ផ្សែងរថយន្ត ធូលី និងផ្សែងបារី ធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនចង់រកអាហារ «សម្អាតសួត»។
សូមជ្រាបការពិតជាមុន៖ សមាគមសួតអាមេរិក (American Lung Association) បញ្ជាក់ថា ផលិតផល «លាងសួត» ដូចជាថ្នាំគ្រាប់ ឬតែ មិនមានភស្តុតាងគាំទ្រទេ។ សួតជាសរីរាង្គដែលសម្អាតខ្លួនឯង ហើយវាចាប់ផ្តើមជាសះស្បើយពេលយើងឈប់ស្រូបសារធាតុកខ្វក់។
ប៉ុន្តែអាហារអាចជួយបានម្យ៉ាង។ ការសិក្សាជាច្រើនបង្ហាញថា អ្នកដែលញ៉ាំអាហារខ្លះជាប្រចាំ មានមុខងារសួតថយចុះយឺតជាងតាមអាយុ។ ខាងក្រោមជាអាហារ ៦ ប្រភេទដែលមានការសិក្សាគាំទ្រ។
១. ប៉េងប៉ោះស្រស់
អ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យ Johns Hopkins បានតាមដានមនុស្សពេញវ័យជាង ៦៥០ នាក់នៅអឺរ៉ុប រយៈពេល ១០ ឆ្នាំ។
អ្នកដែលញ៉ាំប៉េងប៉ោះច្រើនជាង ២ ផ្លែក្នុងមួយថ្ងៃ មានមុខងារសួតថយចុះយឺតជាងអ្នកដែលញ៉ាំតិចជាង ១ ផ្លែ។ លទ្ធផលនេះឃើញច្បាស់ជាងគេលើអ្នកដែលធ្លាប់ជក់បារី ហើយផ្តាច់។ សូម្បីអ្នកមិនដែលជក់បារី ក៏ឃើញប្រយោជន៍ដែរ។
ចំណុចសំខាន់៖ ប្រយោជន៍នេះឃើញតែជាមួយប៉េងប៉ោះស្រស់ប៉ុណ្ណោះ។ ទឹកជ្រលក់ប៉េងប៉ោះ និងអាហារកែច្នៃមិនឃើញមានផលដូចគ្នាទេ។
២. ផ្លែប៉ោម និងផ្លែឈើស្រស់
ការសិក្សាដដែលនោះរកឃើញថា អ្នកដែលញ៉ាំផ្លែឈើស្រស់ច្រើនជាង ៣ ចំណែកក្នុងមួយថ្ងៃ ក៏មានមុខងារសួតថយចុះយឺតជាងដែរ។ ផ្លែប៉ោមជាផ្លែឈើដែលឃើញលទ្ធផលច្បាស់ជាងគេ។
អ្នកស្រាវជ្រាវគិតថា សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មក្នុងផ្លែឈើស្រស់ អាចជួយការពារកោសិកាសួតពីការខូចខាត។
បើផ្លែប៉ោមថ្លៃ ផ្លែឈើស្រស់ក្នុងស្រុកតាមរដូវ ដូចជាត្របែក ល្ហុង និងក្រូច ក៏ជាជម្រើសល្អដែរ។
៣. គ្រាប់ធញ្ញជាតិមិនសម្រិត
ការសិក្សាធំមួយនៅអាមេរិក បានតាមដានមនុស្សជាង ១១១.០០០ នាក់។ អ្នកដែលញ៉ាំជាតិសរសៃច្រើនជាងគេ មានហានិភ័យកើតជំងឺសួតស្ទះរ៉ាំរ៉ៃ (COPD) ទាបជាងអ្នកញ៉ាំតិចជាងគេ ៣៣%។
ជាតិសរសៃពីគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ជាប្រភេទដែលឃើញផលច្បាស់ជាងគេ។
សមាគមសួតអាមេរិកណែនាំឱ្យញ៉ាំជាតិសរសៃ ២០ ទៅ ៣០ ក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ។ ប្រភពល្អមានអង្ករសម្រូប នំប៉័ងស្រូវសាលីទាំងមូល ពោត និងស្រូវអូត។
៤. ត្រីមានខ្លាញ់
វិទ្យាស្ថានសុខភាពជាតិអាមេរិក (NIH) បានឧបត្ថម្ភការសិក្សាលើមនុស្ស ១៥.០៦៣ នាក់ ដែលតាមដានជាមធ្យម ៧ ឆ្នាំ។
អ្នកដែលមានជាតិខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣ ក្នុងឈាមខ្ពស់ មានមុខងារសួតថយចុះយឺតជាង។ ជាតិខ្លាញ់នេះមានច្រើនក្នុងត្រីមានខ្លាញ់ ដូចជាត្រីសាលម៉ុន ត្រីធូណា និងត្រីសាឌីន។
ការសិក្សានេះធ្វើលើមនុស្សគ្មានជំងឺសួតរ៉ាំរ៉ៃ។ អ្នកស្រាវជ្រាវនៅមិនទាន់ដឹងថា លទ្ធផលដូចគ្នាសម្រាប់អ្នកជក់បារីច្រើន ឬអ្នកមានជំងឺសួតស្រាប់ឬទេ។
៥. សណ្តែក និងគ្រាប់រឹង
សណ្តែក និងគ្រាប់រឹង ដូចជាសណ្តែកដី គ្រាប់ស្វាយចន្ទី និងល្ង ផ្តល់ប្រយោជន៍ ៣ យ៉ាងក្នុងពេលតែមួយ៖
- ជាតិសរសៃ ដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ
- ប្រូតេអ៊ីន ដែលសមាគមសួតអាមេរិកថា ជួយរក្សាកម្លាំងសាច់ដុំដែលប្រើសម្រាប់ដកដង្ហើម
- ជាតិខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣ ដែលមានក្នុងគ្រាប់រឹង និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិខ្លះ
សូមជ្រើសរើសប្រភេទមិនប្រៃ និងមិនបំពង។
៦. ទឹក
ទឹកមិនមែនជាអាហារទេ តែវាជាអ្វីដែលជិតនឹងពាក្យ «សម្អាតសួត» ជាងគេ។
សួតប្រើស្លេស្មដើម្បីចាប់ធូលី និងមេរោគ រួចរុញចេញមកក្រៅ។ សមាគមសួតអាមេរិកពន្យល់ថា ការផឹកទឹកឱ្យគ្រប់ ជួយឱ្យស្លេស្មរាវ ហើយងាយចេញ។
ការណែនាំសម្រាប់អ្នកមានជំងឺសួតគឺ ៦ ទៅ ៨ កែវក្នុងមួយថ្ងៃ (មួយកែវប្រហែល ២៤០ មីលីលីត្រ) ដោយផឹកបន្តិចម្តងៗពេញមួយថ្ងៃ។ អ្នកមានជំងឺបេះដូង ឬតម្រងនោម សូមសួរគ្រូពេទ្យអំពីបរិមាណទឹកដែលសមនឹងខ្លួន។
អាហារដែលគួរបន្ថយ
សមាគមសួតអាមេរិកណែនាំឱ្យបន្ថយ៖
- ស្ករ នំផ្អែម និងភេសជ្ជៈផ្អែម
- អាហារបំពង និងអាហារកែច្នៃដែលមានខ្លាញ់អាក្រក់
- អាហារប្រៃខ្លាំង
អ្វីដែលការពារសួតពិតប្រាកដ
អាហារល្អជួយបាន តែវាមិនអាចជំនួសរឿងទាំងនេះទេ៖
- ឈប់ជក់បារី និងបារីអេឡិចត្រូនិក។ នេះជាវិធីដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។
- ជៀសវាងខ្យល់កខ្វក់។ ពាក់ម៉ាសពេលធូលី ឬផ្សែងច្រើន ហើយកុំដុតសំរាមជិតផ្ទះ។
- ហាត់ប្រាណទៀងទាត់។
- កុំជឿផលិតផល «លាងសួត»។ សមាគមសួតអាមេរិកព្រមានជាពិសេសអំពីផលិតផលដែលត្រូវស្រូបចូល ព្រោះការស្រូបប្រេងចូលសួតអាចមានគ្រោះថ្នាក់។
បើអ្នកក្អកយូរជាង ៣ សប្តាហ៍ ហត់ងាយ ឬក្អកមានឈាម សូមទៅជួបគ្រូពេទ្យ។ អត្ថបទនេះសម្រាប់ជាចំណេះដឹងទូទៅ មិនអាចជំនួសការពិនិត្យពីគ្រូពេទ្យបានទេ។

