នៅក្នុងរូបរាងរបស់មនុស្ស ត្រចៀក មាត់ និងភ្នែក គឺជាអារម្មណ៍សំខាន់ទាំង៣។ នៅពេលដែលយើងរៀន “បណ្តុះ” កន្លែងទាំងបីនេះ យើងក៏កំពុងបន្សុទ្ធព្រលឹងរបស់យើង និងបណ្តុះគុណភាពជីវិតរបស់យើងផងដែរ។
១.ត្រចៀកស្តាប់ – ឫសគល់នៃការយល់ដឹង
បុរាណបានពោលថា៖ «អ្នកចេះនិយាយអាចឈ្នះចិត្តមនុស្ស ប៉ុន្តែអ្នកចេះស្តាប់អាចរក្សាចិត្តមនុស្សបាន»។
ការស្តាប់មិនមែនជាការរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ ហើយរង់ចាំដល់វេនអ្នកនិយាយនោះទេ គឺនៅស្ងៀមទាំងស្រុងក្នុងការសន្ទនា ប៉ុន្តែជាការយកចិត្តទុកដាក់ ការយល់ចិត្ត និងឆន្ទៈក្នុងការយល់ពីរឿងរ៉ាវរបស់អ្នកដទៃ។ មនុស្សដែលមានភាពវៃឆ្លាតខាងផ្លូវអារម្មណ៍ខ្ពស់ និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងប្រកបដោយជំនាញ ច្រើនតែជាអ្នកដែលចេះស្តាប់មុននឹងឆ្លើយតប។ ពួកគេនឹងដឹងយ៉ាងច្បាស់នូវអ្វីដែលអ្នកដទៃត្រូវការ ជាជាងចង់និយាយពីអ្វីដែលពួកគេគិត។
អ្នកស្តាប់ល្អច្រើនតែនិយាយតិច ប៉ុន្តែរាល់ពាក្យដែលគេនិយាយគឺត្រង់ចំនុច មិនច្របូកច្របល់។ ពាក្យសម្ដីរបស់ពួកគេមានការគិតគូរ មានទម្ងន់ និងធ្វើឲ្យអ្នកដទៃគោរព។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកដែលចេះតែនិយាយមិនចេះចប់ ច្រើនតែនាំមកនូវសម្ពាធ និងចម្ងាយ។
មនុស្សម្នាក់ដែលមានចិត្តចង់ស្តាប់ មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យអ្នកដទៃស្រលាញ់ ជឿជាក់ និងបើកចំហប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងងាយស្រលាញ់ និងជឿជាក់ទៀតផង។ ពួកគេឈ្នះចិត្តមនុស្សមិនមែនដោយពាក្យផ្កាទេ ប៉ុន្តែដោយភាពស្មោះត្រង់ និងភាពស្ងៀមស្ងាត់ដ៏មានតម្លៃ។
២.មាត់ដែលចេះនិយាយពាក្យល្អ – គន្លឹះនៃកម្មផលល្អ
ពាក្យសម្តីជាដាវមុខពីរ៖ អាចព្យាបាលបាន ប៉ុន្តែវាក៏អាចធ្វើឲ្យមានការឈឺចាប់ខ្លាំងដែរ។ ដូច្នេះហើយ អ្នកត្រូវគិតពីរដងមុននឹងនិយាយ ហើយគិតឲ្យបានច្បាស់អំពីអ្វីដែលអ្នកនិយាយ។
បុគ្គលចេះ “បណ្តុះមាត់” គឺបុគ្គលដែលតែងតែពិចារណាមុន និងក្រោយប្រយោគនីមួយៗ ជៀសវាងនិយាយពាក្យដែលធ្វើឲ្យអ្នកដទៃឈឺចាប់ ជាពិសេសខឹង។ ពាក្យព្យាបាទគឺជាការបំភាន់នៃអារម្មណ៍អវិជ្ជមាន ហើយប្រសិនបើយើងបោះបង់ចោលនូវថាមពលអវិជ្ជមានទាំងនោះ ជីវិតនឹងកាន់តែងាយស្រួលដោយធម្មជាតិ។
មនុស្សឆ្លាតនឹងយល់ថា វាមិនតែងតែចាំបាច់ក្នុងការជជែកតវ៉ា ពន្យល់ ឬ បញ្ចេញមតិនោះទេ។ ពួកគេដឹងថាពេលណាត្រូវនិយាយ និងពេលណាត្រូវស្ងាត់។ មាត់និយាយពាក្យល្អ ចិត្តស្ងប់ ជីវិតនឹងមានសេចក្ដីសុខច្រើន ។
៣.ភ្នែកមិនមើលងាយអ្នកដទៃ – ឫសគល់នៃការគោរព
ភ្នែកមិនត្រឹមតែសម្រាប់មើលឃើញប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងឆ្លុះបញ្ចាំងពីទិដ្ឋភាពខាងក្នុងផងដែរ – របៀបដែលយើងយល់ឃើញពិភពលោក និងមនុស្សជុំវិញខ្លួនយើង។
នៅពេលដែលយើងមើលអ្នកដទៃដោយការគោរព ដោយមិនគិតពីទ្រព្យសម្បត្តិ ឋានៈ ឬ ការអប់រំ ប្រព្រឹត្តចំពោះមនុស្សគ្រប់រូបដោយសមភាព ស្មោះត្រង់ និងសប្បុរស នោះអ្នកដ៏ទៃនឹងមានអារម្មណ៍ថាមានសុច្ឆន្ទៈ និងការគោរពនោះ។ ការគោរពអ្នកដទៃគឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុតក្នុងការកសាងទំនាក់ទំនងដ៏ស្ថិតស្ថេរ និងប្រមូលពរជ័យ។ ផ្ទុយទៅវិញ ការប្រើក្រសែរភ្នែកមើលងាយ ពេលខ្លះអាចសម្លាប់មនុស្សដោយប្រយោល។
អ្នកអាចមើលទៅគ្រួសារដែលមានសុភមង្គលភ្លាមៗ យើងអាចសម្គាល់បានយ៉ាងងាយស្រួលថាពួកគេរស់នៅជាមួយគ្នាដោយការគោរព។ ពួកគេសម្លឹងមើលគ្នាទៅវិញទៅមកដោយភ្នែកអធ្យាស្រ័យ តែងតែឱ្យតម្លៃមនុស្សជាទីស្រលាញ់របស់ពួកគេ។ ការមានដៃគូបែបនេះប្រាកដជានាំមកនូវសុភមង្គលយូរអង្វែង៕