នៅសម័យឌីជីថលសព្វថ្ងៃនេះ យើងប្រើប្រាស់គណនីហិរញ្ញវត្ថុតាមអ៊ីនធឺណិតគ្រប់ថ្ងៃ។ មិនថាធនាគារ (ABA, Acleda, Wing, TrueMoney…) ឬកម្មវិធីទូទាត់ប្រាក់ទេ គណនីទាំងនេះសុទ្ធតែមានលុយរបស់យើងនៅខាងក្នុង។ បើមាន hacker ចូលបាន លុយយើងអាចបាត់ភ្លាមៗ។
លេខសម្ងាត់ដែលខ្សោយគឺជាទ្វារចូលងាយបំផុត។ ប៉ុន្តែការបង្កើតលេខសម្ងាត់រឹងមាំមិនពិបាកទេ! អត្ថបទនេះនឹងពន្យល់ឱ្យយល់ងាយ និងអានលឿន ជាមួយតារាង និងកន្លែងដាក់រូបភាព។
១. ហេតុអ្វីលេខសម្ងាត់ត្រូវតែរឹងមាំ?
លេខសម្ងាត់ខ្សោយ ដូចជា “123456” ឬ “password” ត្រូវបាន hacker វាយប្រហារងាយស្រួល។ ពួកគេប្រើកម្មវិធីវាយរាប់លានដងក្នុងមួយវិនាទី។
២. លេខសម្ងាត់ខ្សោយមានលក្ខណៈអ្វីខ្លះ?
- ខ្លីពេក (ត្រឹម ៦-៨ តួ)
- ប្រើតែលេខ ឬតែអក្សរ
- ប្រើឈ្មោះកូន ថ្ងៃកំណើត ឬពាក្យទូទៅដូចជា “abc123”
- ដូចគ្នានឹងគណនីផ្សេងៗ
៣. របៀបបង្កើតលេខសម្ងាត់ខ្លាំង (ងាយធ្វើតាម)
លេខសម្ងាត់ល្អត្រូវមានលក្ខណៈ ៤ យ៉ាង៖
- វែង៖ យ៉ាងតិច ១២-១៦ តួ (កាន់តែវែងកាន់តែល្អ)
- លាយបញ្ចូល៖ អក្សរធំ អក្សរតូច លេខ និងនិមិត្តសញ្ញា (! @ # $ %)
- មិនប្រើព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន៖ កុំប្រើឈ្មោះ ទូរស័ព្ទ ឬថ្ងៃកំណើត
- ផ្សេងគ្នាសម្រាប់គណនីនីមួយៗ៖ កុំប្រើលេខសម្ងាត់ដូចគ្នា
តារាងឧទាហរណ៍៖ លេខសម្ងាត់ខ្សោយ vs លេខសម្ងាត់ខ្លាំង
| ប្រភេទ | លេខសម្ងាត់ខ្សោយ | លេខសម្ងាត់ខ្លាំង (ឧទាហរណ៍) | មូលហេតុដែលល្អ |
|---|---|---|---|
| ខ្លី និងសាមញ្ញ | 123456 | CambodiaBank2026!Secure | វែង + លាយបញ្ចូល |
| ប្រើថ្ងៃកំណើត | 15032000 | MyWing@PhnomPenh2025#Strong | មិនប្រើកាលបរិច្ឆេទ |
| ពាក្យទូទៅ | password123 | I❤️BankingInKH2026@Safe | លាយនិមិត្តសញ្ញា |
| ដូចគ្នាទាំងអស់ | aba123 | ABA!2026Wing$PhnomPenh#Unique | ផ្សេងគ្នាសម្រាប់គណនីនីមួយ |
៤. វិធីងាយៗដើម្បីចងចាំលេខសម្ងាត់ខ្លាំង
ប្រើ វាក្យឃ្លា (Passphrase) ជំនួសវិញ៖ ឧទាហរណ៍៖ “ខ្ញុំស្រឡាញ់កម្ពុជា២០២៦ធនាគារ@សុវត្ថិភាព” → ក្លាយជា “KslK2026@THN@SVT”
ឬប្រើ កម្មវិធីគ្រប់គ្រងលេខសម្ងាត់ (Password Manager) ដូចជា៖
- Bitwarden (ឥតគិតថ្លៃ)
- LastPass
- 1Password
កម្មវិធីទាំងនេះបង្កើត និងរក្សាទុកលេខសម្ងាត់ឱ្យយើងដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ យើងគ្រាន់តែចងចាំលេខសម្ងាត់មួយធំប៉ុណ្ណោះ។

៥. បើកការផ្ទៀងផ្ទាត់ពីរជាន់ (2FA) ឱ្យបានទាំងអស់
លេខសម្ងាត់ខ្លាំងមួយមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។ បើក 2FA (Two-Factor Authentication) ឬ MFA នៅក្នុងកម្មវិធីធនាគារទាំងអស់។
- វានឹងសុំកូដពីទូរស័ព្ទ ឬកម្មវិធី Google Authenticator បន្ថែម។
- បើ hacker មានលេខសម្ងាត់ គេក៏មិនអាចចូលបានដែរ។
៦. គន្លឹះបន្ថែមដែលគួរធ្វើភ្លាមៗ
- ប្តូរលេខសម្ងាត់ភ្លាម បើមានការសង្ស័យថាគេបានដឹង
- កុំចុចតំណភ្ជាប់ (link) ដែលមកពីសារមិនស្គាល់
- បើកការជូនដំណឹង (Notification) នៅក្នុងកម្មវិធីធនាគារ
- ប្រើ Wi-Fi សុវត្ថិភាព កុំប្រើ Wi-Fi សាធារណៈ

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ការមានលេខសម្ងាត់រឹងមាំ + 2FA គឺជាវិធីសាមញ្ញបំផុត ប៉ុន្តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុត ដើម្បីការពារលុយរបស់យើង។ ចំណាយពេលតែ ១០ នាទីឥឡូវនេះ អាចជួយសន្សំលុយរាប់លានរៀលនាពេលអនាគត។
ចាប់ផ្តើមធ្វើតាមថ្ងៃនេះ! បើអ្នកមានសំណួរ សូមសួរនៅក្រោមមតិយោបល់។ សូមចែករំលែកអត្ថបទនេះឱ្យមិត្តភក្តិ និងក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកផង ដើម្បីឱ្យគ្រប់គ្នាមានសុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុ។
ប្រភព៖ គន្លឹះសុវត្ថិភាពពីធនាគារកម្ពុជា និងអ្នកជំនាញសុវត្ថិភាពអ៊ីនធឺណិត។