ចិត្តវិទ្យានិយាយថា៖ ទោះបីឈឺចាប់ប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ថ្ងៃណាមួយអ្នកនឹងមើលក្រោយ និងដឹងថាការតស៊ូរបស់អ្នកបានផ្លាស់ប្តូរជីវិតអ្នកឱ្យកាន់តែប្រសើរ។
នេះគឺជាពាក្យសម្តីដែលគួរឱ្យលើកទឹកចិត្តមួយ ដែលត្រូវបានគេផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយនៅលើបណ្តាញសង្គម។ វាចង្អុលបង្ហាញពីគំនិតថា ការឈឺចាប់ ឬការតស៊ូនៅពេលបច្ចុប្បន្ន អាចនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរវិជ្ជមាននៅពេលអនាគត។ តាមចិត្តវិទ្យា គំនិតនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា «ការរីកចម្រើនក្រោយរបួស» ឬ Post-Traumatic Growth (PTG) ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរផ្លូវចិត្តវិជ្ជមានដែលកើតឡើងជាលទ្ធផលនៃការតស៊ូជាមួយនឹងបញ្ហាដ៏លំបាកនៅក្នុងជីវិត។ ទោះបីវាមិនមែនជាការធានាសម្រាប់គ្រប់គ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា មនុស្សជាច្រើនអាចរកឃើញភាពរឹងមាំថ្មី និងគោលបំណងជីវិតបន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់វិបត្តិ។ សូមឱ្យយើងស្វែងយល់បន្ថែមអំពីបាតុភូតនេះ។
តើការរីកចម្រើនក្រោយរបួសជាអ្វី?
ការរីកចម្រើនក្រោយរបួស (PTG) គឺជាការផ្លាស់ប្តូរវិជ្ជមាននៅក្នុងផ្នែកផ្លូវចិត្ត ដែលកើតឡើងដោយសារការតស៊ូជាមួយនឹងស្ថានភាពដ៏លំបាក ដូចជាការបាត់បង់មនុស្សជាទីស្រឡាញ់ ជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ឬវិបត្តិផ្សេងៗ។ មិនមែនគ្រាន់តែជាការស្តារឡើងវិញពីរបួសនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការរីកចម្រើនលើសពីស្ថានភាពដើម ដែលធ្វើឱ្យជីវិតកាន់តែមានន័យ។ តាមការស្រាវជ្រាវពីសមាគមចិត្តវិទ្យាអាមេរិក មនុស្សដែលឆ្លងកាត់ PTG ជារឿយៗរកឃើញភាពរឹងមាំផ្ទាល់ខ្លួនថ្មី និងការផ្តោតសំខាន់លើការជួយអ្នកដទៃ។ ឧទាហរណ៍ បន្ទាប់ពីវិបត្តិ អ្នកខ្លះអាចមានការដឹងគុណចំពោះជីវិតកាន់តែខ្លាំង ឬស្វែងរកផ្លូវថ្មីនៅក្នុងជីវិត។
តំបន់សំខាន់ៗនៃការរីកចម្រើន
តាមការស្រាវជ្រាវ ការរីកចម្រើនក្រោយរបួសតែងតែកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់មួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖
- ភាពរឹងមាំផ្ទាល់ខ្លួន៖ អ្នកដឹងថាខ្លួនឯងមានសមត្ថភាពឆ្លងកាត់បញ្ហាដ៏លំបាក ដែលធ្វើឱ្យអ្នកមានទំនុកចិត្តកាន់តែខ្ពស់។
- ទំនាក់ទំនងល្អជាងមុន៖ វិបត្តិអាចធ្វើឱ្យអ្នកដឹងគុណចំពោះមនុស្សជុំវិញខ្លួន និងពង្រឹងចំណងទាក់ទង។
- ការស្វែងរកផ្លូវថ្មី៖ អ្នកអាចរកឃើញឱកាសថ្មីៗ ដូចជាការផ្លាស់ប្តូរអាជីព ឬចំណង់ចំណូលចិត្តថ្មី។
- ការរីកចម្រើនខាងវិញ្ញាណ៖ មនុស្សខ្លះរកឃើញគោលបំណងជីវិត ឬជំនឿខាងវិញ្ញាណកាន់តែជ្រាលជ្រៅ។
- ការដឹងគុណចំពោះជីវិត៖ អ្នកចាប់ផ្តើមឱ្យតម្លៃលើរឿងតូចៗ និងរស់នៅដោយពេញចិត្តជាងមុន។
កត្តាដែលជំរុញការរីកចម្រើននេះ
មិនមែនគ្រប់គ្នាដែលឆ្លងកាត់វិបត្តិសុទ្ធតែទទួលបាន PTG នោះទេ ប៉ុន្តែមានកត្តាខ្លះដែលអាចជួយ៖
- ការចែករំលែកអារម្មណ៍អវិជ្ជមាន៖ និយាយចេញពីអ្វីដែលឈឺចាប់ ដើម្បីដំណើរការវា។
- ការគិតវិភាគ៖ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីបទពិសោធន៍ និងរកន័យពីវា។
- យុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយវិជ្ជមាន៖ ដូចជាការស្វែងរកការគាំទ្រ ឬការផ្តោតលើផ្នែកវិជ្ជមាន។ ការគិតតាមទស្សនៈអត្ថិភាព ដែលសួរពីន័យនៃវិបត្តិ ក៏អាចនាំទៅរកការរីកចម្រើនផងដែរ។
ដំបូន្មានដើម្បីជំរុញការរីកចម្រើន
បើអ្នកកំពុងតស៊ូជាមួយបញ្ហា សូមសាកល្បងវិធីទាំងនេះ៖
- សរសេរកំណត់ហេតុអំពីបទពិសោធន៍របស់អ្នក ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំង។
- ស្វែងរកការគាំទ្រពីមិត្តភក្តិ ឬអ្នកជំនាញ។
- ផ្តោតលើផ្នែកវិជ្ជមានដែលអ្នកបានរៀនពីវិបត្តិ។
- សាកល្បងសកម្មភាពថ្មីៗដើម្បីស្វែងរកគោលបំណងថ្មី។
សរុបមក ទោះបីការឈឺចាប់នៅពេលនេះហាក់ដូចជាមិនអាចទ្រាំទ្របាន ប៉ុន្តែតាមចិត្តវិទ្យា វាអាចជាច្រកទ្វារទៅកាន់ការផ្លាស់ប្តូរវិជ្ជមាន។ ចងចាំថា ការតស៊ូរបស់អ្នកអាចធ្វើឱ្យអ្នកក្លាយជាមនុស្សល្អជាងមុន។ បើអ្នកត្រូវការជំនួយ សូមពិគ្រោះជាមួយអ្នកជំនាញផ្លូវចិត្ត។
