ប្រយ័ត្នពាក្យសម្ងាត់របស់អ្នក! ១០ ចំណុចដែលធ្វើឱ្យងាយបាត់គណនី និងវិធីការពារខ្លួន

ពាក្យសម្ងាត់មិនត្រូវបានរក្សាទុកជាអក្សរធម្មតាក្នុងប្រព័ន្ធល្អទេ។ គេបម្លែងវាទៅជាលេខកូដពិសេស ហៅថា hashing។ ប៉ុន្តែបើពាក្យសម្ងាត់ខ្សោយ ឬអ្នកប្រើប្រាស់មិនប្រយ័ត្ន អ្នកដទៃនៅតែអាចចូលគណនីបាន។

កុំខ្លាចរហូតដល់មិនហ៊ានប្រើអ៊ីនធឺណិត។ គ្រាន់តែចេះការពារខ្លួនឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។

១០. ប្រើ Wi-Fi សាធារណៈដោយគ្មានការការពារ

Wi-Fi ឥតគិតថ្លៃនៅភោជនីយដ្ឋាន ផ្សារ ឬសណ្ឋាគារ អាចមានអ្នកដទៃមើលទិន្នន័យដែលអ្នកផ្ញើ។

វិធីការពារ

• កុំចូលគណនីធនាគារ តាម Wi-Fi សាធារណៈ
• បើចាំបាច់ប្រើ សូមបើក VPN
ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម
• ប្រើទិន្នន័យទូរសព្ទ សម្រាប់រឿងសំខាន់

៩. Wi-Fi ផ្ទះខ្សោយសុវត្ថិភាព

បើរ៉ោតទ័រផ្ទះនៅប្រើលេខសម្ងាត់ងាយទាយ ឬប្រព័ន្ធចាស់ អ្នកដទៃអាចចូលបណ្តាញផ្ទះបាន។

វិធីការពារ

• ប្រើ WPA2 ឬ WPA3 កុំប្រើ WEP
ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម
• ដាក់ពាក្យសម្ងាត់ Wi-Fi វែង និងពិបាកទាយ
• បិទ WPS បើមិនចាំបាច់
ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម
• ប្តូរពាក្យសម្ងាត់ចូលទំព័ររ៉ោតទ័រពីលេខដើម

៨. ចូលគេហទំព័រគ្មានសុវត្ថិភាព

គេហទំព័រល្អត្រូវមាន HTTPS។ បើជាគេហទំព័រធនាគារ ឬទូទាត់លុយ ត្រូវមើលឱ្យច្បាស់ថាជាគេហទំព័រពិត។

វិធីការពារ

• មើលថាមានសញ្ញាសោ និងអាសយដ្ឋានចាប់ផ្តើមដោយ https://
• កុំចុចតំណក្នុងសារ ឬអ៊ីមែលងាយៗ
• វាយអាសយដ្ឋានធនាគារដោយខ្លួនឯង

៧. ដំឡើងកម្មវិធីមិនស្គាល់

កម្មវិធីក្លែងក្លាយអាចលួចពាក្យសម្ងាត់ មើលអេក្រង់ ឬដំណើរការក្នុងទូរសព្ទដោយសម្ងាត់។

វិធីការពារ

• ទាញកម្មវិធីពី App Store, Google Play ឬគេហទំព័រផ្លូវការ
• កុំអនុញ្ញាតសិទ្ធិច្រើនហួស
• ប្រើកម្មវិធីប្រឆាំងមេរោគ និងស្កេនពេលសង្ស័យ

៦. ភ្ជាប់គណនីហ្វេសប៊ុក ឬ Google ទៅកម្មវិធីចម្លែក

បើអនុញ្ញាតឱ្យកម្មវិធីមិនស្គាល់ចូលគណនីសង្គម វាអាចអានព័ត៌មាន ផ្ញើសារ ឬលួចទិន្នន័យ។

វិធីការពារ

• ភ្ជាប់តែកម្មវិធីដែលជឿទុកចិត្ត
• ពិនិត្យកម្មវិធីដែលបានភ្ជាប់រួច នៅក្នុងការកំណត់គណនី
• ដកចេញកម្មវិធីដែលមិនប្រើ

៥. ពឹងលើសារ SMS តែមួយមុខ

លេខទូរសព្ទមានប្រយោជន៍សម្រាប់សុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែសារ SMS អាចត្រូវបានបញ្ឆិត។ កុំគិតថាមានលេខទូរសព្ទហើយគ្រប់គ្រាន់។

វិធីការពារ

• បើកការផ្ទៀងផ្ទាត់ពីរชั้น (2FA)
• ប្រើកម្មវិធីផ្ទៀងផ្ទាត់ដូចជា Google Authenticator ឬ passkey បើមាន
• កុំផ្តល់លេខកូដ OTP ឱ្យនរណាម្នាក់

៤. មិនធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទូរសព្ទ និងកុំព្យូទ័រ

ប្រព័ន្ធចាស់មានចន្លោះខ្សោយដែលគេស្គាល់រួចហើយ។ Windows XP និងប្រព័ន្ធហួសសម័យ មិនមានការការពារថ្មីទៀតទេ។

វិធីការពារ

• បើកការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពស្វ័យប្រវត្តិ
• កុំប្រើប្រព័ន្ធដែលក្រុមហ៊ុនលែងជួយ
• ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពកម្មវិធីផងដែរ

៣. បើកតំណ និងឯកសារគ្រប់យ៉ាង

វិធីដែលនៅតែបានផលច្រើនបំផុត គឺសារក្លែងក្លាយ។ អ្នកខ្លះផ្ញើអ៊ីមែល ឬសារ Telegram មើលទៅដូចធនាគារ ប៉ូលីស ឬមិត្តភក្តិ។

វិធីការពារ

• កុំបើកឯកសារភ្ជាប់ពីអ្នកមិនស្គាល់
• កុំចុចតំណដែលសន្យាថាលុយចូល ឬរង្វាន់
• បើសង្ស័យ សួរមិត្តភក្តិតាមមធ្យោបាយផ្សេង

២. ពាក្យសម្ងាត់ខ្លី ងាយទាយ និងប្រើម្តងហើយម្តងទៀត

បើគណនីមួយលេចធ្លាយ ហើយអ្នកប្រើពាក្យសម្ងាត់ដូចគ្នាគ្រប់កន្លែង គណនីផ្សេងទៀតក៏អាចបាត់។

វិធីការពារ

• ប្រើពាក្យសម្ងាត់វែង ខុសៗគ្នាតាមគណនី
• ប្រើកម្មវិធីរក្សាពាក្យសម្ងាត់
• កុំប្រើថ្ងៃកំណើត លេខទូរសព្ទ ឬឈ្មោះកូន

១. ទុកឯកសារសំខាន់តែក្នុងទូរសព្ទមួយគ្រឿង

បើទូរសព្ទបាត់ បាក់ ឬគណនីពពកត្រូវចូលប្រើ បាត់ទិន្នន័យទាំងអស់។

វិធីការពារ

• ថតចម្លងឯកសារសំខាន់ទុកកន្លែងពីរ
• បើកសោទូរសព្ទ និងសោកម្មវិធីសំខាន់
• កុំទុកពាក្យសម្ងាត់ក្នុងកំណត់ត្រាឥតសោ

គន្លឹះសង្ខេបងាយចាំ

1. កុំប្រើពាក្យសម្ងាត់តែមួយគ្រប់គណនី
2. បើកការផ្ទៀងផ្ទាត់ពីរชั้น
3. កុំចុចតំណសង្ស័យ
4. កុំប្រើ Wi-Fi សាធារណៈសម្រាប់ធនាគារ
5. ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទូរសព្ទជាប្រចាំ

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

អ្នកលួចគណនីមិនចាំបាច់ជាអ្នកបំបែកប្រព័ន្ធធំៗទេ។ ភាគច្រើនគេរង់ចាំឱ្យយើងចុចខុស ប្រើពាក្យសម្ងាត់ខ្សោយ ឬជឿសារក្លែងក្លាយ។

ការការពារល្អបំផុត មិនមែនជាការខ្លាចទេ។
គឺការប្រុងប្រយ័ត្នរាល់ថ្ងៃ។

ចំណាំ៖ អត្ថបទនេះជាការណែនាំសុវត្ថិភាពទូទៅ មិនមែនបង្រៀនវិធីវាយប្រហារទេ។ បើគណនីត្រូវចូលប្រើដោយអ្នកដទៃ សូមប្តូរពាក្យសម្ងាត់ភ្លាម និងទាក់ទងសេវាកម្មនោះ។