អ្នកចិត្តសាស្រ្ត Martin Seligman ដែលជាបិតានៃចិត្តវិទ្យាវិជ្ជមាន បានសន្មតថា ៦០% នៃសុភមង្គលរបស់មនុស្សកើតចេញពីហ្សែន និងកាលៈទេសៈ ហើយ ៤០% ទៀតកើតចេញពីជម្រើសរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ក៏ដូចជារបៀបប្រឈមមុខនឹងស្ថានភាពលំបាក។ នេះជាលក្ខណៈទូទៅទាំង ១០ ចំណុចដែលជាការសង្ខេបនៃបទពិសោធន៍ និងទម្លាប់របស់មនុស្សដែលមានសុភមង្គល បើអ្នកមានលក្ខណៈទាំងនេះ នោះអ្នកក៏ជាមនុស្សរីករាយច្រើននៅក្នុងជីវិត។
១. រស់នៅដោយវិជ្ជមាន និងសប្បាយរីករាយ
មនុស្សដែលមានសុភមង្គលបំផុតក្នុងពិភពលោកដឹងពីរបៀបបញ្ឈប់ និងរស់នៅយ៉ាងពេញលេញក្នុងបច្ចុប្បន្នកាល។ ពួកគេមានភាពយឺតយ៉ាវ ផ្តោតអារម្មណ៍ និងមិនយកចិត្តទុកដាក់លើអ្វីផ្សេងទៀត លើកលែងតែអ្វីដែលត្រឹមត្រូវនៅចំពោះមុខភ្នែករបស់ពួកគេ។ ពួកគេដឹងថារាល់ពេលនៅក្នុងជីវិតគឺសំខាន់ ហើយពួកគេត្រូវភ្លក្សរសជាតិវាទាំងអស់។ ទោះបីជាស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាកបំផុតក៏ដោយ ក៏ពួកគេមិនព្យាយាមគេចចេញដែរ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ ចូរស្វែងរកអ្វីដែលស្រស់ស្អាត និងវិជ្ជមានដើម្បីទន្ទឹងរង់ចាំ ពួកគេរស់នៅដោយសុទិដ្ឋិនិយម និងសប្បាយរីករាយ។
២. ពួកគេដឹងពីរបៀបសុបិន
មានក្តីសុបិន គឺត្រូវមានក្តីសង្ឃឹម វាមិនចាំបាច់ជាសុបិនធំនោះទេ គ្រាន់តែជាសុបិនតូចមួយ គឺគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីជួយអ្នកឱ្យស្វែងរកសុភមង្គល ស្វែងរកយុថ្កា និងក្ដីរីករាយក្នុងភាពមិនអនុគ្រោះ។ បើគ្មានអនាគតដែលត្រូវទន្ទឹងរង់ចាំទេ អតីតកាលគឺជារឿងតែមួយគត់ដែលយើងអាចមើលបាន។ មិនថាសុបិនរបស់អ្នកចង់ធ្វើដំណើរជុំវិញពិភពលោក ចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម ឬរៀនភាសាថ្មីនោះទេ ការមានក្តីសុបិន្តគឺជារឿងសំខាន់បំផុតមួយ ដើម្បីរក្សាសុទិដ្ឋិនិយមនៅពេលដែលអ្វីៗកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ។
គំនិតនៃការរស់នៅដោយមានគោលបំណង គឺមានប្រជាប្រិយភាព ជាពិសេសនៅអាស៊ីបូព៌ានៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន។ ជនជាតិជប៉ុនមានគំនិតមួយហៅថា “ikigai” ដែលបកប្រែថា “ហេតុផលដែលអ្នកក្រោកពីដំណេករាល់ព្រឹក” ។ ពេលសិក្សាអំពីមនុស្សដែលមានសុភមង្គលបំផុត និងអាយុវែងបំផុតមួយចំនួន ពួកគេសុទ្ធតែមានហេតុផលដូចគ្នា។
៣. មានភាពអត់ធ្មត់
មនុស្សជាច្រើនចង់ប្រែក្លាយសុបិនរបស់ពួកគេ ឱ្យក្លាយជាការពិតយ៉ាងឆាប់រហ័ស ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្តីសុបិនកាន់តែធំ ការអត់ធ្មត់របស់អ្នកគឺកាន់តែខ្ពស់។ មនុស្សដែលមានសុភមង្គលសុខចិត្តរង់ចាំរង្វាន់ ហើយផ្ដោតលើការធ្វើដំណើរ ថាតើពួកគេបានមកដល់ឆ្ងាយប៉ុនណា និងអ្វីដែលនៅខាងមុខ។ ដោយសារតែដំណើរការនៃការស្វែងរកក្តីសុបិនរបស់អ្នក គឺជាដំណើរស្វែងរកអ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍។ មនុស្សដែលមានសុភមង្គលយល់ថា រឿងល្អៗក្នុងជីវិតកើតមានចំពោះតែអ្នកដែលអត់ធ្មត់ ហើយអាចនៅជាប់បានយូរ។
៤. ដើរលេងជាមួយមនុស្សរីករាយ
ដូចដែល Jim Rohn ធ្លាប់បាននិយាយថា “អ្នកគឺជាមនុស្សជាមធ្យម ៥ នាក់នៅជុំវិញអ្នក” ។ មនុស្សដែលអ្នករស់នៅជាមួយ និងដើរលេងជាមួយមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើរបៀបដែលអ្នកគិត មានអារម្មណ៍ និងទិសដៅក្នុងជីវិត។ វាអាចស្តាប់ទៅដូចជាពិបាក ប៉ុន្តែត្រូវបែកគ្នាជាមួយមនុស្សអវិជ្ជមានក្នុងជីវិតរបស់អ្នក ប្រសិនបើអ្នកចង់រីករាយជាងនេះ។ មានសុភាសិតមួយឃ្លាបានពោលថា៖ «ជិតទឹកខ្មៅងងឹត ជិតទឹកថ្លាគឺភ្លឺ»។ ប្រសិនបើអ្នកត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយមនុស្សដែលមិនសប្បាយចិត្ត នោះឱកាសដែលអ្នកក៏នឹងមិនសប្បាយចិត្តដែរ។ អ្នកមិនចាំបាច់លួងពួកគេអំពីរឿងនេះទេ វាគ្រាន់តែថាអ្នកគួរតែចំណាយពេលតិចជាមួយពួកគេ ទើបអ្នកអាចផ្តោតលើការកែលម្អខ្លួនឯង។
៥. រីករាយនឹងពេលវេលា
ពេលដែលអ្នកស្រូបក្លិនផ្កាកុលាប អាចជួយអ្នកបង្កើនសុភមង្គលក្នុងជីវិត។ នៅពេលអ្នករីករាយនឹងពេលវេលាតូចៗ មិនថាល្អ ឬអាក្រក់ អ្នកកាន់តែដឹងពីអ្វីដែលកំពុងកើតឡើងនៅជុំវិញអ្នក។ មនុស្សដែលមានសុភមង្គលបំផុតផ្តោតលើអ្វីដែលពួកគេអាចគ្រប់គ្រងបាន និងអាចជ្រើសរើសដើម្បីរីករាយក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន មិនថាបញ្ហាទាំងនេះពួកគេអាចយកឈ្នះបានឬអត់នោះទេ។
៦. រៀនសូត្រគ្មានដែនកំណត់
ទោះបីជាគាត់មានជំងឺក៏ដោយ រូបវិទូ Stephen Hawking នៅតែបង្កើតរបកគំហើញវិទ្យាសាស្ត្រដ៏អស្ចារ្យ។ គាត់ថែមទាំងបានរកឃើញវិធីមួយដើម្បីប្រាប់ពិភពលោកអំពីការរកឃើញរបស់គាត់។ ដូច Hawking មនុស្សដែលមានសុភមង្គលសុទ្ធតែមានរឿងតែមួយ។ ពួកគេជាអ្នកសិក្សាពេញមួយជីវិត អានសៀវភៅឥតឈប់ឈរ ស្វែងយល់ពីវប្បធម៌ផ្សេងៗ រៀនភាសាថ្មី វាជាដំណើរការបន្តបន្ទាប់ពីគ្មានការអភិវឌ្ឍក៏គ្មានជីវិតដែរ។
៧. ដឹងពីរបៀបគ្រប់គ្រងភាពមិនស្រួល
យោងតាមអ្នកចិត្តសាស្រ្ត Peter Kramer ភាពធន់ គឺផ្ទុយពីជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ មនុស្សរីករាយដឹងពីរបៀបត្រលប់មកវិញបន្ទាប់ពីបរាជ័យ។ ភាពអត់ធ្មត់ គឺជាជំហានឆ្ពោះទៅរកភាពលំបាកដែលមិនអាចចៀសបាន ដែលមនុស្សគ្រប់គ្នានឹងត្រូវប្រឈមមុខ។ សុភាសិតជប៉ុនមួយពោលថា “ដួល៧ដង ក្រោកឡើង៨ដង”។
៨. ផ្តល់ឱ្យច្រើនជាងពួកគេទទួលបាន
ដោយសារតែមនុស្សដែលមានសុភមង្គលរស់នៅក្នុងពិភពដ៏សម្បូរបែប ដែលតែងតែមានឱកាសច្រើនក្នុងការចាប់យក និងចូលចិត្តចែករំលែក ពួកគេតែងតែផ្តល់ឱ្យនៅពេលដែលពួកគេអាចធ្វើបាន។ មនុស្សដែលមានសុភមង្គលយល់ថា នេះពិតជាធ្វើឱ្យពួកគេសប្បាយចិត្តជាង។
៩. ចំណាយប្រាក់លើបទពិសោធន៍ ជំនួសឱ្យវត្ថុសម្ភារៈ
ឡានដែលអ្នកទើបតែទិញ នឹងបាត់បង់តម្លៃនៅពេលអ្នកបើកវា ប៉ុន្តែបទពិសោធន៍គឺជាការចងចាំដែលនឹងស្ថិតស្ថេរពេញមួយជីវិត។ មនុស្សដែលមានសុភមង្គលនឹងដឹងថា ជំនួសឱ្យការរីករាយនឹងជីវិតដ៏ប្រណិត ឬជាម្ចាស់រថយន្តទំនើបថ្លៃៗ ពួកគេនឹងចំណាយប្រាក់ដើម្បីធ្វើដំណើរជុំវិញពិភពលោក ហើយរីករាយនឹងជីវិតដ៏សុខស្រួល និងបទពិសោធន៍ដ៏មានតម្លៃ។
១០. យកពេលវេលាសម្រាប់ខ្លួនឯង
ការនិយាយថា “ព្រម” ចំពោះអ្វីគ្រប់យ៉ាងនឹងបំផ្លាញជីវិតរបស់អ្នក។ ចំណាយពេលសម្រាក សម្រាក រៀនអ្វីថ្មីៗ។ មនុស្សដែលមានសុភមង្គលមិនអាចយល់ស្របនឹងអ្វីគ្រប់យ៉ាងគ្រប់ពេលនោះទេ។ ពួកគេដឹងពីរបៀបកំណត់ព្រំដែនច្បាស់លាស់ ចេះបត់បែន ក៏ចេះបដិសេធ ដើម្បីទុកពេលវេលាខ្លះសម្រាប់ខ្លួនឯង មិនមែនចេះតែផ្ដល់ឱ្យអ្នកដទៃនោះឡើយ៕