ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់៖ បង្កើនខ្លាញ់ក្បាលពោះ ៩% និងហានិភ័យនៃជំងឺធាត់
ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍អស់កម្លាំងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏អាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរាងកាយ ជាពិសេសការប្រមូលផ្តុំខ្លាញ់ក្បាលពោះ។ យោងតាមការសិក្សា ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់អាចបង្កើនខ្លាញ់ក្បាលពោះបានរហូតដល់ ៩% និងបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺធាត់។

រូបភាពដំណាង

ហេតុអ្វីការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់បណ្តាលឱ្យប្រមូលផ្តុំខ្លាញ់ក្បាលពោះ?
- រំខានដល់អ័រម៉ូន ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់រំខានដល់តុល្យភាពអ័រម៉ូនដែលគ្រប់គ្រងភាពឃ្លាន ដូចជា ghrelin (អ័រម៉ូនឃ្លាន) និង leptin (អ័រម៉ូនឆ្អែត)។ នៅពេលគេងតិច កម្រិត ghrelin កើនឡើង ធ្វើឱ្យអ្នកឃ្លានញឹកញាប់ ខណៈកម្រិត leptin ធ្លាក់ចុះ ធ្វើឱ្យអ្នកមិនសូវមានអារម្មណ៍ឆ្អែត។ នេះនាំឱ្យអ្នកទទួលទានអាហារច្រើនជាងតម្រូវការ។
- បង្កើនអ័រម៉ូន cortisol ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់បង្កើនកម្រិតអ័រម៉ូន cortisol ដែលជាអ័រម៉ូនភាពតានតឹង។ Cortisol ជំរុញឱ្យរាងកាយរក្សាទុកខ្លាញ់ ជាពិសេសនៅតំបន់ក្បាលពោះ។ ខ្លាញ់ក្បាលពោះ (visceral fat) គឺជាប្រភេទខ្លាញ់ដែលគ្រោះថ្នាក់បំផុត ព្រោះវាអាចប៉ះពាល់ដល់សរីរាង្គខាងក្នុង។
- កាត់បន្ថយការរំលាយអាហារ ការគេងតិចធ្វើឱ្យរាងកាយមានអត្រារំលាយអាហារ (metabolism) យឺត ដែលធ្វើឱ្យការដុតកាឡូរីមានប្រសិទ្ធភាពទាប។ នេះអាចនាំឱ្យមានការប្រមូលផ្តុំខ្លាញ់ និងការឡើងទម្ងន់។
- ជំរុញឱ្យទទួលទានអាហារមិនល្អ នៅពេលអស់កម្លាំងដោយសារការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ អ្នកទំនងជាស្វែងរកអាហារដែលមានជាតិស្ករ ឬខ្លាញ់ខ្ពស់ ដើម្បីបង្កើនថាមពលភ្លាមៗ។ អាហារទាំងនេះជារឿយៗនាំឱ្យឡើងទម្ងន់ និងបង្កើនខ្លាញ់ក្បាលពោះ។
ផលប៉ះពាល់នៃខ្លាញ់ក្បាលពោះ និងជំងឺធាត់
ការប្រមូលផ្តុំខ្លាញ់ក្បាលពោះ ៩% ដែលបណ្តាលមកពីការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ អាចបង្កហានិភ័យសុខភាពជាច្រើន ដូចជា៖- ជំងឺបេះដូង៖ ខ្លាញ់ក្បាលពោះបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង និងសម្ពាធឈាមខ្ពស់។
- ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ ២៖ ខ្លាញ់ក្បាលពោះអាចរំខានដល់ភាពប្រែប្រួលនៃអាំងស៊ុយលីន។
- ជំងឺធាត់៖ ការឡើងទម្ងន់ជាបន្តបន្ទាប់អាចនាំឱ្យធាត់ ដែលប៉ះពាល់ដល់គុណភាពជីវិត និងបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ។
គន្លឹះដើម្បីកាត់បន្ថយខ្លាញ់ក្បាលពោះ និងជៀសវាងជំងឺធាត់
- គេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ មនុស្សពេញវ័យគួរគេងឱ្យបាន ៧-៩ ម៉ោងក្នុងមួយយប់។ បង្កើតទម្លាប់គេងឱ្យទៀងទាត់ ដូចជាការគេង និងក្រោកនៅម៉ោងដដែល។
- ទទួលទានអាហារដែលមានសុខភាព ជ្រើសរើសអាហារសម្បូរជាតិសរសៃ ដូចជាបន្លែ ផ្លែឈើ និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ដើម្បីជួយគ្រប់គ្រងទម្ងន់ និងកាត់បន្ថយខ្លាញ់ក្បាលពោះ។
- ហាត់ប្រាណជាប្រចាំ ការហាត់ប្រាណដូចជាដើរ រត់ ឬហាត់កម្លាំងអាចជួយដុតខ្លាញ់ និងបង្កើនអត្រារំលាយអាហារ។
- គ្រប់គ្រងភាពតានតឹង អនុវត្តសកម្មភាពដែលជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ដូចជាយូហ្គា សមាធិ ឬការដើរលេងកម្សាន្ត ដើម្បីកាត់បន្ថយកម្រិត cortisol។
- ជៀសវាងអាហារមិនល្អ កាត់បន្ថយការទទួលទានអាហារកែច្នៃ និងភេសជ្ជៈផ្អែម ដែលអាចបង្កើនខ្លាញ់ក្បាលពោះ។