តម្លៃនៃយន្តហោះចម្បាំង F-16 Fighting Falcon

យន្តហោះចម្បាំង F-16 Fighting Falcon គឺជាយន្តហោះចម្បាំងពហុគោលបំណង (multirole fighter) ដ៏ល្បីល្បាញ និងប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ត្រូវបានរចនាដំបូងដោយក្រុមហ៊ុន General Dynamics (បច្ចុប្បន្នជាផ្នែកមួយនៃ Lockheed Martin) នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ វាបានក្លាយជាយន្តហោះសំខាន់សម្រាប់កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសជាង ២៥ ផ្សេងទៀត។ អត្ថបទនេះនឹងពន្យល់អំពីតម្លៃនៃយន្តហោះ F-16 ដែលប្រែប្រួលទៅតាមម៉ូដែល និងកញ្ចប់សេវាកម្ម ព្រមទាំងផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពទូទៅអំពីកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលលើតម្លៃ។

តម្លៃនៃយន្តហោះ F-16

តម្លៃនៃយន្តហោះ F-16 ប្រែប្រួលអាស្រ័យលើម៉ូដែល (variants) និងកញ្ចប់សេវាកម្ម (ដូចជាអាវុធ បរិក្ខារ ការបណ្តុះបណ្តាល និងការថែទាំ)។ ខាងក្រោមនេះជាទិដ្ឋភាពទូទៅនៃតម្លៃ៖

១. តម្លៃមូលដ្ឋាន (Flyaway Cost)

• F-16C/D (ទសវត្សរ៍ ១៩៨០-១៩៩០)៖ នៅទសវត្សរ៍ ១៩៨០ តម្លៃមូលដ្ឋាននៃ F-16C/D គឺប្រហែល ១៨.៨ លានដុល្លារ (សមមូលប្រហែល ៧៥.៨ លានដុល្លារនៅឆ្នាំ ២០២៤ ដោយគិតពីអតិផរណា)។
• F-16 Block 70/72 (ម៉ូដែលទំនើបបំផុត)៖ ម៉ូដែលទំនើបបំផុតនេះ ដែលរួមបញ្ចូលបច្ចេកវិទ្យារ៉ាដា AESA និងបរិក្ខារទំនើបផ្សេងទៀត មានតម្លៃមូលដ្ឋានចន្លោះពី ៦០ ទៅ ៨០ លានដុល្លារ ក្នុងមួយគ្រឿង។ ទោះជាយ៉ាងណា នៅពេលបញ្ចូលកញ្ចប់សេវាកម្មពេញលេញ (អាវុធ ការបណ្តុះបណ្តាល និងសេវាកម្មថែទាំ) តម្លៃអាចកើនឡើងខ្ពស់។ ឧទាហរណ៍ កិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ហ្វីលីពីនសម្រាប់ F-16 Block 70/72 ចំនួន ២០ គ្រឿងមានតម្លៃ ៥.៥៨ ពាន់លានដុល្លារ ដែលស្មើនឹងប្រហែល ២៧៩ លានដុល្លារក្នុងមួយគ្រឿង នៅពេលរាប់បញ្ចូលអាវុធ និងសេវាកម្មផ្សេងទៀត។
ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

២. តម្លៃសម្រាប់ទីផ្សារអន្តរជាតិ

• កិច្ចព្រមព្រៀងធំៗ៖ តម្លៃនៃ F-16 អាចប្រែប្រួលអាស្រ័យលើកិច្ចសន្យា និងប្រទេសទិញ។ ឧទាហរណ៍៖
  • ឥណ្ឌា (F-16IN)៖ កិច្ចព្រមព្រៀងសម្រាប់ ២០០ គ្រឿង មានតម្លៃប៉ាន់ស្មានចន្លោះ ១៣-១៥ ពាន់លានដុល្លារ ឬប្រហែល ៧៥ លានដុល្លារក្នុងមួយគ្រឿង។
  • តៃវ៉ាន់ (F-16V)៖ កិច្ចព្រមព្រៀងសម្រាប់ ៦៦ គ្រឿង មានតម្លៃ ៨ ពាន់លានដុល្លារ ឬប្រហែល ៧០ លានដុល្លារក្នុងមួយគ្រឿង (រួមបញ្ចូលសេវាកម្ម)។
  ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម
  • តួកគី៖ ការទិញ F-16 Block 70 ចំនួន ៤០ គ្រឿង មានតម្លៃប្រហែល ៧ ពាន់លានដុល្លារ ឬ ១៧៥ លានដុល្លារក្នុងមួយគ្រឿង។
ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម
• ការលក់ជាមួយនឹងការឧបត្ថម្ភ៖ ក្នុងករណីខ្លះ ដូចជាការលក់ទៅឱ្យប៉ាគីស្ថាន សហរដ្ឋអាមេរិកអាចផ្តល់ការឧបត្ថម្ភផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ (ឧ. ៦១% នៃតម្លៃត្រូវបានឧបត្ថម្ភ) ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃសម្រាប់ប្រទេសទិញថោកជាង។

៣. តម្លៃសម្រាប់ជនស៊ីវិល

• ទោះបីជា F-16 ជាយន្តហោះយោធាក៏ដោយ ក៏មានទីផ្សារសម្រាប់ជនស៊ីវិលសម្រាប់ម៉ូដែលដែលត្រូវបានដកអាវុធចេញ (demilitarized)។ ឧទាហរណ៍ នៅឆ្នាំ ២០១៩ យន្តហោះ F-16A/B Block 15 Mid-Life Update (MLU) ត្រូវបានដាក់លក់នៅរដ្ឋផ្លរីដា សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងតម្លៃ ៨.៥ លានដុល្លារ។ ទោះជាយ៉ាងណា យន្តហោះទាំងនេះត្រូវបានកែប្រែដើម្បីឱ្យសមស្របសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ដោយជនស៊ីវិល ដោយគ្មានប្រព័ន្ធអាវុធ ឬឧបករណ៍ផ្សេងទៀត។
ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

៤. ការចំណាយលើការថែទាំ

• ការចំណាយក្នុងមួយម៉ោងហោះហើរ៖ ការហោះហើរយន្តហោះ F-16 មានតម្លៃប្រហែល ២៧,០០០ ដុល្លារក្នុងមួយម៉ោង ដោយសារតែការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ និងការថែទាំ។ រៀងរាល់ម៉ោងហោះហើរមួយ តម្រូវឱ្យមានការថែទាំរយៈពេល ១៦ ម៉ោង។
• ការចំណាយប្រចាំឆ្នាំ៖ អ្នកវិភាគការពារជាតិប៉ាន់ស្មានថា ការថែទាំ F-16 មានតម្លៃប្រហែល ១០ លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ក្នុងមួយគ្រឿង។
ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម
• ម៉ាស៊ីន៖ ម៉ាស៊ីន Pratt & Whitney F100 ដែលប្រើក្នុង F-16 មានតម្លៃប្រហែល ៣.៦ លានដុល្លារ ក្នុងមួយគ្រឿង ដោយផ្អែកលើកិច្ចសន្យាជាមួយប៉ាគីស្ថានសម្រាប់ ៦០ ម៉ាស៊ីនក្នុងតម្លៃ ២២០ លានដុល្លារ។

កត្តាដែលជះឥទ្ធិពលលើតម្លៃ

1. ម៉ូដែល និងការធ្វើឱ្យទាន់សម័យ៖ ម៉ូដែលចាស់ៗដូចជា F-16A/B មានតម្លៃទាបជាងម៉ូដែលទំនើបដូចជា F-16V ឬ Block 70/72 ដែលមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើបដូចជារ៉ាដា AN/APG-83 AESA និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងអាវុធ។
2. កញ្ចប់សេវាកម្ម៖ កិច្ចសន្យាជាច្រើនរួមបញ្ចូលអាវុធ (ឧ. មីស៊ីល AIM-120, AIM-9X, និងគ្រាប់បែក) ការបណ្តុះបណ្តាលអ្នកបើកបរ និងសេវាកម្មថែទាំ ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃសរុបកើនឡើង។
3. ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច៖ ការប្រែប្រួលនៃតម្លៃវត្ថុធាតុដើម (ឧ. ទីតានីញ៉ូម អាលុយមីញ៉ូម) និងការរំខានខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ (ឧ. ដោយសារសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន) បានជះឥទ្ធិពលលើតម្លៃផលិតកម្ម។
4. ការចរចា និងការឧបត្ថម្ភ៖ ប្រទេសខ្លះទទួលបានការបញ្ចុះតម្លៃ ឬការឧបត្ថម្ភពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃសម្រាប់ប្រទេសទាំងនោះថោកជាង។

ការប្រៀបធៀបជាមួយយន្តហោះផ្សេងទៀត

• F-35 Lightning II៖ តម្លៃមូលដ្ឋាននៃ F-35A គឺប្រហែល ៨២.៥ លានដុល្លារ ខណៈ F-35B និង F-35C មានតម្លៃ ១០៩ លានដុល្លារ និង ១០២.១ លានដុល្លារ រៀងគ្នា។ F-35 គឺជាយន្តហោះជំនាន់ទី៥ ដែលមានបច្ចេកវិទ្យាលាក់សញ្ញា (stealth) ប៉ុន្តែមានតម្លៃថ្លៃជាង F-16។
• F-15EX Eagle II៖ មានតម្លៃប្រហែល ១៥០ លានដុល្លារ ក្នុងមួយគ្រឿង ដែលថ្លៃជាង F-16 ដោយសារតែសមត្ថភាពផ្ទុកអាវុធ និងល្បឿនខ្ពស់ជាង (Mach 2.5)។
• MiG-29៖ យន្តហោះរបស់រុស្ស៊ីនេះមានតម្លៃទាបជាង F-16 នៅទសវត្សរ៍ ១៩៨០ ប៉ុន្តែមានបច្ចេកវិទ្យាចាស់ជាង។

ហេតុអ្វីបានជា F-16 នៅតែពេញនិយម?

• តម្លៃសមរម្យ៖ បើប្រៀបធៀបជាមួយយន្តហោះជំនាន់ទី៥ ដូចជា F-35 ឬ F-22 (តម្លៃ ១៤៣-៣៥០ លានដុល្លារ) F-16 មានតម្លៃទាបជាង និងស័ក្តិសមសម្រាប់ប្រទេសដែលមានថវិកាមានកម្រិត។
• ភាពបត់បែន៖ F-16 អាចបំពេញបេសកកម្មចម្រុះ ដូចជាការប្រយុទ្ធនៅលើអាកាស ការវាយប្រហារលើដី និងការល្បាតសមុទ្រ។
• ភាពអាចជឿជាក់បាន៖ ជាមួយនឹងការផលិតជាង ៤,៦០០ គ្រឿង និងប្រតិបត្តិការនៅទូទាំងពិភពលោក F-16 មានកំណត់ត្រាបទពិសោធន៍ដ៏រឹងមាំ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

តម្លៃនៃយន្តហោះ F-16 Fighting Falcon អាចប្រែប្រួលចាប់ពី ១២.៧ លានដុល្លារ (សម្រាប់ម៉ូដែលចាស់ដែលត្រូវបានដកអាវុធ) ដល់ ២៧៩ លានដុល្លារក្នុងមួយគ្រឿង (សម្រាប់ម៉ូដែល Block 70/72 ដែលរួមបញ្ចូលកញ្ចប់សេវាកម្មពេញលេញ)។ ការចំណាយលើការថែទាំ និងប្រតិបត្តិការក៏ជាកត្តាសំខាន់ ដោយមានតម្លៃប្រហែល ២៧,០០៦ ដុល្លារក្នុងមួយម៉ោងហោះហើរ និង ១០ លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំសម្រាប់ការថែទាំ។ ទោះបីជាមានតម្លៃខ្ពស់ ក៏ F-16 នៅតែជាជម្រើសដ៏ពេញនិយមសម្រាប់ប្រទេសជាច្រើន ដោយសារតែភាពបត់បែន ភាពអាចជឿជាក់បាន និងតម្លៃសមរម្យបើប្រៀបធៀបជាមួយយន្តហោះជំនាន់ទី៥។ តើអ្នកគិតថាតម្លៃនៃ F-16 សមនឹងសមត្ថភាពរបស់វាឬទេ? សូមចែករំលែកគំនិតរបស់អ្នក!