ការខឹងមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ចិត្តទេ ប៉ុន្តែក៏ប៉ះពាល់រាងកាយ និងទម្ងន់ផងដែរ
តើអ្នកធ្លាប់ខឹងហើយរត់ទៅញ៉ាំប៉ាក់ សូកូឡា ឬអាហារផ្អែមៗដើម្បីបំបាត់អារម្មណ៍ទេ? វិទ្យាសាស្ត្របានបង្ហាញថា ការខឹងញឹកញាប់ ឬភាពតានតឹងរ៉ាំរ៉ៃ អាចនាំឱ្យឡើងទម្ងន់ ជាពិសេសក្បាលពោះ (visceral fat) ដែលប៉ះពាល់សុខភាពយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
«ការខឹង និងភាពតានតឹងរ៉ាំរ៉ៃ បង្កើនអរម៉ូន cortisol ដែលជំរុញឱ្យញ៉ាំអាហារផ្អែម និងខ្លាញ់ច្រើន ហើយបន្ថយការរំលាយអាហារ»។
វិទ្យាសាស្ត្រពន្យល់យ៉ាងដូចម្តេច?
១. ការខឹងបង្កើនអរម៉ូន cortisol (អរម៉ូនតានតឹង)
ពេលខឹង ឬតានតឹង ក្រពេញ adrenal នឹងបញ្ចេញ cortisol ច្រើន។ អរម៉ូននេះជួយឱ្យរាងកាយត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ «ប្រយុទ្ធ ឬរត់គេច» (fight-or-flight)។ ប៉ុន្តែនៅពេលតានតឹងរ៉ាំរ៉ៃ កម្រិត កូទីសូល (cortisol) នៅខ្ពស់ជាប់ ធ្វើឱ្យ៖
- បង្កើនចំណង់អាហារ (ជាពិសេសអាហារផ្អែម និងខ្លាញ់)
- បន្ថយការរំលាយអាហារ (metabolism)
- រក្សាទុកខ្លាញ់ជាពិសេសនៅក្បាលពោះ
ការសិក្សាជាច្រើនបង្ហាញថា មនុស្សដែលមានកម្រិត cortisol ខ្ពស់ ងាយឡើងទម្ងន់ និងមានខ្លាញ់ពោះច្រើនជាង។
២. ការញ៉ាំអាហារដើម្បីបំបាត់អារម្មណ៍ (Emotional Eating / Stress Eating)
ការខឹងធ្វើឱ្យខួរក្បាលស្វែងរក «រង្វាន់» ដើម្បីបន្ធូរអារម្មណ៍។ អាហារផ្អែម និងខ្លាញ់ បញ្ចេញសារធាតុដែលធ្វើឱ្យមានអារម្មណ៍ស្ងប់សុខបណ្តោះអាសន្ន។ ប៉ុន្តែនេះបង្កើតវដ្ត៖ ខឹង → ញ៉ាំច្រើន → ឡើងទម្ងន់ → ខឹងខ្លួនឯងជាងមុន។
«អាហារផ្អែម និងខ្លាញ់ ផ្តល់ការលួងលោមបណ្តោះអាសន្ន ប៉ុន្តែវាបង្កើនខ្លាញ់ពោះ និងប៉ះពាល់សុខភាពយូរអង្វែង»។
៣. ការប៉ះពាល់ដល់ការរំលាយអាហារ និងអាំងស្សូលីន
កូទីសូល (Cortisol) បង្កើន អាំងស្សូលីន (insulin) និងធ្វើឱ្យរាងកាយរក្សាទុកជាតិស្ករ និងខ្លាញ់ច្រើន។ លើសពីនេះ ការខឹងរ៉ាំរ៉ៃ អាចប៉ះពាល់ដល់ការគេង និងកម្លាំងធ្វើលំហាត់ប្រាណ ដែលនាំឱ្យឡើងទម្ងន់កាន់តែងាយ។
ផលប៉ះពាល់ដ៏គ្រោះថ្នាក់នៃការឡើងទម្ងន់ពីការខឹង
- ខ្លាញ់ពោះ (visceral fat) → បង្កើនហានិភ័យជំងឺបេះដូង ទឹកនោមផ្អែម និងជំងឺមហារីក
- ការរំលាយអាហារយឺត → ងាយឡើងទម្ងន់ទោះញ៉ាំតិចក៏ដោយ
- វដ្តអវិជ្ជមាននៃអារម្មណ៍ → ខឹងខ្លួនឯង និងតានតឹងកាន់តែខ្លាំង
តើគួរធ្វើដូចម្តេចដើម្បីកាត់បន្ថយ?
១. គ្រប់គ្រងការខឹង និងតានតឹង
- ធ្វើសមាធិ ឬដកដង្ហើមជ្រៅៗ
- ធ្វើលំហាត់ប្រាណជាប្រចាំ (ដើរ រត់ ឬយូហ្គា)
- និយាយជាមួយមិត្តភក្តិ ឬអ្នកជំនាញ
២. ប្តូររបៀបញ៉ាំអាហារ
- ញ៉ាំអាហារមានតុល្យភាព (បន្លែ ផ្លែឈើ ប្រូតេអ៊ីន)
- ជៀសវាងអាហារផ្អែម និងខ្លាញ់ពេលខឹង
- ផឹកទឹកច្រើន និងគេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់
៣. រក្សាទម្លាប់ល្អ
- តាមដានអារម្មណ៍ និងការញ៉ាំ
- ប្រើ mindfulness ដើម្បីកាត់បន្ថយ cortisol
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
វិទ្យាសាស្ត្របានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា ការខឹង និងភាពតានតឹងរ៉ាំរ៉ៃ មិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្តទេ ប៉ុន្តែក៏ជំរុញឱ្យឡើងទម្ងន់តាមរយៈអរម៉ូន cortisol និងការញ៉ាំអាហារដើម្បីបំបាត់អារម្មណ៍។ ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ និងរបៀបរស់នៅ គឺជាគន្លឹះដើម្បីមានសុខភាពល្អ និងទម្ងន់មានតុល្យភាព។
ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃនេះ ព្យាយាមស្ងប់សុខ និងជ្រើសរើសអាហារល្អៗជំនួសការញ៉ាំដើម្បីបំបាត់ការខឹង។ រាងកាយ និងចិត្តរបស់អ្នកនឹងស្គាល់ភាពខុសគ្នា។
តើអ្នកធ្លាប់ជួបប្រទះការឡើងទម្ងន់ពីការខឹងដែររឺទេ?