យើងច្រើនតែគិតថា ចង់ជោគជ័យ ត្រូវតែពូកែជាងគេ ឬធ្វើអ្វីមួយធំៗភ្លាមៗ។ ប៉ុន្តែជប៉ុនមានទស្សនៈមួយឈ្មោះ Kaizen (កាយហ្សែន) ដែលមានន័យថា “ការផ្លាស់ប្តូរល្អ”។ គំនិតសំខាន់គឺ កែលម្អបន្តិចម្តងៗ រៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយវានឹងបូកផ្សំគ្នាក្លាយជាការផ្លាស់ប្តូរធំ។
គំនិតនេះល្បីពីរោងចក្រ Toyota ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកម្មករគ្រប់រូបបញ្ឈប់ខ្សែផលិតកម្ម ដើម្បីជួសជុលបញ្ហាតូចៗ ឬស្នើវិធីធ្វើឱ្យប្រសើរជាងមុន។
គណិតវិទ្យានៃ “១%”
អ្នកនិពន្ធសៀវភៅ Atomic Habits លោក James Clear ពន្យល់ថា៖
- បើប្រសើរឡើង ១% រៀងរាល់ថ្ងៃ រយៈពេល ១ ឆ្នាំ អ្នកនឹងប្រសើរជាងដើមប្រហែល ៣៧ ដង។
- បើធ្លាក់ចុះ ១% រៀងរាល់ថ្ងៃ រយៈពេល ១ ឆ្នាំ អ្នកនឹងនៅសល់តែប្រហែល ៣% ប៉ុណ្ណោះ។
តាមពិត គ្មាននរណាប្រសើរឡើង ១% ជាប់ៗគ្នារៀងរាល់ថ្ងៃទេ — លេខនេះគ្រាន់តែបង្ហាញ ទិសដៅ ថា ភាពជាប់លាប់តូចៗ ខ្លាំងជាងការខិតខំធំៗម្តងម្កាល។ ខាងក្រោមនេះជាទម្លាប់ ៥ យ៉ាងតាមទស្សនៈជប៉ុន ដែលអ្នកអាចចាប់ផ្តើមធ្វើថ្ងៃនេះ។
១. Kaizen — ចាប់ផ្តើមដោយជំហានតូចបំផុត
កុំចាប់ផ្តើមដោយគម្រោងធំៗដែលធ្វើមិនបានយូរ។ ជំហានតូចៗងាយនឹងធ្វើជាប់រៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយងាយនឹងក្លាយជាទម្លាប់។
ឧទាហរណ៍៖
- ចង់អានសៀវភៅ? ចាប់ផ្តើម ២ ទំព័រ មុនគេង
- ចង់ហាត់ប្រាណ? ដើរ ១០ នាទីក្រោយហូបបាយល្ងាច
- ចង់ទៅធ្វើការទាន់ម៉ោង? ចេញពីផ្ទះមុន ១៥ នាទី
២. Oubaitori — ឈប់ប្រៀបធៀបខ្លួនឯងជាមួយអ្នកដទៃ
ពាក្យនេះមកពីឈ្មោះដើមឈើ ៤ ប្រភេទ (សាកូរ៉ា អាប្រីកូ ប៉ែស និងផ្លែព្លាម) ដែលរីកផ្កានៅរដូវផ្ការីក តែមួយៗរីកតាមពេលវេលា និងរបៀបរបស់ខ្លួន។
មនុស្សក៏ដូចគ្នា។ ពេលអ្នកចាប់ផ្តើមមើល Facebook ហើយគិតថា “គេមានឡាន មានផ្ទះហើយ តែខ្ញុំនៅដដែល” សូមរំលឹកខ្លួនឯងឱ្យត្រឡប់មកផ្តោតលើ ផ្លូវ និងពេលវេលារបស់ខ្លួនឯង។ ប្រៀបធៀបខ្លួនឯងថ្ងៃនេះ ជាមួយខ្លួនឯងម្សិលមិញ គឺល្អជាង។
៣. Wabi-sabi — ធ្វើឱ្យចប់ ល្អជាងធ្វើឱ្យល្អឥតខ្ចោះ
Wabi-sabi គឺជាការឃើញភាពស្រស់ស្អាតនៅក្នុងអ្វីដែលមិនទាន់ឥតខ្ចោះ។ មនុស្សជាច្រើនមិនចាប់ផ្តើម ឬមិនបញ្ចប់ការងារ ព្រោះចង់ធ្វើឱ្យ “ល្អឥតខ្ចោះ”។
គន្លឹះ៖ ទទួលយកភាពមិនឥតខ្ចោះ ជាផ្នែកមួយនៃការរីកចម្រើន។ ធ្វើឱ្យចប់សិន ចុះកែលម្អបន្តិចម្តងៗក្រោយ — នេះជាស្មារតីរបស់ Kaizen ផងដែរ។
៤. Hara hachi bu — ញ៉ាំត្រឹម ៨០% នៃភាពឆ្អែត
នេះជាពាក្យចាស់របស់អ្នករស់នៅកោះ Okinawa នៃប្រទេសជប៉ុន។ ជោគជ័យមិនមែនមានតែការងារទេ តែត្រូវការ រាងកាយមានកម្លាំង ផងដែរ។
- ញ៉ាំបាយដោយមិនមើលទូរស័ព្ទ ឬទូរទស្សន៍
- ញ៉ាំយឺតៗ ហើយឈប់ពេលមានអារម្មណ៍ឆ្អែតល្មម មុនពេលតឹងពោះ
ការញ៉ាំច្រើនហួសធ្វើឱ្យងងុយគេង និងខ្ជិលធ្វើការពេលរសៀល។ នេះជាការកែលម្អ ១% ដែលងាយធ្វើបំផុត។
៥. ពិនិត្យខ្លួនឯងជារៀងរាល់សប្តាហ៍
Kaizen មិនមែនគ្រាន់តែ “ធ្វើ” ទេ តែត្រូវ ឈប់មើលថាអ្វីដំណើរការ អ្វីមិនដំណើរការ។ រៀងរាល់ថ្ងៃអាទិត្យ សូមចំណាយពេល ១៥–៣០ នាទី សួរខ្លួនឯង៖
- សប្តាហ៍នេះ អ្វីល្អបំផុត? អ្វីអាក្រក់បំផុត?
- ខ្ញុំខ្ជះពេលវេលានៅកន្លែងណាខ្លះ?
- សប្តាហ៍ក្រោយ ខ្ញុំចង់កែលម្អអ្វីតែ មួយ ប៉ុណ្ណោះ?
ការត្រួតពិនិត្យនេះ ជួយឱ្យអ្នករៀនពីកំហុស ជំនួសឱ្យការខូចចិត្ត។
ចាប់ផ្តើមថ្ងៃនេះយ៉ាងម៉េច?
កុំធ្វើទាំង ៥ យ៉ាងក្នុងពេលតែមួយ! នេះជាផែនការងាយៗ៖
- សប្តាហ៍ទី ១៖ ជ្រើសទម្លាប់តូចមួយ (ត្រឹម ៥–១០ នាទី) ហើយធ្វើរៀងរាល់ថ្ងៃ
- សប្តាហ៍ទី ២៖ បន្ថែម Hara hachi bu នៅពេលញ៉ាំបាយល្ងាច
- រៀងរាល់ថ្ងៃអាទិត្យ៖ ពិនិត្យខ្លួនឯង ១៥ នាទី
- ពេលចង់ប្រៀបធៀបខ្លួន៖ នឹកដល់ Oubaitori
- ពេលខូចមួយថ្ងៃ៖ នឹកដល់ Wabi-sabi ហើយចាប់ផ្តើមថ្មីនៅថ្ងៃស្អែក
ចំណាំ៖ ខែទី ២ ដល់ទី ៤ ជាពេលដែលមនុស្សច្រើនបោះបង់ ព្រោះមិនទាន់ឃើញលទ្ធផល។ សូមអត់ធ្មត់ លទ្ធផលនឹងមកដល់នៅពេលក្រោយ។
សរុបមក
ជោគជ័យមិនមែនជាការលោតម្តងធំៗទេ តែជាជំហានតូចៗដែលធ្វើជាប់រៀងរាល់ថ្ងៃ។ អ្នកមិនចាំបាច់ពូកែជាងគេទេ — គ្រាន់តែ ល្អជាងខ្លួនឯងម្សិលមិញ បន្តិចបានហើយ។ ថ្ងៃនេះ អ្នកនឹងចាប់ផ្តើមទម្លាប់ណាមុន? ចែករំលែកនៅខាងក្រោមមក!