ចង់ក្លាយជា Hacker
ប្រសិនបើអ្នកចង់ក្លាយជា Hacker អ្នកត្រូវឆ្លើយសំណួរទាំងនេះឱ្យច្បាស់លាស់ និងមានសមត្ថភាពជាក់លាក់៖
១. តើអ្នកចេះតម្លើងកុំព្យូទ័រដោយខ្លួនឯងហើយឬនៅ?
អ្នកត្រូវយល់ពីរបៀបដំឡើងផ្នែករឹង និងកម្មវិធី ដើម្បីគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធដោយខ្លួនឯង។
២. តើអ្នកដឹងពីធាតុផ្សំ និងប្រភពនៃគ្រឿងបន្លាស់កុំព្យូទ័រទេ?
អ្នកត្រូវដឹងថាគ្រឿងបន្លាស់មកពីប្រទេសណា និងផលិតដោយក្រុមហ៊ុនណា ដើម្បីយល់ពីគុណភាព និងសុវត្ថិភាព។
៣. តើអ្នកប្រើប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ (Operating System) មួយណា?
អ្នកត្រូវស្គាល់ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការផ្សេងៗ (ឧ. Linux, Windows) និងជ្រើសរើសប្រព័ន្ធដែលសាកសមនឹងការងារ។
៤. តើអ្នកប្រើកម្មវិធីរុករក (Browser) មួយណា?
កម្មវិធីរុករកដែលមានសុវត្ថិភាព និងអាចការពារឯកជនភាព (ឧ. Tor, Firefox) គឺសំខាន់។
៥. តើអ្នកចេះផ្លាស់ប្តូរ MAC Address ដែរឬទេ?
ការផ្លាស់ប្តូរ MAC Address ជួយលាក់អត្តសញ្ញាណឧបករណ៍របស់អ្នក។
៦. តើអ្នកចេះក្លែងបន្លំ IP Address ដែរឬទេ?
ការប្រើ VPN ឬ Proxy ដើម្បីលាក់ IP Address គឺជាជំនាញចាំបាច់។
៧. តើអ្នកប្រើ Domain និងបណ្តាញទំនាក់ទំនង (Communication Channel) មួយណា?
អ្នកត្រូវជ្រើសរើស Domain និងបណ្តាញទំនាក់ទំនងដែលមានសុវត្ថិភាព និងអាចទុកចិត្តបាន។
៨. តើអ្នកចេះប្រើ End-to-End Encryption សម្រាប់ផ្ញើសារដែរឬទេ?
ការប្រើប្រាស់ការអ៊ីនគ្រីបពីចុងម្ខាងទៅចុងម្ខាង (ឧ. Signal) ជួយការពារសាររបស់អ្នក។
៩. តើអ្នកចេះប្រើសេវាកម្មលាក់អត្តសញ្ញាណដែរឬទេ?
សេវាកម្មដែលជួយលាក់អត្តសញ្ញាណ (ឧ. Anonymous Email, VPN) គឺសំខាន់សម្រាប់ឯកជនភាព។
១០. តើអ្នកផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយមនុស្សដល់កម្រិតណា?
មិនថាជាគ្រួសារ មិត្តភក្តិ ឬសង្សារ អ្នកត្រូវចេះគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនង ដើម្បីការពារអត្តសញ្ញាណ។
១១. តើអ្នកចេះទប់អំណួត និងការអួតអាងរបស់ខ្លួនទេ?
ការនៅស្ងៀម និងមិនបង្ហាញសមត្ថភាពជ្រុលគឺជារឿងសំខាន់ដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាព។
១២. តើអ្នកចេះលាក់មុខ ប្តូរឈ្មោះ ប្តូរសម្លេង ឬកែប្រែរបៀបនិយាយ និងសរសេរដល់កម្រិតណា?
ជំនាញទាំងនេះជួយឱ្យអ្នករក្សាភាពអនាមិក (Anonymous) នៅក្នុងពិភពឌីជីថល។
ប្រសិនបើអ្នកនៅមិនទាន់ស្ទាត់ជំនាញទាំងនេះទេ កុំព្យាយាមធ្វើជា Hacker អី!
ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកអាចជ្រើសរើសអាជីពជា មន្ត្រីសន្តិសុខសាយប័រ (Cyber Security Officer) ដែលជាជម្រើសប្រសើរជាង និងស្របច្បាប់។
អត្ថបទនេះសរសេរយ៉ាងច្បាស់លាស់ ងាយយល់ និងផ្តល់ការណែនាំជាក់ស្តែងសម្រាប់អ្នកដែលចាប់អារម្មណ៍។
