អានច្រើនធ្វើឱ្យកើនចំណេះ៖ តម្រិះនិងការស្រេកឃ្លានចំណេះដឹង
ក្នុងយុគសម័យដែលព័ត៌មានហូរហៀរដូចទឹកជំនន់នេះ ការអានសៀវភៅ ឬអត្ថបទផ្សេងៗមិនត្រឹមតែជាសកម្មភាពសម្រាកលំហែកាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ក្នុងការបង្កើនចំណេះដឹងរបស់យើង។
ពាក្យស្លោកដ៏ល្បីមួយបានពោលថា “អានច្រើនធ្វើឱ្យកើនចំណេះ ពេលយើងមានតម្រិះ នោះរឹតតែធ្វើឱ្យយើងចង់ចេះបន្ថែម”។ ពាក្យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីដំណើរការនៃការរៀនសូត្រ ដែលមិនមែនជាខ្សែបន្ទាត់ត្រង់នោះទេ ប៉ុន្តែជាវដ្តដែលជំរុញគ្នាទៅវិញទៅមក។
នៅក្នុងអត្ថបទនេះ យើងនឹងស្វែងយល់ឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីអត្ថន័យនៃពាក្យស្លោកនេះ រួមទាំងអត្ថប្រយោជន៍នៃការអាន តួនាទីនៃតម្រិះ និងវិធីដើម្បីបង្កើតទម្លាប់អានដែលមានប្រសិទ្ធភាព។

ការអានជាប្រភពនៃចំណេះដឹង
ការអានគឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏ងាយស្រួល និងមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការទទួលយកចំណេះដឹងថ្មីៗ។ នៅពេលដែលយើងអានច្រើន ខួរក្បាលរបស់យើងនឹងស្រូបយកព័ត៌មានពីប្រធានបទផ្សេងៗ ដូចជា ប្រវត្តិសាស្ត្រ វិទ្យាសាស្ត្រ វប្បធម៌ ឬសូម្បីតែជំនាញជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ ឧទាហរណ៍ បើយើងអានសៀវភៅអំពីវិទ្យាសាស្ត្រ ដូចជា “Sapiens” របស់ Yuval Noah Harari យើងមិនត្រឹមតែទទួលបានចំណេះអំពីកំណើតមនុស្សជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងយល់ដឹងអំពីការវិវឌ្ឍន៍នៃសង្គមទៀតផង។
យោងតាមការស្រាវជ្រាវពីសាកលវិទ្យាល័យ Harvard ការអានជាប្រចាំអាចជួយពង្រឹងសមត្ថភាពគិតវិភាគ បង្កើនវាក្យសព្ទ និងធ្វើឱ្យខួរក្បាលមានភាពស្រស់ស្រាយ។ ការអានច្រើនមិនត្រឹមតែបង្កើនចំណេះដឹងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជួយឱ្យយើងមានទស្សនៈទូលំទូលាយ និងអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានល្អជាងមុន។ ទោះយ៉ាងណា បើគ្មានតម្រិះទេ ការអានអាចក្លាយជាការទទួលយកព័ត៌មានដោយគ្មានការត្រងត្រាប់ ដែលអាចនាំឱ្យមានការយល់ខុស។
តម្រិះ៖ គន្លឹះនៃការរៀនសូត្រប្រកបដោយគុណភាព
តម្រិះ (discernment) គឺជាសមត្ថភាពក្នុងការវិនិច្ឆ័យ ឬជ្រើសរើសព័ត៌មានដែលមានតម្លៃពិតប្រាកដ។ នៅពេលដែលយើងមានតម្រិះ ការអានមិនមែនជាការស្រូបយកគ្រប់យ៉ាងដោយគ្មានការគិតពិចារណានោះទេ ប៉ុន្តែជាការជ្រើសរើសអ្វីដែលស័ក្តិសមនឹងខ្លួនឯង។ ឧទាហរណ៍ បើយើងអានព័ត៌មានលើបណ្តាញសង្គម តម្រិះនឹងជួយឱ្យយើងសម្គាល់រវាងព័ត៌មានពិត និងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ (fake news)។
ពេលយើងមានតម្រិះ នោះការអាននឹងធ្វើឱ្យយើងកាន់តែស្រេកឃ្លានចំណេះដឹងបន្ថែម។ វាដូចជាវដ្តមួយ៖ ចំណេះដឹងដែលទទួលបានពីការអានធ្វើឱ្យយើងយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់ ហើយតម្រិះនឹងជំរុញឱ្យយើងស្វែងរកព័ត៌មានបន្ថែមដើម្បីបំពេញចន្លោះប្រហោង។
លោក Albert Einstein ធ្លាប់និយាយថា “ខ្ញុំកាន់តែរៀនច្រើន ខ្ញុំកាន់តែដឹងថាខ្ញុំដឹងតិច”។ នេះគឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ល្អនៃការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងចំណេះដឹង និងតម្រិះ ដែលនាំឱ្យមានការស្រេកឃ្លានរៀនសូត្រឥតឈប់ឈរ។
វិធីបង្កើតទម្លាប់អានដែលមានតម្រិះ
ដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការអាន យើងត្រូវបង្កើតទម្លាប់ដែលមានប្រសិទ្ធភាព។ នេះគឺជាគន្លឹះមួយចំនួន៖
- កំណត់គោលដៅច្បាស់លាស់៖ ចាប់ផ្តើមដោយការកំណត់ថាតើអ្នកចង់អានប៉ុន្មានទំព័រ ឬប៉ុន្មានសៀវភៅក្នុងមួយខែ។ ឧទាហរណ៍ អាន ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ។
- ជ្រើសរើសប្រភពដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត៖ ប្រើតម្រិះក្នុងការជ្រើសរើសសៀវភៅ ឬអត្ថបទពីប្រភពដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ដូចជា សៀវភៅពីអ្នកនិពន្ធល្បី ឬគេហទំព័រដែលមានការត្រួតពិនិត្យ។
- ធ្វើកំណត់ត្រា និងពិភាក្សា៖ ក្រោយពេលអាន សរសេរកំណត់ត្រាអំពីអ្វីដែលអ្នកបានរៀន ឬពិភាក្សាជាមួយមិត្តភក្តិដើម្បីពង្រឹងតម្រិះ។
- បង្កើតបរិយាកាសសមស្រប៖ រកកន្លែងស្ងាត់ និងពេលវេលាដែលស័ក្តិសម ដើម្បីផ្តោតអារម្មណ៍លើការអាន។
សរុបមក ពាក្យស្លោក “អានច្រើនធ្វើឱ្យកើនចំណេះ ពេលយើងមានតម្រិះ នោះរឹតតែធ្វើឱ្យយើងចង់ចេះបន្ថែម” គឺជាការរំឭកឱ្យយើងផ្តោតលើការរៀនសូត្រប្រកបដោយគុណភាព។
ការអានមិនត្រឹមតែបង្កើនចំណេះដឹងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនៅពេលរួមបញ្ចូលជាមួយតម្រិះ វានឹងជំរុញឱ្យយើងក្លាយជាមនុស្សដែលស្រេកឃ្លានចំណេះដឹងជានិច្ច។ បើអ្នកចង់ផ្លាស់ប្តូរជីវិតខ្លួនឯង សូមចាប់ផ្តើមពីការអានមួយទំព័រនៅថ្ងៃនេះទៅ!