នៅក្នុងគ្រួសារមួយ មានកូនដែលមានបុគ្គលិកលក្ខណៈស្ថិរភាព និងមានសក្តានុពលខ្ពស់បំផុតសម្រាប់ភាពជោគជ័យ។ អ្នកចិត្តសាស្រ្តបានវិភាគហេតុផល ដោយជួយឪពុកម្តាយឱ្យយល់ និងតម្រង់ទិសកូនៗរបស់ពួកគេឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពរបស់ពួកគេ។
១.កូនច្បង
កូនច្បងគឺជាកូនដំបូងគេនៅក្នុងគ្រួសារ ដោយទទួលបានការថែទាំ និងការយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសពីឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេតាំងពីក្មេង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលដែលបងប្អូនបង្កើតតូចៗកើតមក តួនាទីរបស់កូនច្បងចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរ។ ពួកគេត្រូវរៀនថែរក្សាបងប្អូនបង្កើតតូចៗរបស់ពួកគេ ដោយដាក់តម្រូវការរបស់អ្នកដទៃលើសពីតម្រូវការផ្ទាល់ខ្លួន ខណៈពេលដែលកន្លែងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេកាន់តែតូចចង្អៀត។
អ្នកចិត្តសាស្រ្ត Alfred Adler ជឿជាក់ថាកូនច្បងទំនងជាក្លាយជា “កូនដែលមានបញ្ហា” ពីព្រោះគាត់ត្រូវទទួលខុសត្រូវច្រើនពេកនៅក្នុងគ្រួសារ ខណៈពេលដែលខ្វះការលើកទឹកចិត្ត និងការថែទាំត្រឹមត្រូវពីឪពុកម្តាយរបស់គាត់។ ពួកគេត្រូវលះបង់ច្រើនសម្រាប់បងប្អូនបង្កើតតូចៗរបស់ពួកគេ បង្ក្រាបបំណងប្រាថ្នារបស់ពួកគេ ដែលជួនកាលធ្វើឱ្យកូនច្បងពិបាកឆ្លងកាត់ និងសម្រេចបានជោគជ័យដ៏អស្ចារ្យនាពេលអនាគត។
២.កូនទីពីរ
មិនដូចកូនច្បងទេ កូនកណ្តាលច្រើនតែមិនសូវត្រូវបានគេកត់សម្គាល់ ប៉ុន្តែក៏មិនចាំបាច់ទទួលខុសត្រូវក្នុងការថែទាំកូនតូចៗដែរ។ វាគឺជាបរិយាកាសដែលមានតុល្យភាពនេះដែលជួយពួកគេអភិវឌ្ឍបុគ្គលិកលក្ខណៈដែលមានស្ថេរភាព ដែលជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការក្លាយជាមនុស្សជោគជ័យបំផុតនៅក្នុងគ្រួសារ។
ដោយសារតែពួកគេមិនមានភាពលំអៀង ឬ ស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធច្រើនពេក កូនទីពីរមានឱកាសកសាងបុគ្គលិកលក្ខណៈរឹងមាំ។ បុគ្គលិកលក្ខណៈដែលមានស្ថេរភាពគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ពួកគេក្នុងការអភិវឌ្ឍយ៉ាងទូលំទូលាយ ចាប់ពីអាជីព គ្រួសារ រហូតដល់ទំនាក់ទំនងសង្គម។
៣.កូនចុងក្រោយ
កូនពៅគឺជាកូន ដែលជារឿយៗត្រូវបានឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេស្រឡាញ់ និងយកចិត្តទុកដាក់បំផុត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការយកចិត្តទុកដាក់នេះភ្ជាប់មកជាមួយនឹងការរំពឹងទុកយ៉ាងខ្លាំងពីគ្រួសារ។ កូនពៅត្រូវតែរៀនយកឈ្នះខ្លួនឯងដើម្បីទទួលបានការទទួលស្គាល់ និងការយកចិត្តទុកដាក់។
ប្រសិនបើពួកគេត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងពេក កូនពៅអាចក្លាយជាមិនមានសុវត្ថិភាព ពិបាកធ្វើការសម្រេចចិត្តដោយឯករាជ្យ និងមានការស្វែងរកខ្លួនឯងមានកម្រិត។ ការត្រូវបានការពារតាំងពីក្មេងជួនកាលធ្វើឱ្យពួកគេពិបាកប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឈមនៅពេលពួកគេធំឡើង។
សរុបមក ទោះបីជាចំនួន និងលំដាប់នៃកូនខុសគ្នានៅក្នុងគ្រួសារនីមួយៗក៏ដោយ លំដាប់កំណើតជារឿយៗប៉ះពាល់ដល់បុគ្គលិកលក្ខណៈ និងទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍។ តាមរយៈការសង្កេត កូនកណ្តាលច្រើនតែមានបុគ្គលិកលក្ខណៈស្ថិរភាព ហើយអាចក្លាយជា “ល្អបំផុត” ដោយសារបរិយាកាសមានតុល្យភាព និងមានសម្ពាធតិចជាងពីគ្រួសារ។
យោងតាមការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកចិត្តសាស្រ្ត Alfred Adler កុមារដែលកើតក្នុងតំណែងកណ្តាល (ជាធម្មតាពីកូនទី 2 ដល់ទី 5) ច្រើនតែមានភាពឯករាជ្យជាងកូនច្បង និងមានភាពបត់បែនក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា។ នៅក្នុងគ្រួសារ កូនកណ្តាលត្រូវតែរៀនធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពរវាងបងប្អូនច្បង និងបងប្អូនតូចៗ ដោយស្វែងរកដំណោះស្រាយដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់ខ្លួនឯង។ ពួកគេសម្របខ្លួនបានយ៉ាងងាយស្រួលទៅនឹងតួនាទីផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន៖ អាចមើលថែបងប្អូនតូចៗ និងមានភាពឯករាជ្យ។
កូនកណ្តាលក៏មានស្មារតីប្រកួតប្រជែងខ្លាំងផងដែរ។ ពួកគេត្រូវប្រកួតប្រជែងជាមួយបងប្អូនច្បងរបស់ពួកគេដើម្បីទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ពីឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេ និងប្រកួតប្រជែងជាមួយបងប្អូនតូចៗរបស់ពួកគេដើម្បីធនធាន។ ការប្រកួតប្រជែងនេះជួយពួកគេអភិវឌ្ឍឆន្ទៈដ៏រឹងមាំ និងសមត្ថភាពក្នុងការផ្តួចផ្តើមគំនិត ដែលជាកត្តាសំខាន់ៗសម្រាប់ភាពជោគជ័យក្នុងអាជីពនាពេលអនាគតរបស់ពួកគេ។
កត្តាទាំងពីរនេះរួមចំណែកដល់ការបង្កើតបុគ្គលិកលក្ខណៈស្ថិរភាពសម្រាប់កូនកណ្តាល។ បុគ្គលិកលក្ខណៈស្ថិរភាពគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់មួយដែលជួយពួកគេឱ្យដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងគ្រួសារ ការងារ និងទំនាក់ទំនងសង្គមបានយ៉ាងងាយស្រួល ដោយហេតុនេះក្លាយជា “ល្អបំផុត” ក្នុងស្ថានភាពជាច្រើន។
នៅក្នុងគ្រួសារដែលមានកូនតែពីរនាក់ ដោយគ្មានកូនកណ្តាល កូនច្បងច្រើនតែត្រូវទទួលខុសត្រូវក្នុងការថែទាំកូនតូច ខណៈដែលកូនពៅត្រូវប្រកួតប្រជែងដើម្បីទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់ឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេ។ ឪពុកម្តាយច្រើនតែមានការរំពឹងទុកខ្ពស់ចំពោះកូនច្បងរបស់ពួកគេ ដោយសង្ឃឹមថាពួកគេនឹងបង្ហាញតួនាទីជា “បងប្រុស/បងស្រី”។ ជាលទ្ធផល កូនច្បងងាយនឹងអភិវឌ្ឍបុគ្គលិកលក្ខណៈដែលមានទំនួលខុសត្រូវ និងពេលខ្លះអាត្មានិយម ខណៈដែលកូនពៅមានស្មារតីប្រកួតប្រជែង ប៉ុន្តែមានឱកាសតិចតួចក្នុងការបញ្ចេញមតិ។
សរុបមក កូនគ្រប់រូប និងគ្រួសារនីមួយៗមានលក្ខណៈប្លែកពីគ្នា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជាច្បាប់ទូទៅនៃលំដាប់កំណើត កូនកណ្តាលទំនងជាទទួលបានជោគជ័យច្រើនជាង ពីព្រោះពួកគេរៀនធ្វើឱ្យមានតុល្យភាព និងប្រកួតប្រជែង និងអភិវឌ្ឍបុគ្គលិកលក្ខណៈដែលមានស្ថេរភាព។ ប៉ុន្តែនេះគ្រាន់តែជានិន្នាការប្រូបាប៊ីលីតេប៉ុណ្ណោះ។ កូនគ្រប់រូបមានបុគ្គលិកលក្ខណៈ និងផ្លូវអភិវឌ្ឍន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ហើយឪពុកម្តាយត្រូវសង្កេត ណែនាំ និងចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សាស្របតាមលក្ខណៈបុគ្គលរបស់កូន៕