ចង់រស់បានយូរ ហើយមានសុខភាពល្អ មិនចាំបាច់ចំណាយលុយច្រើនទេ។
អ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យ Harvard បានតាមដានស្ត្រីជាង ៧៨.០០០ នាក់ និងបុរសជាង ៤៤.០០០ នាក់នៅអាមេរិក។ ពួកគេរកឃើញថា មនុស្សដែលមានទម្លាប់ល្អ ៥ យ៉ាង រស់បានយូរជាងអ្នកដែលគ្មានទម្លាប់ណាមួយសោះ។
គិតចាប់ពីអាយុ ៥០ ឆ្នាំ៖
- ស្ត្រី៖ រស់បានដល់អាយុប្រហែល ៩៣ ឆ្នាំ ធៀបនឹង ៧៩ ឆ្នាំ (វែងជាង ១៤ ឆ្នាំ)
- បុរស៖ រស់បានដល់អាយុប្រហែល ៨៧,៥ ឆ្នាំ ធៀបនឹង ៧៥,៥ ឆ្នាំ (វែងជាង ១២ ឆ្នាំ)
ទម្លាប់ទាំង ៥ នោះសាមញ្ញណាស់។ សាកមើលថា អ្នកមានប៉ុន្មានយ៉ាងហើយ។
១. មិនជក់បារី
ក្នុងការសិក្សានេះ «ទម្លាប់ល្អ» មានន័យថា មិនដែលជក់បារីសោះ។
បើអ្នកកំពុងជក់ ការផ្តាច់ជាជំហានដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ច្រើនជាងគេចំពោះសុខភាព។ បើអ្នកមិនជក់ សូមកុំចាប់ផ្តើម ហើយជៀសឱ្យឆ្ងាយពីផ្សែងបារីរបស់អ្នកដទៃ។
២. ហាត់ប្រាណ ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ
ការសិក្សាកំណត់យកការធ្វើចលនាកម្រិតមធ្យម ឬខ្លាំង យ៉ាងតិច ៣ ម៉ោងកន្លះក្នុងមួយសប្តាហ៍។ គិតជាមធ្យមគឺ ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ។
អ្នកមិនចាំបាច់ចូលក្លឹបហាត់ប្រាណទេ។ ដើរលឿន ជិះកង់ រាំ ឬធ្វើការផ្ទះដែលធ្វើឱ្យបេះដូងលោតលឿន ក៏បានដែរ។
៣. ញ៉ាំអាហារមានប្រយោជន៍
របបអាហារល្អក្នុងការសិក្សានេះ មានលក្ខណៈងាយៗ៖
ញ៉ាំឱ្យបានច្រើន៖
- បន្លែ និងផ្លែឈើ
- គ្រាប់ធញ្ញជាតិមិនសម្រិត ដូចជាអង្ករសម្រូប
- គ្រាប់សណ្តែក និងគ្រាប់រឹងផ្សេងៗ
- ត្រី ដែលមានខ្លាញ់ល្អ (អូមេហ្គា ៣)
ញ៉ាំឱ្យបានតិច៖
- សាច់ក្រហម និងសាច់កែច្នៃ ដូចជាសាច់ក្រក និងហតដក
- ភេសជ្ជៈផ្អែម
- អាហារប្រៃ
- ខ្លាញ់អាក្រក់ (Trans fat) ដែលមានក្នុងនំ និងអាហារបំពងខ្លះ
៤. រក្សាទម្ងន់ឱ្យសមរម្យ
ការសិក្សាប្រើសន្ទស្សន៍ម៉ាសរាងកាយ (BMI) ចន្លោះពី ១៨,៥ ដល់ ២៤,៩។
របៀបគណនា៖ យកទម្ងន់ (គីឡូក្រាម) ចែកនឹងកម្ពស់ (មែត្រ) ពីរដង។
ឧទាហរណ៍៖ អ្នកមានទម្ងន់ ៦០ គីឡូ កម្ពស់ ១,៦០ មែត្រ។ ៦០ ចែក ១,៦ ចែក ១,៦ ទៀត ស្មើប្រហែល ២៣,៤។ តួលេខនេះស្ថិតក្នុងចន្លោះសមរម្យ។
បើអ្នកធ្វើបានចំណុចទី ២ និងទី ៣ ទម្ងន់ច្រើនតែងាយគ្រប់គ្រងតាមនោះ។
៥. មិនផឹកស្រាច្រើន
ក្នុងការសិក្សារបស់ Harvard កម្រិតទាបគឺមិនលើស ១ កែវក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់ស្ត្រី និងមិនលើស ២ កែវសម្រាប់បុរស។
ប៉ុន្តែការសិក្សានេះចេញផ្សាយឆ្នាំ ២០១៨។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានប្រកាសថា គ្មានកម្រិតស្រាណាដែលមានសុវត្ថិភាពចំពោះសុខភាពទេ។ ហានិភ័យចាប់ផ្តើមតាំងពីតំណក់ដំបូង ហើយស្រាជាសារធាតុបង្កមហារីក។
ដូច្នេះ បើអ្នកមិនផឹក សូមកុំចាប់ផ្តើមដោយគិតថាវាល្អសម្រាប់សុខភាព។ បើអ្នកផឹក ផឹកកាន់តែតិច កាន់តែល្អ។
មិនត្រឹមតែរស់យូរ តែរស់ដោយគ្មានជំងឺ
ការសិក្សាបន្តឆ្នាំ ២០២០ លើមនុស្សជាង ១១១.០០០ នាក់ បានមើលចំនួនឆ្នាំដែលរស់ដោយគ្មានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺបេះដូង និងជំងឺមហារីក។
គិតចាប់ពីអាយុ ៥០ ឆ្នាំ អ្នកដែលមានទម្លាប់ល្អ ៤ ឬ ៥ យ៉ាង រស់ដោយគ្មានជំងឺទាំងនេះបានយូរជាងអ្នកគ្មានទម្លាប់ល្អសោះ។ ស្ត្រីបានយូរជាងប្រហែល ១០,៧ ឆ្នាំ ហើយបុរសបានយូរជាង ៧,៦ ឆ្នាំ។
ចំណុចគួរយល់
- តួលេខទាំងនេះមកពីការសិក្សាលើបុគ្គលិកសុខាភិបាលនៅអាមេរិក។ លទ្ធផលសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗអាចខុសពីនេះ។
- តួលេខ ១២ ទៅ ១៤ ឆ្នាំ គឺធៀបអ្នកមានទម្លាប់ទាំង ៥ ជាមួយអ្នកគ្មានសោះ។
- ទម្លាប់នីមួយៗសុទ្ធតែជួយបន្ថយហានិភ័យនៃការស្លាប់ដោយជំងឺបេះដូង និងមហារីក។ អ្នកមិនចាំបាច់ធ្វើទាំង ៥ ក្នុងពេលតែមួយទេ។ ចាប់ផ្តើមពីមួយ ក៏មានប្រយោជន៍ហើយ។
អត្ថបទនេះសម្រាប់ជាចំណេះដឹងទូទៅ មិនអាចជំនួសការពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យបានទេ។