អាហារកែច្នៃ (processed foods) គឺជាអាហារដែលបានឆ្លងកាត់ដំណើរការដើម្បីឱ្យទុកបានយូរ ដូចជាការប្រឡាក់ សម្ងួត បង្កក ឬច្រកកំប៉ុង។ ឧទាហរណ៍ទូទៅរួមមាន សាច់ក្រក បេកុន សាច់ហាំ សាច់កំប៉ុង និងសាច់ប្រឡាក់ផ្សេងៗ។

អាហារទាំងនេះមានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងងាយញ៉ាំ ប៉ុន្តែការបរិភោគញឹកញាប់ពេកអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព។ ខាងក្រោមនេះគឺជា៣ ជំងឺសំខាន់ៗដែលត្រូវបានភ្ជាប់នឹងការញ៉ាំអាហារកែច្នៃច្រើនពេក។
១. ជំងឺមហារីក
អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) និងទីភ្នាក់ងារស្រាវជ្រាវមហារីកអន្តរជាតិ (IARC) បានចាត់ថ្នាក់សាច់កែច្នៃជា Group 1 carcinogen ដែលមានន័យថាមានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ថាវាបង្កមហារីក។

សារធាតុ nitrates និង nitrites ដែលប្រើដើម្បីរក្សាទុកអាហារ អាចប្រែទៅជា nitrosamines នៅក្នុងរាងកាយ ដែលជាសារធាតុបង្កមហារីក។ ការញ៉ាំញឹកញាប់បង្កើនហានិភ័យមហារីកពោះវៀនធំជាចម្បង ហើយក៏អាចទាក់ទងនឹងមហារីកក្រពះ និងបំពង់អាហារផងដែរ។
២. ភាពធាត់
អាហារកែច្នៃភាគច្រើនសម្បូរកាឡូរី ជាតិស្ករ និងជាតិខ្លាញ់ ទោះបីជាស្លាកមិនបញ្ជាក់ពាក្យ “ស្ករ” ក៏ដោយ (អាចមានជាទម្រង់ glucose, fructose, corn syrup ឬ molasses)។

ជាតិស្ករទាំងនេះជំរុញការផលិត dopamine នៅក្នុងខួរក្បាល ធ្វើឱ្យមានអារម្មណ៍រីករាយ និងងាយញៀន។ ពេលញ៉ាំញឹកញាប់ រាងកាយនឹងត្រូវការអាហារប្រភេទនេះជានិច្ច ដែលនាំឱ្យញ៉ាំលើស និងឡើងទម្ងន់ងាយ។ ការសិក្សាជាច្រើនបង្ហាញថាការញ៉ាំអាហារកែច្នៃច្រើនទាក់ទងនឹងហានិភ័យធាត់ខ្ពស់។
៣. ការធ្លាក់ទឹកចិត្ត
ការសិក្សានៅចក្រភពអង់គ្លេស និងប្រទេសផ្សេងទៀតបានរកឃើញថា មនុស្សដែលញ៉ាំអាហារកែច្នៃច្រើនមានហានិភ័យនៃការធ្លាក់ទឹកចិត្តខ្ពស់ជាង។
អាហារទាំងនេះអាចប៉ះពាល់ដល់មីក្រូប៊ីយ៉ូមក្នុងពោះវៀន និងកាត់បន្ថយកម្រិត serotonin (សារធាតុគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍)។ លទ្ធផលគឺអាចនាំឱ្យមានអារម្មណ៍ស្ត្រេស ថប់បារម្ភ ឬធ្លាក់ទឹកចិត្តរយៈពេលវែង។

សេចក្តីណែនាំ
ការញ៉ាំអាហារកែច្នៃម្តងម្កាលមិនមែនជាបញ្ហាធំទេ ប៉ុន្តែគួរកាត់បន្ថយឱ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ជំនួសវិញ សូមជ្រើសរើសសាច់ស្រស់ បន្លែ ផ្លែឈើ ធញ្ញជាតិពេញលេញ និងអាហារដែលកែច្នៃតិចតួច។
ប្រសិនបើអ្នកមានបញ្ហាសុខភាព ឬចង់ផ្លាស់ប្តូររបបអាហារ សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ ឬអ្នកជំនាញអាហារូបត្ថម្ភ។
ប្រភព
- WHO / IARC (ការចាត់ថ្នាក់សាច់កែច្នៃជា carcinogen)
- ការសិក្សាពី BMJ និង American Journal of Clinical Nutrition លើអាហារកែច្នៃ និងការធ្លាក់ទឹកចិត្ត
- National Institutes of Health និងការស្រាវជ្រាវអំពីស្ករ និងភាពធាត់
អត្ថបទនេះមានគោលបំណងអប់រំតែប៉ុណ្ណោះ។ សូមរក្សារបបអាហារមានតុល្យភាពដើម្បីសុខភាពល្អរយៈពេលវែង។