ្រប់យ៉ាង មិនអាចលាក់បាំងពីអ្នកបានឡើយ ជាពិសេសវាងាយស្រូលដល់អ្នកយល់ពីអារម្មណ៍របស់កូនកាន់តែច្បាស់។
What to do? Say no to being too close in a relationship. Learn to support and respect each other.
៣. ប្រាប់កូនបូវអ្វីដែលចង់បាននិងរបស់ដែលត្រូវការ (Want vs need)
យើងដឹងច្បាស់ណាស់ថាក្មេងៗចូលចិត្ត និងចង់បានរបស់លេង និងរបស់របរថ្មីៗ ដូចជាស្បែកជើង ឡាន តុក្កតា ជាដើម។ ប៉ុន្តែយើងអាណាព្យាបាលមិនអាចបណ្ដោយឲ្យកូនចង់បានរបស់អ្វីតាមតែចិត្តនោះទេ ដូចនេះគួរវិធីសាស្ត្រពន្យល់ រវាងរបស់ចង់បាន និងត្រូវការដល់កូន ដោយមិនប្រើហិង្សា ឬពាក្យទ្រគោះបោះបោកនោះទេ។
What to do? Search for the needs and wishes of the child. If you need to teach them good habits, don’t do it violently. Do it smoothly.
៤. ជួយពួកគេច្រើនពេក (Help them too much)
កុមារនៅចន្លោះពី ២ ទៅ ៣ឆ្នាំ ជាវ័យអាចនិយាយស្ដាប់បាន និងអាចធ្វើអ្វីៗបានសម្រាប់ខ្លួនគេផ្ទាល់ បន្ទាប់ពីអាណាព្យាបាលបានធ្វើ ឬបង្រៀនពួកគេរួចមក។ តួយ៉ាង មានដូចជាការញ៉ាំបាយ ការងូចទឹក ការស្លៀកពាក់ និងការធ្វើអ្វីផ្សេងៗដែលជាកិច្ចការតូចតាច យើងគួរឲ្យកូនតូចធ្វើដោយខ្លួនគេផ្ទាល់ជាសជាងយើងជួយគេរហូត។
What to do? Let the kid do as much as possible by themselves.
៥. ជ្រើសរើសរសជាតិរបស់គេចូលចិត្ត (Choose their tastes)
គួរឲ្យកូនរបស់អ្នកជ្រើសរើសនូវអ្វីគេពេញចិត្ត ជាជាងអ្នកជ្រើសរើស ឬរៀបចំឲ្យគេ។ ជាក់ស្ដែងដូចជា ការរើសសៀវភៅអាន ចម្រៀង ភាពយន្ត និង សំលៀកបំពាក់។
What to do? Watch your favorite movies and listen to the music you love yourself. Discuss your idols with your children.
៦. បង្រៀនឲ្យចេះទុកដាក់លុយកាក់
ម្ដាយឪពុកជាអ្នកផ្ដល់ហិរញ្ញវត្ថុដល់កូន តែក៏មិនត្រូវភ្លេចប្រាប់កូនពីរបៀបសន្សំលុយ សម្រាប់ពេលចាំបាច់នោះដែរ។ ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើកូនអ្នកចង់បានទូរស័ព្ទថ្មីប្រើ ហេតុនេះអ្នកគួរប្រាប់ពីរបៀបសន្សំលុយ និងរយៈពេលប៉ុន្មានគេនឹងសម្រេចដោយខ្លួនឯង។
What to do? Teach your children to be financially successful, and let them do what they want with their money.
៧. បង្កើតចំណង់ចំណូលចិត្តនិងចំណាប់អារម្មណ៍របស់ពួកគេ (Choose their hobbies and interests)
អ្នកម្ដាយមួយចំនួន ចង់ឲ្យកួនរៀនតន្រ្តី ខណៈកូនចូលចិត្តលេងបាល់ ទាំងនេះទង្វើមួយដែលគួរគិតសារឡើងវិញ។ ចំណុចនៃការអប់រំកូនរបស់បរទេស តែងឲ្យកូនរបស់គេធ្វើអ្វីដែលកូនពេញចិត្ត និងទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ ដោយម្ដាយឪពុកអាចមើល និងណែនាំពីក្រោយ ។
What to do? Be patient, and watch your kids. Notice their interests and inclinations. Ask them what they like, and then let them develop in this field.
៨. លើកទឹកចិត្តកូនឲ្យចេះនូវអ្វីថ្មី (Take their successes as yours)
ត្រូវចេះពោលពាក្យសរសើរឬលើកទឹកចិត្តកូនពេលកូនទទួលបានជោគជ័យរឺធ្វើអ្វីមួយថ្មីបាន។
What to do? Be happy for your children’s successes, but don’t confuse them with your own.
៩. ទុកឱកាសឲ្យកូនសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯង
អនុញ្ញាតឲ្យកូនរបស់អ្នក រើសកាដូដែលគេពេញចិត្តដោយខ្លួនឯង។ នៅពេលដែលក្មេងក្លាហានហ៊ាននិយាយរបស់ខ្លួនចង់បាន នោះគេនឹងព្យាយាមធ្វើវា ដោយមានគោលដៅច្បាស់លាស់ ហើយពេលធំឡើងគេនឹងអាចជ្រើសរើសជំនាញសម្រាប់ជីវិតគេខ្លួនឯង ដោយមិនស្ដាយក្រោយផងដែរ។
What to do? Let your child choose the presents they want.
១០. កុំឈ្លានពានក្នុងជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន (Intrude in their personal lives)
នេះជាចំណុចសំខាន់មួយ អាណាព្យាបាល ក៏គួរតែបើកចិត្ត និងស្ដាប់អ្វីដែលជាតម្រូវការជីវិតរបស់កូនក្នុងវ័យជំទង់ តែក៏ភ្ជាប់ជាមួយការអប់រំជីវិត តថភាពសង្គមឲ្យដឹងជាមុនដែរ។ វ័យជំទង់ ជាវ័យមួយ ចូលចិត្តចង់ដឹងអ្វីថ្មីៗ ហេតុនេះអាណាព្យាបាលក៏ត្រូវចូលរួមចែករំលែកបទពិសោធ៍នានា ឲ្យកូនបានដឹង និងយល់ តែមិនមែនជាការគំរាមកំហែង និងហាមឃាត់គ្រប់ពេលនោះទេ។
What to do? Instead of interrogating your child, let them have their own private space. Don’t ask too many questions if you see that they don’t want to share details. And, of course, don’t ever secretly read your children’s texts.
តើអាថ៌កំបាំងអ្វីខ្លះទៀតដែលឪពុកម្តាយដទៃទៀតដឹង? ចែករំលែកពួកគេនៅក្នុងផ្នែកមតិយោបល់ខាងក្រោម!
Illustrated by Igor Polushin for BrightSide.me
ប្រែសម្រួលដោយ៖ ក្នុងស្រុក