ទម្លាប់ទាំង៥នេះ កាន់តែធ្វើ បេះដូងនឹងកាន់តែគ្រោះថ្នាក់ គួរប្រយ័ត្ន!
បេះដូងជាសរីរាង្គសំខាន់ដែលទទួលខុសត្រូវលើការចែកចាយឈាម និងអុកស៊ីសែនទៅកាន់រាងកាយ។ ទោះជាយ៉ាងណា ទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃមួយចំនួនអាចបំផ្លាញសុខភាពបេះដូង និងបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង ដូចជាលើសសម្ពាធឈាម ស្ទះសរសៃឈាម ឬគាំងបេះដូង។ ខាងក្រោមនេះជាទម្លាប់ទាំង៥ដែលអ្នកគួរជៀសវាង ឬកាត់បន្ថយ ដើម្បីការពារបេះដូងឱ្យនៅមានសុខភាពល្អ។
១. ទទួលទានអាហារសម្បូរជាតិខ្លាញ់ និងអំបិល
ការទទួលទានអាហារដែលមានជាតិខ្លាញ់អាក្រក់ (ខ្លាញ់ឆ្អែត និងខ្លាញ់ផ្លាស់ប្តូរ) ដូចជាអាហារបំពង សាច់កែច្នៃ ឬអាហារមានជាតិអំបិលខ្ពស់ (ត្រីខ នំកែកឃឺ) អាចបណ្តាលឱ្យមានការកកើតកូឡេស្តេរ៉ូលនៅក្នុងសរសៃឈាម។ នេះធ្វើឱ្យបេះដូងធ្វើការលើសកម្លាំង និងបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង។
- ហានិភ័យ៖ ការទទួលទានអាហារទាំងនេះជាប្រចាំអាចនាំឱ្យស្ទះសរសៃឈាម និងគាំងបេះដូង។
- ដំបូន្មាន៖ ជំនួសអាហារបំពងដោយអាហារសម្បូរជាតិខ្លាញ់ល្អ ដូចជាត្រីសមុទ្រ (សាលម៉ុន ម៉ាកែរល) ផ្លែបឺរ ឬប្រេងអូលីវ។ កាត់បន្ថយអំបិលដោយប្រើគ្រឿងទេសធម្មជាតិ។
២. ការផឹកជាតិអាល់កុលច្រើនហួសហេតុ
ការផឹកភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុលច្រើន ដូចជាស្រាបៀរ ស្រា ឬស្រាខ្លាំង អាចប៉ះពាល់ដល់សាច់ដុំបេះដូង និងបង្កើនសម្ពាធឈាម។ អាល់កុលក៏អាចធ្វើឱ្យចង្វាក់បេះដូងមិនទៀងទាត់ និងបង្កឱ្យមានជំងឺបេះដូង។
- ហានិភ័យ៖ ការផឹកអាល់កុលញឹកញាប់អាចនាំឱ្យមានជំងឺលើសសម្ពាធឈាម និងជំងឺបេះដូងខ្សោយ។
- ដំបូន្មាន៖ កំណត់ការផឹកអាល់កុលឱ្យតិចតួច (មិនលើសពី១-២កែវក្នុងមួយថ្ងៃ) និងផឹកទឹកសុទ្ធច្រើនដើម្បីជួយរាងកាយ។
៣. ការជក់បារី ឬប៉ះពាល់ផ្សែងបារី
ការជក់បារី ឬការស្រូបផ្សែងបារីអាចបំផ្លាញសរសៃឈាម និងកាត់បន្ថយការផ្គត់ផ្គង់អុកស៊ីសែនទៅកាន់បេះដូង។ សារធាតុនីកូទីន និងសារធាតុគីមីនៅក្នុងបារីអាចបណ្តាលឱ្យសរសៃឈាមរួមតូច និងបង្កើនហានិភ័យនៃការស្ទះសរសៃឈាម។
- ហានិភ័យ៖ អ្នកជក់បារីមានហានិភ័យខ្ពស់នៃជំងឺបេះដូង និងដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។
- ដំបូន្មាន៖ ឈប់ជក់បារី និងជៀសវាងការនៅក្បែរអ្នកជក់បារី។ ប្រើកម្មវិធីគាំទ្រ ឬពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីជួយឈប់ជក់បារី។
៤. កង្វះការហាត់ប្រាណ
ការអង្គុយច្រើន ឬមិនហាត់ប្រាណអាចធ្វើឱ្យបេះដូងខ្សោយ និងបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង។ ការខ្វះចលនាអាចនាំឱ្យឡើងទម្ងន់ កើនកូឡេស្តេរ៉ូល និងលើសសម្ពាធឈាម ដែលសុទ្ធតែប៉ះពាល់ដល់សុខភាពបេះដូង។
- ហានិភ័យ៖ កង្វះការហាត់ប្រាណអាចបណ្តាលឱ្យមានជំងឺធាត់ និងជំងឺបេះដូង។
- ដំបូន្មាន៖ ហាត់ប្រាណយ៉ាងហោចណាស់ ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ ៥ ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍ ដូចជាដើរ រត់ ហែលទឹក ឬហាត់យូហ្គា។
៥. ស្ត្រេស និងការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់
ភាពតានតឹងផ្លូវចិត្ត និងការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ (តិចជាង ៦-៨ ម៉ោងក្នុងមួយយប់) អាចប៉ះពាល់ដល់បេះដូង។ ស្ត្រេសធ្វើឱ្យរាងកាយផលិតអរម៉ូន cortisol ដែលបង្កើនសម្ពាធឈាម និងបន្ថយប្រសិទ្ធភាពនៃបេះដូង។ ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ក៏ធ្វើឱ្យបេះដូងធ្វើការលើសកម្លាំង។
- ហានិភ័យ៖ ស្ត្រេសរ៉ាំរៃ និងការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់អាចនាំឱ្យមានជំងឺលើសសម្ពាធឈាម និងជំងឺបេះដូង។
- ដំបូន្មាន៖ គ្រប់គ្រងស្ត្រេសដោយធ្វើសមាធិ យូហ្គា ឬសកម្មភាពសប្បាយៗ។ កំណត់ម៉ោងគេងឱ្យទៀងទាត់ និងបង្កើតបរិយាកាសគេងឱ្យស្រួល។
ដំបូន្មានទូទៅ
- ពិនិត្យសុខភាពជាប្រចាំ៖ តាមដានសម្ពាធឈាម និងកម្រិតកូឡេស្តេរ៉ូលជាមួយគ្រូពេទ្យ ដើម្បីរកឃើញបញ្ហាទាន់ពេល។
- ទទួលទានអាហារល្អសម្រាប់បេះដូង៖ ផ្តល់អាទិភាពដល់បន្លែ ផ្លែឈើ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងប្រូតេអ៊ីនគ្មានខ្លាញ់។
- ស្តាប់រាងកាយ៖ ប្រសិនបើអ្នកមានអាការៈដូចជាឈឺទ្រូង ដកដង្ហើមខ្លី ឬអស់កម្លាំងខុសធម្មតា សូមទៅជួបគ្រូពេទ្យភ្លាមៗ។
ការបដិសេធ៖ ក្នុងស្រុក មិនមែនជាគ្រូពេទ្យទេ។ សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ។ កុំចែករំលែកព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនដែលអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណអ្នក។
ការកែប្រែទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃគឺជាជំហានដ៏សំខាន់ក្នុងការការពារបេះដូង។ ដោយជៀសវាងទម្លាប់ទាំង៥ខាងលើ និងប្តូរមកជ្រើសរើសរបៀបរស់នៅដែលមានសុខភាព អ្នកអាចរក្សាបេះដូងឱ្យរឹងមាំ និងរស់នៅបានយូរអង្វែង!