តើការប្រើថ្នាំ trazodone ជំនួស zolpidem (Ambien) មានសុវត្ថិភាពទេ?
ការគេងមិនលក់គឺជាបញ្ហាទូទៅសម្រាប់មនុស្សជាច្រើន ហើយថ្នាំគេងដូចជា zolpidem (Ambien) ត្រូវបានគេប្រើជាទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃដើម្បីជួយឱ្យគេងបាន។ ប៉ុន្តែការពឹងផ្អែកលើថ្នាំ zolpidem អាចបង្កហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរ។ យោងតាមអត្ថបទពី Harvard Health Publishing ដែលមានចំណងជើងថា “A Popular Alternative to a Traditional Sleeping Pill” គ្រូពេទ្យកាន់តែច្រើនឡើងកំពុងចេញវេជ្ជបញ្ជាប្រើថ្នាំ trazodone ក្នុងកម្រិតទាប ដែលជាថ្នាំប្រឆាំងនឹងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ដើម្បីជួយឱ្យគេងបាន ជំនួសឱ្យ zolpidem។ អត្ថបទនេះនឹងពន្យល់ពីអត្ថប្រយោជន៍ និងហានិភ័យនៃការប្រើ trazodone ជាជម្រើសថ្នាំគេង។
តើថ្នាំ trazodone គឺជាអ្វី?
Trazodone គឺជាថ្នាំប្រឆាំងនឹងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តដែលត្រូវបានអនុម័តសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ ទោះជាយ៉ាងណា វាត្រូវបានគេប្រើជាទូទៅ “ក្រៅស្លាក” (off-label) ក្នុងកម្រិតទាបដើម្បីព្យាបាលការគេងមិនលក់ ដោយសារតែវាមានឥទ្ធិពលធ្វើឱ្យងងុយគេង។ មិនដូច zolpidem ដែលជាថ្នាំគេងបែបបុរាណ (sedative-hypnotic) trazodone មានឥទ្ធិពលស្រាលជាង និងអាចមានហានិភ័យនៃការញៀនទាបជាង។
ហេតុអ្វីគ្រូពេទ្យជ្រើសរើស trazodone?
គ្រូពេទ្យកាន់តែច្រើនឡើងចេញវេជ្ជបញ្ជាប្រើ trazodone ជំនួស zolpidem ដោយសារតែ៖
- ហានិភ័យទាបនៃការញៀន៖ Zolpidem អាចបង្កើតទម្លាប់នៃការពឹងផ្អែក ជាពិសេសប្រសិនបើប្រើរយៈពេលយូរ។ Trazodone មានហានិភ័យទាបជាងក្នុងការបង្កើតការញៀន។
- ឥទ្ធិពលស្រាល៖ Trazodone ក្នុងកម្រិតទាប (ជាធម្មតា ២៥-១០០ មីលីក្រាម) ជួយឱ្យគេងបានដោយមិនធ្វើឱ្យមានអារម្មណ៍ស្រឡាំងកាំងនៅពេលភ្ញាក់។
- អត្ថប្រយោជន៍បន្ថែម៖ នៅក្នុងអ្នកដែលមានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ឬការថប់បារម្ភ Trazodone អាចជួយគ្រប់គ្រងរោគសញ្ញាទាំងនេះផងដែរ ខណៈពេលដែលជួយឱ្យគេងបាន។
តើការប្រើ trazodone មានសុវត្ថិភាពទេ?
ទោះបីជា trazodone ត្រូវបានចាត់ទុកថាមានសុវត្ថិភាពជាង zolpidem ក្នុងករណីខ្លះក៏ដោយ វានៅតែមានហានិភ័យ និងផលប៉ះពាល់មួយចំនួន៖
- ផលប៉ះពាល់៖ អ្នកប្រើប្រាស់អាចមានអារម្មណ៍ងងុយគេងនៅពេលថ្ងៃ វិលមុខ មាត់ស្ងួត ឬឈឺក្បាល។ នៅក្នុងករណីកម្រ វាអាចបណ្តាលឱ្យមានបញ្ហាដូចជា សម្ពាធឈាមទាប ឬចង្វាក់បេះដូងមិនទៀងទាត់។
- អន្តរកម្មជាមួយថ្នាំផ្សេងទៀត៖ Trazodone អាចមានអន្តរកម្មជាមួយថ្នាំផ្សេងៗ ដូចជាថ្នាំប្រឆាំងនឹងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តផ្សេងទៀត ឬថ្នាំសម្រាប់ជំងឺបេះដូង។
- មិនសមស្របសម្រាប់គ្រប់គ្នា៖ អ្នកដែលមានបញ្ហាសុខភាពជាក់លាក់ (ឧ. ជំងឺថ្លើម ឬបញ្ហាបេះដូង) គួរពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យមុននឹងប្រើថ្នាំនេះ។
គន្លឹះសម្រាប់ការប្រើ trazodone ដោយសុវត្ថិភាព
- ពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ
មុននឹងចាប់ផ្តើមប្រើ trazodone សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីធានាថាវាសមស្របសម្រាប់ស្ថានភាពសុខភាពរបស់អ្នក។ ប្រាប់គ្រូពេទ្យអំពីថ្នាំផ្សេងទៀតដែលអ្នកកំពុងប្រើ។ - ប្រើក្នុងកម្រិតទាប
សម្រាប់ការព្យាបាលការគេងមិនលក់ គ្រូពេទ្យជាធម្មតាចេញវេជ្ជបញ្ជាកម្រិតទាប (២៥-១០០ មីលីក្រាម) ដែលគួរតែគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីជួយឱ្យគេងបានដោយមិនបង្កផលប៉ះពាល់ខ្លាំង។ - ជៀសវាងអាល់កុល និងសារធាតុរំញោច
ការប្រើអាល់កុល ឬសារធាតុរំញោច (ដូចជាកាហ្វេអ៊ីន) អាចបង្កើនផលប៉ះពាល់នៃ trazodone និងធ្វើឱ្យការគេងកាន់តែលំបាក។ - តាមដានផលប៉ះពាល់
ប្រសិនបើអ្នកជួបប្រទះផលប៉ះពាល់ដូចជា វិលមុខខ្លាំង ឬអារម្មណ៍មិនធម្មតា សូមទាក់ទងគ្រូពេទ្យភ្លាមៗ។
ជម្រើសផ្សេងទៀតសម្រាប់ការគេងមិនលក់
បន្ថែមពីលើការប្រើថ្នាំដូចជា trazodone អ្នកអាចពិចារណាវិធីសាស្ត្រមិនប្រើថ្នាំដើម្បីធ្វើឱ្យការគេងប្រសើរឡើង៖
- ការព្យាបាលដោយពន្លឺខៀវនៅពេលព្រឹក៖ ដូចដែលបានរៀបរាប់នៅក្នុងអត្ថបទពី Harvard Health ការប៉ះពាល់នឹងពន្លឺខៀវនៅពេលព្រឹក (២០-៣០ នាទី) អាចជួយធ្វើឱ្យវដ្តនៃការគេង-ភ្ញាក់មានស្ថិរភាព។
- ទម្លាប់គេងទៀងទាត់៖ គេង និងភ្ញាក់នៅម៉ោងដដែលជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
- បរិស្ថានគេងសមស្រប៖ រក្សាបន្ទប់គេងឱ្យត្រជាក់ ងងឹត និងស្ងាត់។
- បច្ចេកទេសសម្រាក៖ ការធ្វើសមាធិ ឬការដកដង្ហើមជ្រៅអាចជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងធ្វើឱ្យគេងបានលឿនជាងមុន។
- អាហារដែលគាំទ្រដល់ការគេង៖ បន្ថែមអាហារសម្បូរម៉ាញ៉េស្យូម និងទ្រីបតូផាន ដូចជា គ្រាប់អាល់ម៉ុន ឬទឹកដោះគោជូរ។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
Trazodone កំពុងក្លាយជាជម្រើសដ៏ពេញនិយមជំនួសថ្នាំគេងបែបបុរាណដូចជា zolpidem ដោយសារតែហានិភ័យនៃការញៀនទាបជាង និងអត្ថប្រយោជន៍បន្ថែមសម្រាប់អ្នកដែលមានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ឬការថប់បារម្ភ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការប្រើថ្នាំនេះតម្រូវឱ្យមានការណែនាំពីគ្រូពេទ្យ ដើម្បីជៀសវាងផលប៉ះពាល់ និងអន្តរកម្មជាមួយថ្នាំផ្សេងទៀត។ ការរួមបញ្ចូលជាមួយនឹងទម្លាប់សុខភាពល្អ ដូចជាការព្យាបាលដោយពន្លឺខៀវ និងការគ្រប់គ្រងភាពតានតឹង អាចជួយឱ្យអ្នកទទួលបានការគេងដែលមានគុណភាព និងភ្ញាក់ឡើងដោយភាពស្រស់ថ្លា។ តើអ្នកនឹងពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីសាកល្បង trazodone ឬជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រមិនប្រើថ្នាំសម្រាប់ការគេងមិនលក់របស់អ្នកទេ?