មានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថាទឹកពីរប្រភេទដែលធ្លាប់ទទួលទានក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃអាច “ជំរុញ” កោសិកាមហារីកប្រសិនបើទទួលទានជាប្រចាំដោយគ្មានការគ្រប់គ្រង។
តើទឹកពុះដែលទុកចោលមួយយប់បណ្តាលឱ្យកើតមហារីកទេ?
ការពិសោធន៍ក៏បង្ហាញថា សូម្បីតែពេលដែលទឹកត្រូវបានដាំឱ្យពុះម្តងហើយម្តងទៀតរហូតដល់ 20 ដងក៏ដោយ មាតិកានីទ្រីតដែលវាស់បាននៅតែទាបខ្លាំង ត្រឹមតែប្រហែល 0.038 មីលីក្រាម/លីត្រប៉ុណ្ណោះ។ បរិមាណនីទ្រីតនេះមិនត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយដំណើរការដាំឱ្យពុះនោះទេ ប៉ុន្តែមានវត្តមានរួចហើយនៅក្នុងប្រភពទឹកដើម ហើយអាចត្រូវបានគ្រប់គ្រងទាំងស្រុងដោយការជ្រើសរើសទឹកបញ្ចូលដែលសមស្រប។
ម្យ៉ាងវិញទៀត ទឹកដាំឱ្យពុះមួយយប់ ឬ ទឹកដាំឱ្យពុះច្រើនដងមិនមែនជាសារធាតុបង្កមហារីកទេ។
#ខាងក្រោមនេះទើបជាទឹកផឹកពីរប្រភេទដែលអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក៖
១.ទឹកលើសពី 65°C
មនុស្សជាច្រើនមានទម្លាប់ផឹកទឹកក្តៅខ្លាំង រួមទាំងតែ ឬ ស៊ុប ដោយគិតថាវាល្អសម្រាប់សុខភាពរបស់ពួកគេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានព្រមានថា ការផឹកទឹកលើសពី 65°C ជាប្រចាំអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកបំពង់អាហារ និងក្រពះ។
ហេតុផលគឺថា សីតុណ្ហភាពខ្ពស់ពេកធ្វើឱ្យរលាកយ៉ាងខ្លាំង និងថែមទាំងរលាកភ្នាសរំអិលនៃបំពង់អាហារ និងក្រពះទៀតផង។ ប្រសិនបើស្ថានភាពនេះកើតឡើងម្តងទៀតក្នុងរយៈពេលយូរ រចនាសម្ព័ន្ធកោសិកាអាចខូចខាត និងផ្លាស់ប្តូរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ភ្នាសរំអិលនៃបំពង់រំលាយអាហារអាចទប់ទល់នឹងសីតុណ្ហភាពប្រហែល 40–50°C ប៉ុណ្ណោះ។
២.ទឹកម៉ាស៊ីនដែលមិនបានច្រោះ និងមិនទាន់ដាំឱ្យពុះ
យោងតាមសាស្ត្រាចារ្យរង Fan Zhihong ទឹកម៉ាស៊ីនជាធម្មតាត្រូវបានសម្លាប់មេរោគដោយក្លរីន ហើយក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការនេះ សមាសធាតុដូចជាក្លរ៉ូហ្វម ឬ អ៊ីដ្រូសែនហាលីតអាចបង្កើតនូវសារធាតុដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ថាជាសារធាតុបង្កមហារីក ។ ទាំងនេះលេចឡើងនៅពេលដែលក្លរីនមានប្រតិកម្មជាមួយសារធាតុសរីរាង្គដែលកើតឡើងដោយធម្មជាតិនៅក្នុងទឹក។
ការផឹកទឹកម៉ាស៊ីនដោយផ្ទាល់ ដោយមិនចាំបាច់ច្រោះ ឬ ដាំឱ្យពុះ ក្នុងរយៈពេលយូរ អាចបណ្តាលឱ្យសមាសធាតុទាំងនេះកកកុញនៅក្នុងខ្លួន ដែលបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកប្លោកនោម ពោះវៀនធំ និងតម្រងនោម។ ការសិក្សាមួយចំនួនក៏បង្ហាញផងដែរថា ការប៉ះពាល់នឹងសារធាតុក្លរ៉ូហ្វមរយៈពេលវែងអាចបំផ្លាញ DNA ដោយហេតុនេះបង្កើតលក្ខខណ្ឌសម្រាប់កោសិកាមហារីកក្នុងការវិវត្ត៕