ការវាយប្រហារតាមឌីជីថល (Cyber Attack) គឺជាអ្វី?
ការវាយប្រហារតាមឌីជីថល គឺជាសកម្មភាពដែលបុគ្គល ឬក្រុមមនុស្សប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីរំខាន ឬបំផ្លាញប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ បណ្តាញ ឬទិន្នន័យ។ សកម្មភាពទាំងនេះរួមមាន៖
- ឆ្លៀតចូលប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។
- លួចយកព័ត៌មានសម្ងាត់ ឬទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន។
- បំផ្លាញប្រព័ន្ធ ឬធ្វើឱ្យមិនអាចដំណើរការបាន។
- រំខានសេវាកម្ម ឬបណ្តាញអ៊ីនធឺណិត។
ប្រភេទនៃការវាយប្រហារតាមឌីជីថល
ការវាយប្រហារតាមឌីជីថលមានច្រើនប្រភេទ ដែលសំខាន់ៗរួមមាន៖
- ការវាយប្រហារ DDoS (Distributed Denial of Service)
ជាការបញ្ជូនសំណើរច្រើនហួសហេតុទៅកាន់ប្រព័ន្ធ ឬគេហទំព័រមួយ ដើម្បីធ្វើឱ្យវាលើសសមត្ថភាព និងធ្លាក់មិនអាចដំណើរការបាន។ - Malware (កម្មវិធីមេរោគ)
ជាកម្មវិធីដែលត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធដើម្បីបំផ្លាញ ឬលួចទិន្នន័យ។ ប្រភេទ Malware រួមមាន៖- Virus: ឆ្លងតាមឯកសារនានា។
- Worm: ចម្លងខ្លួនឯងតាមបណ្តាញ។
- Trojan: លាក់ខ្លួនក្នុងកម្មវិធីហាក់ដូចជាស្របច្បាប់។
- Ransomware: ចាក់សោទិន្នន័យ និងទាមទារលុយដើម្បីដោះសោ។
- Phishing (ការបោកបញ្ឆោត)
ជាការបញ្ឆោតតាមរយៈអ៊ីមែល ឬគេហទំព័រក្លែងក្លាយ ដើម្បីលួចយកព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន ដូចជាពាក្យសម្ងាត់ ឬលេខកាតឥណទាន។ - Brute Force Attack (ការសាកល្បងពាក្យសម្ងាត់)
ជាការព្យាយាមសាកល្បងពាក្យសម្ងាត់ជាច្រើនដង ដើម្បីស្វែងរកពាក្យសម្ងាត់ត្រឹមត្រូវ។ - Man-in-the-Middle Attack (ការលួចកណ្តាល)
ជាការលួចទិន្នន័យដោយឆ្លះចូលក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងរវាងអ្នកប្រើប្រាស់ និងប្រព័ន្ធ។ - SQL Injection (ការចាក់កូដទៅក្នុង Database)
ជាការបញ្ចូលកូដឆ្លាតវៃទៅក្នុងទម្រង់ទិន្នន័យ ដើម្បីលួច ឬកែប្រែព័ត៌មាននៅក្នុងមូលដ្ឋានទិន្នន័យ។
គោលបំណងនៃការវាយប្រហារតាមឌីជីថល
អ្នកវាយប្រហារតាមឌីជីថលអាចមានគោលបំណងផ្សេងៗ ដូចជា៖
- លួចយកព័ត៌មានសំខាន់ ដូចជាទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន ឬអាជីវកម្ម។
- បំផ្លាញប្រព័ន្ធ ឬធ្វើឱ្យសេវាកម្មឈប់ដំណើរការ។
- បោកប្រាស់ដើម្បីទទួលបានប្រាក់។
- បង្កភាពវឹកវរក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ឬសង្គម។
វិធីការពារការវាយប្រហារតាមឌីជីថល
ដើម្បីការពារខ្លួន និងប្រព័ន្ធពីការវាយប្រហារទាំងនេះ អ្នកអាចអនុវត្តវិធានការដូចខាងក្រោម៖
- ប្រើពាក្យសម្ងាត់ខ្លាំង៖ បង្កើតពាក្យសម្ងាត់ដែលមានភាពស្មុគស្មាញ និងប្លែកពីគេ។
- ប្រើការផ្ទៀងផ្ទាត់ពីរជាន់ (Two-Factor Authentication)៖ បន្ថែមស្រទាប់សុវត្ថិភាពបន្ថែម។
- ជៀសវាងការចុចលើលីងមិនស្គាល់៖ ពិនិត្យអ៊ីមែល ឬលីងឲ្យបានច្បាស់លាស់មុននឹងចុច។
- តម្លើងកម្មវិធីការពារ Malware៖ ប្រើកម្មវិធីប្រឆាំងមេរោគដែលអាចទុកចិត្តបាន។
- ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព Software ជាប្រចាំ៖ តែងតែធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ និងកម្មវិធី។
- ពិនិត្យសុវត្ថិភាពបណ្តាញ៖ ត្រួតពិនិត្យ និងកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធប្រព័ន្ធបណ្តាញឱ្យមានសុវត្ថិភាព។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ការវាយប្រហារតាមឌីជីថលជាការគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរដល់សុវត្ថិភាពអ៊ីនធឺណិត និងទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន។ ការយល់ដឹងអំពីប្រភេទនៃការវាយប្រហារ និងការអនុវត្តវិធានការការពារដែលសមស្របអាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យ។ សូមបន្តធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពចំណេះដឹង និងប្រុងប្រយ័ត្ននៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថលនេះ។ knongsrok.com!
