សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងរុញច្រានការលក់យន្តហោះចម្បាំង F-35 ចំនួន ៤៨ គ្រឿងទៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត តម្លៃប្រហែល ២៤,៣ ពាន់លានដុល្លារ។ តែមន្ត្រីស៊ើបការណ៍អាមេរិកបារម្ភថា បច្ចេកវិទ្យាសម្ងាត់នៃយន្តហោះនេះអាចធ្លាក់ទៅក្នុងដៃចិន។
ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានអនុម័តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនៅពាក់កណ្តាលខែកញ្ញា ២០២៦។ សភាអាមេរិកមានពេលប្រហែល ៣០ ថ្ងៃដើម្បីពិនិត្យ ឬព្យាយាមទប់ស្កាត់។
ហេតុអ្វីអាមេរិកបារម្ភ?
F-35 ជាយន្តហោះចម្បាំងទំនើបបំផុតមួយរបស់អាមេរិក។ វាមានបច្ចេកវិទ្យាលួចលាក់ (stealth) រ៉ាដា និងប្រព័ន្ធស៊ើបការណ៍ខ្ពស់។
តាមរបាយការណ៍ New York Times ដែលដកស្រង់មន្ត្រីអាមេរិក ភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍ការពារជាតិ (DIA) បានព្រមានថា ចិនអាចព្យាយាមទទួលបច្ចេកវិទ្យា F-35 តាមរយៈ៖
- ការស៊ើបការណ៍នៅក្នុងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត
- ទំនាក់ទំនងយោធា និងសន្តិសុខរវាងរីយ៉ាដ និងប៉េកាំង
របាយការណ៍នេះក៏លើកពីការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ទូរគមនាគមន៍ចិន ដូចជា Huawei និង ZTE ក្នុងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ អ្នកវិភាគសួរថា តើរីយ៉ាដព្រមដកឧបករណ៍ទាំងនោះចេញពីទីតាំងពាក់ព័ន្ធ F-35 ឬទេ។
សមាជិកសភាប្រជាធិបតេយ្យ Raja Krishnamoorthi និយាយថា ការលក់នេះអាចដាក់ «គ្រឿងអលង្ការយោធាអាមេរិក» ក្នុងជំហានជិតបក្សកុម្មុយនិស្តចិន។
រដ្ឋាភិបាលត្រាំមើលឃើញយ៉ាងណា?
រដ្ឋាភិបាលលោក Trump អះអាងថាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះជួយសន្តិសុខដៃគូសំខាន់នៅឈូងសមុទ្រ និងមិនផ្លាស់ប្តូរតុល្យភាពយោធាក្នុងតំបន់។
អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតជាអតិថិជនអាវុធធំរបស់អាមេរិក។ បើការលក់សម្រេច វានឹងក្លាយជាប្រទេសទី ២ នៅមជ្ឈិមបូព៌ាដែលមាន F-35 បន្ទាប់ពីអ៊ីស្រាអែល។
មានបញ្ហាអ៊ីស្រាអែលផង
អាមេរិកមានគោលនយោបាយឱ្យអ៊ីស្រាអែលរក្សាឧត្តមភាពយោធាក្នុងតំបន់។ អ៊ីស្រាអែលប្រឆាំងការលក់ F-35 ទៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតជាយូរ។
ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកនិយាយថាការលក់នេះនឹងមិនផ្លាស់ប្តូរតុល្យភាពតំបន់ទេ។ តែអ្នករិះគន់មិនជឿទាំងស្រុង។
ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន
- ការលក់ត្រូវបានអនុម័តពីសំណាក់ក្រសួងការបរទេស
- សភានៅតែអាចពិនិត្យ ឬទប់ស្កាត់
- ការព្រួយបារម្ភចំពោះចិនជាការព្រមានស៊ើបការណ៍ មិនមែនមានន័យថាចិនបានលួចរួចហើយ
សរុបទៅ អាមេរិកចង់លក់យន្តហោះទំនើបដើម្បីរឹតចំណងជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ តែក្នុងពេលជាមួយគ្នា វាបារម្ភថាបច្ចេកវិទ្យា F-35 អាចលេចធ្លាយទៅចិន តាមទំនាក់ទំនងរវាងរីយ៉ាដ និងប៉េកាំង។
ប្រភព៖ New York Times, BBC, Politico, NBC News
