ជីវិតសម័យទំនើបពោរពេញដោយសម្ពាធ មនុស្សច្រើនតែងាយទទួលឥទ្ធិពលពីអារម្មណ៍បណ្តោះអាសន្ន។ មានពាក្យពេចន៍ ការសន្យា ឬ អាកប្បកិរិយាអវិជ្ជមាន ដែលប្រសិនបើមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន វានឹងធ្វើឱ្យខ្លួនឯងឈឺចាប់ និងបាត់បង់ទំនាក់ទំនងជុំវិញខ្លួន។ ដូច្នេះហើយបានជាបុរាណបានទូន្មានថា៖ «កុំសន្យាពេលសប្បាយ កុំត្អូញត្អែរពេលសោកសៅ កុំនិយាយពេលខឹង» ជាគោលការណ៍ដែលមើលទៅសាមញ្ញ ប៉ុន្តែមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅបំផុត៖
១.កុំសន្យាថាពេលសប្បាយចិត្ត – ពេលអារម្មណ៍រំជើបរំជួល ហេតុផលត្រូវបានគ្របដណ្ដប់
នៅពេលដែលមនុស្សស្ថិតក្នុងស្ថានភាពរំភើប និងរីករាយ ខួរក្បាលងាយទទួលឥទ្ធិពលពីអារម្មណ៍។ ពាក្យថា “អារម្មណ៍ឡើង បញ្ញាធ្លាក់ចុះ” មិនមែនជាការបំផ្លើសទេ ប៉ុន្តែសមហេតុផលណាស់។ នៅពេលពួកគេសប្បាយចិត្ត មនុស្សច្រើនតែធ្វើការសន្យាដោយអន្ទះអន្ទែង ដោយមិនបានគិតដល់សមត្ថភាពក្នុងការបំពេញពាក្យសន្យាទំាងនោះ។
ជាឧទាហរណ៍ នៅពេលអ្នកទទួលបានការអញ្ជើញឱ្យចូលរួមក្នុងគម្រោង ឬ សន្យាថានឹងជួយនរណាម្នាក់ អារម្មណ៍រីករាយអាចធ្វើឱ្យអ្នកយល់ព្រមភ្លាមៗ ប៉ុន្តែការពិតវាពិបាកក្នុងការរក្សាការប្តេជ្ញាចិត្ត។ ការសន្យាដែលគ្មានមូលដ្ឋាននឹងប្រែទៅជាការសន្យាទទេ ដែលបណ្តាលឱ្យបាត់បង់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងការជឿជាក់លើអ្នកដទៃ។ សូម្បីតែពាក្យសន្យាមួយដែលខូចគឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់មនុស្សក្នុងការចងចាំជារៀងរហូត។
ដំណោះស្រាយ៖ ពេលសប្បាយចិត្ត ចូររក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ ហើយឆ្លៀតពេលគិត។ លុះត្រាតែអ្នកត្រលប់ទៅសភាពស្ងប់ស្ងាត់វិញ វាយតម្លៃសមត្ថភាពរបស់អ្នកក្នុងការបំពេញ ទើបអ្នកអាចធ្វើការសន្យាបាន។ វិធីនេះនឹងការពារកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់អ្នក និងជួយឱ្យទំនាក់ទំនងក្លាយជានិរន្តរភាព។
២.កុំនិយាយពេលខឹង – ពាក្យជាអាវុធដ៍សាហាវ
កំហឹងគឺជាសត្រូវនៃហេតុផល។ ពេលខឹង ពាក្យសម្ដីអាចក្លាយទៅជាកាចសាហាវ មិនអាចគ្រប់គ្រងបាន ធ្វើឱ្យអ្នកដទៃឈឺចាប់ និងធ្វើឱ្យមានជម្លោះជុំវិញទំនាក់ទំនង។ អំណះអំណាងជាច្រើនមិនមែននិយាយអំពីបញ្ហាធំនោះទេ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែដោយសារតែពាក្យសម្ដីដែលនិយាយដោយកំហឹងប៉ុណ្ណោះ។
ជាងនេះទៅទៀត នៅពេលដែលភាគីម្ខាងទៀតខឹង ឈ្លោះប្រកែកគ្នានឹងធ្វើឱ្យមានភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើង ធ្វើឱ្យភាគីទាំងសងខាងបាត់បង់ស្មារតី និងហេតុផល។ បុរាណបានបង្រៀនថា “ពេលខឹង អ្នកនឹងបាត់បង់ស្មារតី” ជាការត្រឹមត្រូវ ចូររក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ពេលខឹងគឺជាការបង្ហាញពីប្រាជ្ញា និងការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង។
ដំណោះស្រាយ៖ នៅពេលអ្នកខឹង ជៀសវាងការប្រឈមមុខដាក់គ្នាភ្លាមៗ។ ដកដង្ហើមវែងៗ ចាកចេញពីស្ថានភាពស្ត្រេសជាបណ្តោះអាសន្ន ហើយស្ងប់ស្ងាត់មុនពេលនិយាយ។ លុះត្រាតែអារម្មណ៍របស់អ្នកស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រង អ្នកអាចនិយាយអ្វីដែលចាំបាច់ដោយស្ងប់ស្ងាត់ និងសមហេតុផល។
៣.កុំត្អូញត្អែរពេលពិបាកចិត្ត – ស្ងប់ស្ងាត់ដើម្បីព្យាបាល
ភាពសោកសៅគឺជាស្ថានភាពធម្មជាតិរបស់មនុស្ស ប៉ុន្តែការត្អូញត្អែរឥតឈប់ឈរ មិនចាំបាច់ជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងភាពសោកសៅនោះទេ។ ជាការពិត ការត្អូញត្អែរអាចបង្កើតបរិយាកាសអវិជ្ជមាន ប៉ះពាល់ដល់អ្នកដែលនៅជុំវិញអ្នក និងធ្វើឱ្យភាពសោកសៅកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។
នៅពេលអ្នកត្អូញត្អែរ អ្នកប្រែក្លាយភាពសោកសៅរបស់អ្នកទៅជា “អារម្មណ៍អាប់អួរ” សម្រាប់អ្នកដទៃដោយអចេតនា ឬ ធ្វើឱ្យពួកគេមើលទៅជីវិតរបស់អ្នកក្នុងភាពស្មុគស្មាញ។ មនុស្សបុរាណក៏បានរំលឹកផងដែរថា៖ អ្វីដែលអ្នកនិយាយច្រើននឹងក្លាយជាការពិត ដូច្នេះសូមកុំឱ្យការត្អូញត្អែររបស់អ្នកក្លាយជាការគិតមមៃយូរអង្វែង។
ដំណោះស្រាយ៖ រក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ ហើយផ្តោតលើដំណើរការអារម្មណ៍ខាងក្នុងរបស់អ្នក។ ការសរសេរកំណត់ហេតុប្រចាំថ្ងៃ ការធ្វើសមាធិ ឬ ចែករំលែកជាមួយនរណាម្នាក់ដែលអ្នកទុកចិត្ត គឺជាវិធីដ៏មានប្រសិទ្ធភាពជាងក្នុងការបន្ធូរបន្ថយ។ នៅពេលដែលភាពសោកសៅត្រូវបានគ្រប់គ្រង អ្នកអាចធ្វើការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយប្រាជ្ញា និងរក្សាអាកប្បកិរិយាវិជ្ជមាន៕
