ត្រៀមជំងឺទឹកនោមផ្អែម (Prediabetes) គឺជាស្ថានភាពដែលកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាម ខ្ពស់ជាងធម្មតា ប៉ុន្តែមិនទាន់ខ្ពស់ដល់កម្រិតជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ វាជាសញ្ញាព្រមានថា អ្នកមានហានិភ័យខ្ពស់នឹងកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ២ បើមិនកែប្រែរបៀបរស់នៅ។
កម្រិតស្តង់ដារ (តាម ADA, CDC, Mayo Clinic)
មានវិធីវាស់៣ប្រភេទសំខាន់៖
| ប្រភេទការវាស់ | ធម្មតា Normal |
ប្រឈមជំងឺ Prediabetes |
ជំងឺទឹកនោមផ្អែម Diabetes |
|---|---|---|---|
| ជាតិស្ករមុនអាហារ Fasting Plasma Glucose |
< 100 mg/dL (< 5.6 mmol/L) |
100 – 125 mg/dL (5.6 – 6.9 mmol/L) |
≥ 126 mg/dL (≥ 7.0 mmol/L) |
| HbA1c | < 5.7% | 5.7% – 6.4% | ≥ 6.5% |
| តេស្តទឹកស្ករ OGTT |
< 140 mg/dL | 140 – 199 mg/dL | ≥ 200 mg/dL |
- Fasting = តមអាហារ ៨ ម៉ោង (ជាធម្មតាវាស់ពេលព្រឹក)។
- លទ្ធផលត្រូវធ្វើតេស្ត២ដង ដើម្បីបញ្ជាក់។
នៅកម្ពុជា និងប្រទេសភាគច្រើន
ការវាស់តាមស្តង់ដារ ADA (អាមេរិក) ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ។ មានប្រទេសខ្លះ (ដូចជា WHO) ប្រើកម្រិត fasting ១១០–១២៥ mg/dL សម្រាប់ prediabetes ប៉ុន្តែកម្រិត ១០០–១២៥ គឺជាស្តង់ដារទូទៅបំផុត។
អ្វីដែលគួរធ្វើបើស្ថិតក្នុងកម្រិតត្រៀម?
- កាត់បន្ថយហានិភ័យ ៥០-៧០% ដោយ៖
- រក្សាទម្ងន់ឱ្យបាន (បើធាត់ សម្រក ៥-១០%)។
- ញ៉ាំអាហារមានតុល្យភាព (កាត់បន្ថយស្ករ កាបូអ៊ីដ្រាតកែច្នៃ)។
- ធ្វើលំហាត់ប្រាណ ១៥០ នាទី/សប្តាហ៍។
- គេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ គ្រប់គ្រងស្ត្រេស។
សំខាន់៖ មនុស្សជាច្រើនដែលមាន prediabetes អាចត្រឡប់ទៅធម្មតាវិញ បើកែប្រែឥរិយាបថទាន់ពេល។ ប៉ុន្តែបើមិនធ្វើអ្វី អាចក្លាយជាជំងឺទឹកនោមផ្អែមពេញលេញក្នុងរយៈពេលពីរបីឆ្នាំ។
គន្លឹះ៖ គួរពិនិត្យជាតិស្ករជាប្រចាំ ជាពិសេសបើមានកត្តាហានិភ័យ (ធាត់ អាយុលើសពី ៤៥ ឆ្នាំ មានគ្រួសារកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម សកម្ភារៈតិចតួច)។ សូមពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត ដើម្បីបានលទ្ធផលត្រឹមត្រូវ និងដំបូន្មានផ្ទាល់ខ្លួន។