លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) បានថ្លែងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ថា អ៊ីរ៉ង់បានយល់ព្រមលើ លក្ខខណ្ឌភាគច្រើន ក្នុងចំណោម ១៥ ចំណុច ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់ជូន ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា (រវាងអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់)។
លោកត្រាំបាននិយាយទៅកាន់អ្នកយកព័ត៌មាននៅលើយន្តហោះ Air Force One ថា៖
“They gave us most of the points. Why wouldn’t they?” (ពួកគេបានផ្តល់ឱ្យយើងនូវចំណុចភាគច្រើន។ ហេតុអ្វីមិនធ្វើ?)។
លោកបន្តថា ការចរចាកំពុងមានវឌ្ឍនភាព និងអាចមានកិច្ចព្រមព្រៀងក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។
បរិបទនៃផែនការ ១៥ ចំណុច
- អាមេរិកបានបញ្ជូនផែនការ ១៥ ចំណុច នេះទៅអ៊ីរ៉ង់តាមរយៈប្រទេសប៉ាគីស្ថាន (ជាអ្នកសម្របសម្រួល) កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុន។
- ចំណុចសំខាន់ៗដែលត្រូវបានរាយការណ៍រួមមាន៖
- រុះរើកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ (dismantle nuclear facilities នៅ Natanz, Isfahan, Fordow)។
- ប្តេជ្ញាថា មិនដែលអភិវឌ្ឍអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងឈប់ផលិតយូរ៉ាញ៉ូម។
- កំណត់កម្រិតកាំជ្រួចបាល់លីស្ទីក។
- បញ្ឈប់ការគាំទ្រក្រុមប្រដាប់អាវុធកូនចៅ (proxies) ដូចជា Hezbollah, Hamas, Houthis។
- បើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ឡើងវិញ សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនប្រេង។
- ជាថ្នូរ អាមេរិកនឹងដកទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួន និងជួយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរស៊ីវិល។
លោកត្រាំបានគូសបញ្ជាក់ថា ការការពារមិនឱ្យអ៊ីរ៉ង់មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ គឺជាចំណុចលេខ១, ២ និង៣។
មតិឆ្លើយតបពីអ៊ីរ៉ង់
- មុននេះ (កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុន) អ៊ីរ៉ង់បាន ច្រានចោល ផែនការនេះ ហើយបានដាក់លក្ខខណ្ឌផ្ទាល់ខ្លួន ៥ ចំណុច រួមមាន៖ បញ្ឈប់ការវាយប្រហារ សងសំណងសង្គ្រាម ធានាមិនមានសង្គ្រាមឡើងវិញ និងរក្សាអធិបតេយ្យភាពលើច្រក Hormuz។
- រហូតមកដល់ពេលនេះ អ៊ីរ៉ង់មិនទាន់មានការបញ្ជាក់ជាផ្លូវការណ៍ថា បានយល់ព្រមលើ “ភាគច្រើន” នៃ ១៥ ចំណុចនោះទេ។ មេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ខ្លះហៅវាថា “មួយជ្រុង” ឬ “មិនយុត្តិធម៌”។
ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន
ការចរចាកំពុងតែធ្វើតាមរយៈប៉ាគីស្ថាន (និងប្រទេសផ្សេងទៀតដូចជា ទួរគី អេហ្ស៊ីប) ប៉ុន្តែមិនមានការចរចាផ្ទាល់គ្នានៅឡើយ។ លោកត្រាំបានពន្យារពេលវាយប្រហារមួយចំនួន ដើម្បីផ្តល់ពេលវេលាសម្រាប់ការពិភាក្សា។
សង្ខេប៖ លោកត្រាំបង្ហាញសុទិដ្ឋិនិយមខ្លាំង ដោយនិយាយថា អ៊ីរ៉ង់បានយល់ព្រមភាគច្រើន ប៉ុន្តែភាគីអ៊ីរ៉ង់នៅតែមានជំហររឹងមាំ និងមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ពីសំណាក់ទីក្រុងតេហេរ៉ង់នៅឡើយ។ ស្ថានការណ៍នៅតែមានភាពស្មុគស្មាញ ហើយការវាយប្រហារនៅតែបន្តកើតមាននៅក្នុងតំបន់។
