មនុស្សបុរាណបានបង្រៀនថា ការរក្សាចិត្តបរិសុទ្ធ និងមានបំណងប្រាថ្នាតិចតួច គឺជាមធ្យោបាយមួយដើម្បីបណ្តុះចរិតលក្ខណៈរបស់មនុស្សម្នាក់។ ពីព្រោះអ្នកដែលទប់ចិត្តបំណងប្រាថ្នារបស់ពួកគេនឹងមិនត្រូវបានគ្រប់គ្រង ឬ ល្បួងដោយវត្ថុសម្ភារៈ ហើយបាត់បង់ធម្មជាតិពិតរបស់ពួកគេនោះទេ។
ខាងក្រោមនេះជារឿង៤យ៉ាងដែលមនុស្សម្នាក់កាន់តែទប់ចិត្តខ្លួនឯង សំណាងរបស់ពួកគេកាន់តែល្អ៖
ទីមួយ៖ ការទប់ចិត្តក្នុងការនិយាយ និងការបណ្តុះកម្លាំងខាងក្នុង
ទស្សនវិទូលោកខាងលិចម្នាក់ធ្លាប់បាននិយាយថា៖ «ការគ្រប់គ្រងមាត់របស់មនុស្សម្នាក់គឺជាគុណធម៌ដ៏អស្ចារ្យបំផុតដែលមនុស្សជាតិគួររៀន»។
ប្រជាជនបូព៌ាជឿថា ទោះបីជាមនុស្សម្នាក់មានសំណាងល្អក៏ដោយ ប្រសិនបើ «មាត់» របស់ពួកគេមិនល្អ ពរជ័យ និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេនឹងត្រូវបំផ្លាញដោយ «កម្មពាក្យសំដី»។
មាត់គឺជាច្រកទ្វារទៅកាន់ព្រលឹង ដូច្នេះគួរតែប្រុងប្រយ័ត្ននឹងពាក្យសម្ដីដែលនិយាយចេញទៅ។ នេះក៏ជារបៀបដែលមនុស្សបុរាណបានការពារពរជ័យរបស់ពួកគេផងដែរ។
មនុស្សឆ្លាតវៃនិយាយអ្វីដែលគួរនិយាយ។ ពាក្យសម្ដីរបស់ពួកគេអាចមានតិច ប៉ុន្តែវាមានអត្ថន័យ។ ពួកគេដឹងថាពាក្យសម្ដីរបស់ពួកគេតំណាងឱ្យការបណ្ដុះបណ្ដាល និងប្រាជ្ញារបស់ពួកគេ ដូច្នេះប្រយោគនីមួយៗត្រូវបានពិចារណាយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ តែងតែគិតគូរយ៉ាងហ្មត់ចត់។ “ការនិយាយដោយសង្ខេប” គឺជាអាកប្បកិរិយាទូទៅរបស់ពួកគេ។
ទីពីរ៖ ការផ្តោតលើចិត្ត និងបណ្ដុះបណ្ដាលគុណធម៌
គួន ហ្ស៊ី បាននិយាយថា៖ “ភាពជោគជ័យតាមរយៈការធ្វើរឿងតិចតួចត្រូវបានគេហៅថា ការដឹងពីរបៀបប្រើប្រាស់ទេពកោសល្យរបស់មនុស្សម្នាក់” ។
សម្រាប់មនុស្សសាមញ្ញ ការប្រមូលផ្តុំចិត្តរបស់ពួកគេដើម្បីធ្វើរឿងមួយឱ្យបានល្អគឺជាការលំបាក។ ដូច្នេះ ការងារត្រូវធ្វើនៅពេលវេលា និងទីកន្លែងត្រឹមត្រូវ ដោយជៀសវាងការខ្ជះខ្ជាយការខិតខំប្រឹងប្រែង និងថាមពលដោយមិនសម្រេចបានលទ្ធផលអ្វីឡើយ។
តាំងពីសម័យបុរាណរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន មិនថាមនុស្សមានប្រាជ្ញា ឬ កសិករទេ នៅពេលធ្វើការ ពួកគេត្រូវផ្តោតចិត្តរបស់ពួកគេដើម្បីសង្ឃឹមសម្រាប់ភាពជោគជ័យ។ អ្នកដែលមានមហិច្ឆតាដ៏អស្ចារ្យត្រូវតែផ្តោតអារម្មណ៍កាន់តែខ្លាំង ខិតខំប្រឹងប្រែងដោយអស់ពីចិត្ត និងបន្តសម្រេចគោលដៅរបស់ពួកគេ។
ទីបី៖ ចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សាខ្លឹមសារ
នៅក្នុងរឿង “Liezi, Tian Rui” មានរឿងខ្លីមួយដែលបានកត់ត្រាទុកថា “បុរសម្នាក់ដែលព្រួយបារម្ភអំពីឋានសួគ៌” រឿងព្រេងនោះនិទានពីបុរសម្នាក់ដែលតែងតែខ្លាចមេឃនឹងដួលរលំ ហើយផែនដីនឹងរលាយ ដែលធ្វើឱ្យគាត់គ្មានកន្លែងរស់នៅ។ គាត់តែងតែថប់បារម្ភ និងសោកសៅ មិនអើពើនឹងការញ៉ាំ និងគេង។ ក្រោយមក នរណាម្នាក់ដែលយល់ពីស្ថានភាពបានពន្យល់វាទៅគាត់ ហើយមានតែពេលនោះទេដែលការព្រួយបារម្ភរបស់គាត់បានឈប់។ ក្រោយមក ឃ្លា “បុរសម្នាក់ដែលព្រួយបារម្ភអំពីឋានសួគ៌” បានក្លាយជាពាក្យប្រៀបធៀបដែលប្រើដើម្បីពិពណ៌នាអំពីអ្នកដែលព្រួយបារម្ភអំពីរឿងដែលមិនចាំបាច់ សោកសៅដោយមិនចាំបាច់ និងបណ្តាលឱ្យខ្លួនឯងរងទុក្ខ។
មនុស្សជាច្រើនអាចយល់ថាស្ថានភាពនេះគួរឱ្យអស់សំណើច ប៉ុន្តែសូមពិចារណារឿងនេះ៖ តើមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់ក្នុងចំណោមយើងដែលមិនដូចមនុស្សនោះ?
បញ្ហាគ្រួសារ កូនៗ ការងារ ក្តីសុបិន្តដែលមិនបានបំពេញ… ទាំងអស់នឹងលេចចេញមក។ ពិភពលោកសម័យទំនើបដ៏រីកចម្រើនហួសហេតុបង្ហាញពីការល្បួង និងការរំខានកាន់តែច្រើនដែលអាចធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាក់អស់កម្លាំងបាន។
ចូរធ្វើឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពជាមួយនឹងអ្វីដែលនៅពីមុខអ្នក រស់នៅក្នុងបច្ចុប្បន្នកាល ហើយបោះបង់ចោលគំនិតដែលមិនចាំបាច់។ បន្ទាប់មកការព្រួយបារម្ភនឹងរលាយបាត់ទៅដោយធម្មជាតិ។ ការគិតច្រើនពេកនាំមកនូវការព្រួយបារម្ភកាន់តែច្រើន ធ្វើឱ្យអ្នកកាន់តែអស់កម្លាំង និងថប់បារម្ភ។
ទីបួន៖ ការបណ្ដុះនូវបំណងប្រាថ្នាកម្រិតមធ្យម
ការបណ្ដុះនូវភាពស្ងប់ស្ងាត់មិនមែននិយាយអំពីការរស់នៅដោយខ្វះខាតសម្ភារៈនោះទេ ប៉ុន្តែអំពីការរក្សាចិត្តរបស់អ្នកឱ្យរួចផុតពីភាពលោភលន់ និងរក្សាសន្តិភាពខាងក្នុង។
ពីប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ ទាំងនៅក្នុងសង្គមបូព៌ា និងលោកខាងលិច ដោយមិនគិតពីវណ្ណៈសង្គម អ្នកដែលអនុវត្តការបណ្ដុះនូវភាពស្ងប់ស្ងាត់គឺជាអ្នកដែលមានតម្លៃ គួរឱ្យគោរព និងគួរឱ្យទុកចិត្តបំផុត។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកដែលប្រាថ្នាយ៉ាងខ្លាំងនូវកិត្តិនាម និងទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយខិតខំឥតឈប់ឈរដើម្បីវា នឹងរស់នៅដោយអស់កម្លាំង និងបង្កឱ្យមានភាពវឹកវរនៅក្នុងសង្គម៕
